V KK 512/21

Sąd Najwyższy2021-11-24
SNKarneprzestępstwa przeciwko mieniuŚrednianajwyższy
kasacjasąd najwyższyprzestępstwooszustwoniedbalstwo procesowewymogi formalneoskarżyciel subsydiarny

Sąd Najwyższy oddalił kasację oskarżycieli subsydiarnych jako oczywiście bezzasadną z powodu jej wadliwej konstrukcji formalnej.

Pełnomocnik oskarżycieli subsydiarnych wniósł kasację od wyroku Sądu Apelacyjnego utrzymującego w mocy wyrok uniewinniający T. F. od zarzucanych przestępstw. Zarzuty kasacyjne dotyczyły naruszenia przepisów postępowania, jednak Sąd Najwyższy uznał je za oczywiście bezzasadne, wskazując na niezgodność konstrukcji kasacji z wymogami formalnymi, w szczególności z art. 519 k.p.k. Sąd Najwyższy oddalił kasację i zwolnił oskarżycieli subsydiarnych od kosztów postępowania.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną przez pełnomocnika oskarżycieli subsydiarnych od wyroku Sądu Apelacyjnego, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Okręgowego uniewinniający T. F. od zarzucanych jej przestępstw z art. 284 § 1 k.k. w zb. z art. 286 § 1 k.k. i w zw. z art. 294 § 1 k.k. Kasacja zarzucała rażące naruszenie art. 5 § 2 k.p.k. oraz art. 7 k.p.k. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście bezzasadną. Wskazał, że zgodnie z art. 519 k.p.k. kasacja powinna być skierowana przeciwko rozstrzygnięciu sądu odwoławczego, a skarżący musi wskazać konkretne przepisy prawa materialnego lub procesowego rażąco naruszone przez ten sąd. W niniejszej sprawie skarżący skupił się na własnej ocenie materiału dowodowego i powtórzył argumenty z apelacji, nie wskazując na wadliwość kontroli odwoławczej w sposób zgodny z wymogami formalnymi. Sąd Najwyższy podkreślił, że zarzut obrazy art. 7 k.p.k. jest możliwy tylko w sytuacji, gdy sąd odwoławczy dokonał samodzielnej, odmiennej oceny dowodów. Z uwagi na rygorystyczne wymogi formalne kasacji, Sąd Najwyższy oddalił ją jako oczywiście bezzasadną. Na podstawie art. 624 § 1 k.p.k. oskarżyciele subsydiarni zostali zwolnieni od kosztów sądowych za postępowanie kasacyjne z uwagi na trudną sytuację materialną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, kasacja musi być skierowana przeciwko rozstrzygnięciu sądu odwoławczego i wskazywać na rażące naruszenie przepisów prawa przez ten sąd, a nie być jedynie powtórzeniem argumentów z apelacji.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że kasacja jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia o rygorystycznych wymogach formalnych. Skarżący musi wykazać rażące naruszenie przepisów przez sąd odwoławczy, a nie skupiać się na własnej ocenie dowodów czy powtarzać argumenty z niższej instancji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie kasacji

Strona wygrywająca

oskarżona T. F.

Strony

NazwaTypRola
T. F.osoba_fizycznaoskarżona
T. P.osoba_fizycznaoskarżyciel subsydiarny
W. P.osoba_fizycznaoskarżyciel subsydiarny

Przepisy (8)

Główne

k.p.k. art. 519

Kodeks postępowania karnego

Określa, że kasacja przysługuje stronom od wyroku sądu odwoławczego i zobowiązuje do wskazania przepisów rażąco naruszonych przez ten sąd.

Pomocnicze

k.p.k. art. 535 § § 3

Kodeks postępowania karnego

Postanowienie o rozpoznaniu sprawy na posiedzeniu bez udziału stron.

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

Zasada swobodnej oceny dowodów; jej naruszenie w kasacji jest możliwe tylko przy odmiennej ocenie dowodów przez sąd odwoławczy.

k.p.k. art. 5 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Zasada rozstrzygania wątpliwości na korzyść oskarżonego (in dubio pro reo); zarzut jej naruszenia w kasacji wymagał wykazania odmiennych ustaleń faktycznych sądu odwoławczego.

k.k. art. 284 § § 1

Kodeks karny

Przepis dotyczący przywłaszczenia.

k.k. art. 286 § § 1

Kodeks karny

Przepis dotyczący oszustwa.

k.k. art. 294 § § 1

Kodeks karny

Przepis dotyczący oszustwa w stosunku do mienia znacznej wartości.

k.p.k. art. 624 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do zwolnienia strony od kosztów sądowych w postępowaniu kasacyjnym z uwagi na trudną sytuację materialną.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kasacja nie spełnia wymogów formalnych określonych w art. 519 k.p.k. Zarzuty kasacyjne są skierowane przeciwko ocenie dowodów przez sąd pierwszej instancji, a nie przeciwko wadliwości kontroli odwoławczej sądu drugiej instancji. Nie wykazano rażącego naruszenia przepisów prawa przez sąd odwoławczy.

Odrzucone argumenty

Zarzut rażącego naruszenia art. 5 § 2 k.p.k. Zarzut rażącego naruszenia art. 7 k.p.k.

Godne uwagi sformułowania

kasacja jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia o bardzo rygorystycznych, kwalifikowanych uwarunkowaniach formalnych co do rodzaju i konstrukcji zarzutów kasacyjnych skarżący przeszedł do porządku nad przedstawionymi wyżej unormowaniami kasacja okazała się bezzasadna w stopniu oczywistym

Skład orzekający

Rafał Malarski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Wymogi formalne kasacji w sprawach karnych, możliwość podnoszenia zarzutu obrazy art. 7 k.p.k. w kasacji."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania kasacyjnego w sprawach karnych i sposobu formułowania zarzutów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie jest istotne dla prawników procesowych ze względu na precyzyjne wskazanie wymogów formalnych kasacji i ograniczeń w podnoszeniu zarzutów procesowych.

Kasacja oddalona przez Sąd Najwyższy. Poznaj kluczowe błędy, których musisz unikać.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt V KK 512/21
POSTANOWIENIE
Dnia 24 listopada 2021 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Rafał Malarski
na posiedzeniu bez udziału stron (art. 535 § 3 k.p.k.),
po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2021 r.,
sprawy
T. F.
uniewinnionej od popełnienia zarzucanego jej przestępstwa
z art. 284 § 1 k.k. w zb. z art. 286 § 1 k.k. i w zw. z art. 294 § 1 k.k.
z powodu kasacji pełnomocnika oskarżycieli subsydiarnych
od wyroku Sądu Apelacyjnego w
[…]
z dnia 31 marca 2021 r., sygn. akt II AKa
[…]
,
utrzymującego w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Ś.
z dnia 29 listopada 2019 r., sygn. akt III K
[…]
,
p o s t a n o w i ł:
1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną;
2. zwolnić oskarżycieli subsydiarnych od ponoszenia kosztów sądowych za postępowanie kasacyjne.
UZASADNIENIE
Kasację od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z 31 marca 2021 r. – którym utrzymano w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Ś.  z 29 listopada 2019 r. uniewinniający T. F. od popełnienia czynu kwalifikowanego przez oskarżycieli subsydiarnych z art. 284 § 1 k.k. w zw. z art. 286 § 1 k.k. i w zw. z art. 294 § 1 k.k. – wniósł pełnomocnik z urzędu oskarżycieli subsydiarnych T.  i W.  małż. P.. Podnosząc zarzut rażącego i mającego istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenia art. 5 § 2 k.p.k. oraz art. 7 k.p.k., zażądał wydania rozstrzygnięcia kasatoryjnego.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja okazała się bezzasadna w stopniu oczywistym.
W myśl art. 519 k.p.k. kasacja przysługuje stronom tylko od wyroku sądu odwoławczego, co oznacza, że jej autor zobligowany jest do wskazania w zarzutach przepisów prawa materialnego lub procesowego rażąco przez organ
ad quem
naruszonych. Innymi słowy, zarzuty kasacyjne powinny być kierowane przeciwko rozstrzygnięciu sądu odwoławczego, a nie przeciwko pierwszoinstancyjnemu orzeczeniu. Co prawda możliwe jest wystąpienie tzw. efektu przeniesienia, kiedy to sąd odwoławczy nienależycie rozpozna apelację, ale wówczas skarżący musi sformułować w kasacji zarzut dotyczący wadliwego procedowania instancji odwoławczej, a więc wskazać regulacje prawne, wskutek naruszenia których doszło do przeniknięcia uchybień sądu
a quo
do orzeczenia sądu drugiej instancji.
Na gruncie niniejszej sprawy należało stwierdzić, że skarżący przeszedł do porządku nad przedstawionymi wyżej unormowaniami. Wprawdzie odnotował, że miała miejsce wadliwa kontrola odwoławcza, ale w istocie skoncentrował się na prezentacji własnych ocen materiału dowodowego, w szczególności zeznań W. P. i F. Ł. , oraz własnych wniosków z tych ocen płynących, bez wskazania konkretnych reguł naruszonych – i to w stopniu rażącym – przez Sąd Apelacyjny w (…). Tak zredagowana kasacja, stanowiąca w istocie powtórzenie tych samych argumentów co w złożonej wcześniej apelacji, pozostawała w jaskrawej kolizji z treścią art. 519 k.p.k. i nie mogła przynieść oczekiwanego przez jej autora rezultatu.
Na zakończenie warto zauważyć, że podniesienie w kasacji strony zarzutu obrazy art. 7 k.p.k. jest co prawda możliwe, ale jedynie wówczas, gdy sąd odwoławczy dokonał samodzielnej, odmiennej od sądu pierwszej instancji, oceny dowodów i na ich podstawie czynił samodzielne ustalenia faktyczne, które były różne od ustaleń pierwszoinstancyjnych (zob. postanow. SN z 2 marca 2021 r., III K 1/21). W konkretnej sprawie na etapie apelacyjnym ani nie dokonywano odmiennej oceny dowodów i odmiennych ustaleń faktycznych, ani tym bardziej nie stosowano reguły
in dubio pro reo.
W tym stanie rzeczy – podkreślając, że kasacja jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia o bardzo rygorystycznych, kwalifikowanych uwarunkowaniach formalnych co do rodzaju i konstrukcji zarzutów kasacyjnych (zob. postanow. SN z 23 września 2020 r., V KK 359/20) – Sądowi Najwyższemu nie pozostawało nic innego, jak tylko wydać postanowienie w trybie art. 535 § 3 k.p.k.
Trudna sytuacja materialna oskarżycieli subsydiarnych legła u podstaw decyzji o zwolnieniu ich od uiszczenia kosztów sądowych za postępowanie kasacyjne (art. 624 § 1 k.p.k.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI