V KK 506/25
Podsumowanie
Sąd Najwyższy odmówił zasądzenia wynagrodzenia dla obrońcy z urzędu za sporządzenie i wniesienie kasacji, która została oddalona jako oczywiście bezzasadna, ponieważ obrońca działał dobrowolnie, a nie na zlecenie sądu.
Obrońca z urzędu skazanego P. M. wniósł o zasądzenie wynagrodzenia za sporządzenie i wniesienie kasacji. Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną. Analizując wniosek o wynagrodzenie, Sąd Najwyższy stwierdził, że obrońca został ustanowiony do prawomocnego zakończenia postępowania, a sporządzenie kasacji było jego uprawnieniem, a nie obowiązkiem. Ponieważ nie został wyznaczony do tej konkretnej czynności, a kasacja okazała się bezzasadna, wniosek o zasądzenie wynagrodzenia nie został uwzględniony.
Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek obrońcy z urzędu, adwokata J. P., o zasądzenie wynagrodzenia za sporządzenie i wniesienie kasacji w sprawie skazanego P. M. Kasacja została oddalona jako oczywiście bezzasadna postanowieniem z dnia 15 stycznia 2026 r. Obrońca został ustanowiony z urzędu do reprezentowania podejrzanego P. M. zarządzeniem z dnia 26 stycznia 2024 r. i czynnie reprezentował go do prawomocnego zakończenia postępowania. Zgodnie z art. 84 § 2 k.p.k., obowiązek obrońcy z urzędu obejmuje czynności do prawomocnego zakończenia postępowania, jednakże art. 84 § 1 k.p.k. stanowi, że wyznaczenie obrońcy uprawnia go do działania w całym postępowaniu, w tym po uprawomocnieniu się orzeczenia, jeśli nie ma ograniczeń. W tej sprawie obrońca dobrowolnie skorzystał z uprawnienia do wniesienia kasacji, nie będąc do tego formalnie wyznaczonym przez sąd w kontekście postępowania kasacyjnego. Sąd Najwyższy powołał się na swoje orzecznictwo, zgodnie z którym obrońcy z urzędu nie przysługuje wynagrodzenie za czynności, których nie ma obowiązku podejmować, chyba że zasądzenie następuje na zasadach słuszności. Ponieważ kasacja okazała się bezzasadna, brak było podstaw do zasądzenia wynagrodzenia nawet na zasadach słuszności. W związku z tym wniosek obrońcy został nieuwzględniony.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, obrońcy z urzędu nie przysługuje dodatkowe wynagrodzenie za czynności, których nie ma obowiązku podejmować, a jedynie dobrowolnie z nich korzysta, zwłaszcza gdy czynność ta okazała się bezzasadna.
Uzasadnienie
Obrońca z urzędu ma obowiązek działać do prawomocnego zakończenia postępowania, ale sporządzenie kasacji jest jego uprawnieniem, a nie obowiązkiem, jeśli nie został do niej wyznaczony. W przypadku braku obowiązku, wynagrodzenie nie przysługuje, chyba że na zasadach słuszności, co w tej sprawie nie miało miejsca z uwagi na bezzasadność kasacji.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
nie uwzględnić wniosku
Strona wygrywająca
Skarb Państwa
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P. M. | osoba_fizyczna | skazany |
| J. P. | osoba_fizyczna | obrońca z urzędu |
Przepisy (3)
Główne
k.p.k. art. 84 § 1
Kodeks postępowania karnego
Uprawnia obrońcę do działania w całym postępowaniu, nie wyłączając czynności po uprawomocnieniu się orzeczenia, jeżeli nie zawiera ograniczeń.
k.p.k. art. 84 § 2
Kodeks postępowania karnego
Wyznaczenie obrońcy z urzędu nakłada na niego obowiązek podejmowania czynności procesowych do prawomocnego zakończenia postępowania.
Pomocnicze
k.p.k. art. 626 § 2
Kodeks postępowania karnego
a contrario
Argumenty
Skuteczne argumenty
Obrońca z urzędu nie został formalnie wyznaczony do sporządzenia i wniesienia kasacji. Sporządzenie kasacji było dobrowolnym skorzystaniem z uprawnienia, a nie obowiązkiem. Kasacja okazała się oczywiście bezzasadna, co wyklucza zasądzenie wynagrodzenia nawet na zasadach słuszności.
Godne uwagi sformułowania
Wyznaczenie obrońcy z urzędu nakłada na niego obowiązek podejmowania czynności procesowych właśnie do prawomocnego zakończenia postępowania. Wyznaczenie obrońcy z urzędu uprawnia go do działania w całym postępowaniu, nie wyłączając czynności po uprawomocnieniu się orzeczenia, jeżeli nie zawiera ograniczeń. W sytuacji, gdy obrońca lub pełnomocnik z urzędu nie ma obowiązku działania, nie należy mu się za podjęte w ten sposób czynności od Skarbu Państwa wynagrodzenie.
Skład orzekający
Adam Roch
przewodniczący-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących obowiązku i uprawnień obrońcy z urzędu w postępowaniu kasacyjnym oraz zasad zasądzania wynagrodzenia."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku formalnego wyznaczenia do czynności kasacyjnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych, ponieważ wyjaśnia zasady wynagradzania obrońców z urzędu w Sądzie Najwyższym i rozgranicza obowiązek od uprawnienia.
“Obrońca z urzędu bez wynagrodzenia za kasację? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
praca
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
SN V KK 506/25 POSTANOWIENIE Dnia 20 lutego 2026 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Adam Roch w sprawie P. M. skazanego z art. 280 § 1 k.k. i in. po rozpoznaniu na posiedzeniu w Izbie Karnej w dniu 20 lutego 2026 r., wniosku obrońcy z urzędu skazanego o zasądzenie wynagrodzenia za czynności w postępowaniu kasacyjnym na podst. art. 626 § 2 k.p.k. a contrario p o s t a n o w i ł: nie uwzględnić wniosku. UZASADNIENIE Obrońca skazanego P. M. – adwokat J. P., sporządził i wniósł kasację od wyroku Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 24 kwietnia 2025 roku, sygn. V Ka 69/25, formułując także wniosek o zasądzenie na jej rzeczy wynagrodzenia za tę czynność, oświadczając że koszty te nie zostały pokryte ani w części, ani w całości. Sąd Najwyższy postanowieniem wydanym na posiedzeniu w dniu 15 stycznia 2026 r., w sprawie o sygn. V KK 506/25, oddalił tę kasację jako oczywiście bezzasadną, nie rozstrzygając co do żądanych przez obrońcę kosztów. Pismem z 4 lutego 2026 roku adw. J. P. ponowił swój wniosek o zasądzenie kosztów obrony z urzędu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek obrońcy o przyznanie mu wynagrodzenia za sporządzenie i wniesienie kasacji na rzecz skazanego P. M. za postępowanie kasacyjne na uwzględnienie nie zasługuje. Wyjaśnienie zapadłej decyzji wymaga odwołania się do zaistniałych w sprawie zaszłości procesowych. Lektura akt sprawy potwierdza, że na mocy zarządzenia z 26 stycznia 2024 roku, sygn. VI Kp 74/24, adw. J. P. został ustanowiony obrońcą z urzędu podejrzanego wówczas P. M. i czynnie reprezentował go w toku całego postępowania karnego, aż do chwili jego prawomocnego zakończenia. W kontekście postępowania kasacyjnego zwrócić uwagę należy, że art. 84 § 2 k.p.k. jednoznacznie stanowi, że wyznaczenie obrońcy z urzędu nakłada na niego obowiązek podejmowania czynności procesowych właśnie do prawomocnego zakończenia postępowania. Jednocześnie jednak, zgodnie z art. 84 § 1 k.p.k. wyznaczenie obrońcy z urzędu uprawnia go do działania w całym postępowaniu, nie wyłączając czynności po uprawomocnieniu się orzeczenia, jeżeli nie zawiera ograniczeń. Podstawa udziału obrońcy w analizowanym postępowania takiego ograniczenia nie zawierała. Tym samym adw. J. P. uprawniony do działania w postępowaniu kasacyjnym, w tym do sporządzenia i wniesienia kasacji, choć nie ciążył już na nim taki obowiązek. Powyższe potwierdza zresztą tak pismo samego obrońcy z 18 lipca 2025 roku (podpisane przez działającego w substytucji adw. P. M. ), w którym wskazuje się na treść art. 84 § 1 k.p.k., jak i zarządzenie wydane przez Przewodniczącego Wydziału Sądu Okręgowego w Łodzi w dniu 22 lipca 2025 roku o odmowie wyznaczenia obrońcy z urzędu z uwagi na podjęcie czynności przez dotychczasowego (k. 28 teczki kasacyjnej). W orzecznictwie Sądu Najwyższego wskazuje się, że w sytuacji, gdy obrońca lub pełnomocnik z urzędu nie ma obowiązku działania, nie należy mu się za podjęte w ten sposób czynności od Skarbu Państwa wynagrodzenie (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dni: 4 maja 2016 r., III KK 334/15; 15 stycznia 2013 r., II KZ 56/12; 7 października 2010 r., II KK 229/10; 29 lipca 2010 r., III KZ 56/10). Ewentualne zasądzenie kosztów w takiej sytuacji jest możliwe jedynie na zasadach słuszności (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 27 kwietnia 2011 r., II KK 316/10). Z uwagi zatem na fakt, iż adw. J. P. nie został w niniejszej sprawie wyznaczony do sporządzenia i wniesienia kasacji na rzecz skazanego P. M. , to nie przysługiwało mu za tę czynność dodatkowe wynagrodzenie. Obrońca dobrowolnie skorzystał z przysługującego mu w myśl art. 84 § 1 k.p.k. uprawnienia, przed podjęciem decyzji w przedmiocie wyznaczenia skazanemu obrońcy z urzędu celem rozważenia sporządzenia i wniesienia kasacji, a zatem skutki takiego działania, również finansowe, winny być mu znane. Wywiedziona kasacja okazała się oczywiście bezzasadna, brak było zatem także podstaw do przyjęcia, że wynagrodzenie obrońcy może mu przysługiwać na zasadach słuszności. W tym stanie rzeczy należało postanowić jak na wstępie. [J.J.] [a.ł] Adam Roch
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę