V KK 502/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy uchylił wyrok nakazowy Sądu Rejonowego, który błędnie ukarał R. G. zamiast J. H., i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego, który błędnie ukarał R. G. za wykroczenie popełnione przez J. H. Sąd Najwyższy stwierdził rażące naruszenie prawa procesowego, polegające na wydaniu wyroku skazującego osobę, przeciwko której nie toczyło się postępowanie. W konsekwencji uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania.
Kasacja Prokuratora Generalnego dotyczyła wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w Ś. z dnia 19 grudnia 2016 r., sygn. akt II W [...], którym R. G. został uznany za winnego wykroczenia z art. 92a k.w. i ukarany grzywną. Problem polegał na tym, że pierwotnie postępowanie zostało zainicjowane wnioskiem o ukaranie J. H., a w wyroku nakazowym błędnie wpisano dane R. G. Sąd Rejonowy próbował sprostować tę oczywistą omyłkę pisarską dwukrotnie, jednak Sąd Okręgowy w Ś. uchylił drugie postanowienie o sprostowaniu, uznając je za ingerencję w merytoryczną treść wyroku. W tej sytuacji Prokurator Generalny wniósł kasację, zarzucając rażące naruszenie prawa procesowego (art. 5 § 1 pkt 9 k.p.s.w. w zw. z art. 104 § 1 pkt 7 k.p.s.w.), polegające na wydaniu wyroku skazującego osobę, która nie była obwinionym w sprawie. Sąd Najwyższy przychylił się do stanowiska kasacji, stwierdzając, że doszło do omyłkowego ukarania osoby, przeciwko której nie toczyło się postępowanie. Podkreślono, że próby sprostowania w trybie art. 105 § 1 k.p.k. były nieskuteczne, gdyż przepis ten pozwala jedynie na poprawę błędów pisarskich i rachunkowych, a nie merytorycznych rozstrzygnięć. Wobec tego Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w Ś. do ponownego rozpoznania, aby postępowanie mogło zostać prawidłowo zainicjowane wobec J. H.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, próba sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej w trybie art. 105 § 1 k.p.k. nie może prowadzić do zmiany merytorycznej treści wyroku ani skierowania go do innej osoby. Tego typu ingerencja jest niedopuszczalna i nieskuteczna.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał się na własne orzecznictwo (wyrok III KK 79/15), zgodnie z którym art. 105 k.p.k. pozwala jedynie na sprostowanie błędów pisarskich i rachunkowych, a nie błędnych rozstrzygnięć merytorycznych. Sprostowanie nie może ingerować w winę czy karę, a nawet gdyby tak się stało, byłoby czynnością ex ante nieskuteczną.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie wyroku i przekazanie do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
R. G. (w sensie uchylenia wadliwego wyroku)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| R. G. | osoba_fizyczna | obwiniony |
| J. H. | osoba_fizyczna | obwiniony |
| Prokurator Generalny | organ_państwowy | wnioskodawca kasacji |
| Skarb Państwa | organ_państwowy | strona kosztów |
| Komisariat Policji w Ż. | organ_państwowy | wnioskodawca |
Przepisy (5)
Główne
k.w. art. 92a
Kodeks wykroczeń
Pomocnicze
k.p.s.w. art. 5 § § 1 pkt 9
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
Wydanie wyroku skazującego, w sytuacji gdy obwinionym była inna osoba.
k.p.s.w. art. 104 § § 1 pkt 7
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
Bezwzględna przyczyna odwoławcza - wydanie wyroku skazującego, w sytuacji gdy obwinionym była inna osoba.
k.p.k. art. 105 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Przepis dotyczący sprostowania oczywistych omyłek pisarskich i rachunkowych, który nie pozwala na ingerencję w merytoryczną treść wyroku.
k.p.k. art. 535 § § 5
Kodeks postępowania karnego
Tryb rozpoznania kasacji na posiedzeniu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wydanie wyroku skazującego osobę, która nie była obwinionym, stanowi rażące naruszenie prawa procesowego. Sprostowanie oczywistej omyłki pisarskiej w trybie art. 105 § 1 k.p.k. nie może dotyczyć merytorycznej treści wyroku. Nieskuteczność prób sprostowania wyroku nakazowego doprowadziła do sytuacji, w której wykonanie orzeczenia stało się niemożliwe.
Godne uwagi sformułowania
omyłkowo doszło do ukarania osoby, przeciwko której nie toczyło się postępowanie sprostowanie oczywistej omyłki pisarskiej nie może sprowadzać się do ingerencji w merytoryczną treść wyroku nawet gdyby doszło do sprostowania w tym trybie merytorycznych elementów wyroku, to takie postąpienie jest czynnością ex ante nieskuteczną
Skład orzekający
Jarosław Matras
przewodniczący
Marian Buliński
sprawozdawca
Dorota Rysińska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących sprostowania omyłek w orzeczeniach sądowych oraz konsekwencji błędnego oznaczenia strony w postępowaniu wykroczeniowym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji błędnego oznaczenia obwinionego w wyroku nakazowym i próby jego sprostowania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak poważne mogą być konsekwencje prostych błędów proceduralnych i jak ważne jest prawidłowe oznaczenie stron w postępowaniu sądowym. Pokazuje też ograniczenia prawne w naprawianiu takich błędów.
“Sąd Najwyższy: Błąd w nazwisku obwinionego może unieważnić wyrok!”
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt V KK 502/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 lutego 2018 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jarosław Matras (przewodniczący) SSN Marian Buliński (sprawozdawca) SSN Dorota Rysińska w sprawie R. G. obwinionego z art. 92a kw. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k., w dniu 20 lutego 2018 r. kasacji na korzyść wniesionej przez Prokuratora Generalnego od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w Ś. z dnia 19 grudnia 2016 r., sygn. akt II W […] 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. sprawę o sygn. akt II W […] przekazuje do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Ś.; 3. kosztami postępowania kasacyjnego obciąża Skarb Państwa. UZASADNIENIE Dnia 14 grudnia 2016 roku do Sądu Rejonowego w Ś. wpłynął wniosek Komisariatu Policji w Ż. o ukaranie J. H., syna E. i H. z domu B., urodzonego w dniu […] 1974 roku w Ż., za to, że w dniu 18 grudnia 2015 roku około godziny 11:49 na drodze nr […] , na wysokości miejscowości Ż., kierując pojazdem marki M. […] o nr rej. DSW […] , przekroczył dozwoloną prędkość 90 km/h poza terenem zabudowanym o 38 km/h – tj. za popełnienie wykroczenia z art. 92a k.w. Sąd Rejonowy w Ś. wyrokiem nakazowym wydanym z dnia 19 grudnia 2016 roku, w sprawie o sygn. akt II W […] , po rozpoznaniu sprawy „J. H., syna H. i K. z domu W., urodzonego w dniu […] 1960 roku w K.”, obwinionego o to, że w dniu 18 grudnia 2015 roku około godziny 11:49, na drodze nr […] , na wysokości miejscowości Ż., kierując pojazdem marki M. […] o nr rej. […] przekroczył dozwoloną prędkość 90 km/h poza terenem zabudowanym o 38 km/h., to jest o wykroczenie z art. 92a k.w. I. obwinionego R. G. uznał za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu opisanego w części wstępnej wyroku, tj. wykroczenia z art. 92a k.w. i za to na podstawie tego przepisu wymierzył mu karę grzywny w wysokości 300 (trzystu) złotych; II. zasądził od obwinionego na rzecz Skarbu Państwa koszty sądowe w całości, w tym zryczałtowane wydatki postępowania w kwocie 50 (pięćdziesięciu) złotych oraz opłatę w kwocie 30 (trzydziestu) złotych. Orzeczenie to nie zostało zaskarżone przez strony i zyskało prawomocność dnia 17 stycznia 2017 roku. Postanowieniem z dnia 2 lutego 2017 roku Sąd Rejonowy w Ś., na podstawie art. 105 § 1 k.p.k., sprostował oczywistą omyłkę pisarską zawartą w wyroku nakazowym z dnia 19 grudnia 2016 roku, sygn. akt II W […] , w ten sposób, że w wersie szóstym od dołu, w miejsce imienia i nazwiska „R. G.” wpisał „J. H.”. Wobec niezaskarżenia tego postanowienia przez żadną ze stron postępowania, postanowienie to uprawomocniło się. Dnia 2 czerwca 2017 r. Sąd Rejonowy w Ś. wydał kolejne postanowienie o sprostowaniu wyroku nakazowego wydanego w sprawie sygn. akt II W […] w trybie art. 105 § 1 k.p.k., w zakresie oczywistej omyłki pisarskiej zawartej w wersie dziesiątym i jedenastym od góry, w ten sposób, że w miejsce zapisów „syna H. i K. z domu W., urodzonego w dniu […] 1960 roku w K.” wpisał „syna E. i H. z domu B., urodzonego w dniu […] 1974 roku w Ż.”. Postanowienie to zaskarżył J. H., podnosząc w zażaleniu, iż podstawa prawna z art. 105 § 1 k.p.k. pozwala tylko i wyłącznie na prostowanie błędów i pomyłek pisarskich, a nie elementów merytorycznych wyroku. Oświadczył ponadto, że wyrok nakazowy wydany w sprawie o sygn. akt II W […] , nie dotyczył jego osoby, gdyż nie jest synem H. i K. z domu W. i nie urodził się w dniu […] 1960 roku w K., zatem nie był uprawniony do wniesienia sprzeciwu i występowania w tej sprawie. Dopiero postanowienie wydane w dniu 2 czerwca 2017 roku, w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej czyni wydany wyrok nakazowy skierowanym do jego osoby, co narusza konstytucyjne prawo do sądu, gdyż w tym trybie nie jest możliwa zmiana prawomocnego wyroku i skierowanie go poprzez postanowienie do innej osoby. Sąd Okręgowy w Ś. postanowieniem z dnia 22 września 2017 roku, sygn. akt IV Kz […] , uwzględnił powyższe zażalenie i uchylił postanowienie Sądu Rejonowego w Ś. wydane w dniu 2 czerwca 2017 roku., stwierdzając jednocześnie, że co prawda postanowieniem z dnia 2 lutego 2017 roku - które nie zostało zaskarżone przez żadną ze stron postępowania i uprawomocniło się - doszło do sprostowania wyroku nakazowego wydanego w dniu 19 grudnia 2016 roku wobec J. H., poprzez wpisanie w punkcie 1 dyspozycji nazwiska obwinionego w miejsce „R. G.”, to jednak pozostałe personalia (rodziców, daty i miejsca urodzenia) nadal nie dotyczyły tego obwinionego. W takiej sytuacji procesowej, zaskarżone „sprostowanie” sankcjonujące uprzedni błąd merytoryczny, nie może być uznane za prawidłowe. W powyższej sytuacji procesowej wykonanie wyroku nakazowego z dnia 19 grudnia 2016 roku, stało się więc niemożliwe. W zaistniałej sytuacji Sąd Rejonowy w Ś. zwrócił się do Ministra Sprawiedliwości – Prokuratora Generalnego z wnioskiem o rozważenie możliwości wywiedzenia kasacji na korzyść ukaranego od prawomocnego wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w Ś. w sprawie II W […] z dnia 19 grudnia 2016 r. Dnia 14 grudnia 2017 r. Prokurator Generalny zaskarżył w drodze kasacji wyrok nakazowy Sądu Rejonowego w Ś. w sprawie II W […] z dnia 19 grudnia 2016 r. w całości na korzyść R. G., zarzucając mu rażące i mające istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia naruszenie przepisów prawa procesowego, a mianowicie art. 5 § 1 pkt 9 k.p.s.w., polegające na wydaniu wyroku skazującego, uznającego R. G. za winnego popełnienia wykroczenia z art. 92a k.w., w sytuacji gdy obwinionym w tej sprawie była inna osoba, tj. J. H., co stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą wskazaną w art. 104 § 1 pkt 7 k.p.s.w. Wniósł przy tym o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Ś. celem ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja zasługuje w pełni na uwzględnienie, ponieważ nie ma wątpliwości, że omyłkowo doszło do ukarania osoby, przeciwko której nie toczyło się postępowanie w sprawie. Jednocześnie, biorąc pod uwagę nieskuteczność sprostowań dokonywanych w trybie art. 105 § 1 k.p.k., nie doszło do wydania rozstrzygnięcia w stosunku do obwinionego w sprawie o sygn. akt II W […] J. H.. Sprostowanie dokonane przez Sąd Rejonowy w Ś. dnia 2 lutego 2016 r., usuwające z wyroku nakazowego personalia R. G., choć nie zostało uchylone, nie ma mocy prawnej. „Artykuł 105 k.p.k. pozwala na sprostowanie orzeczenia i zarządzenia tylko w zakresie oczywistej omyłki pisarskiej i rachunkowej, niedopuszczalne natomiast jest sprostowanie w tym trybie błędnych rozstrzygnięć sądu co do winy i kary; sprostowanie oczywistej omyłki pisarskiej nie może sprowadzać się do ingerencji w merytoryczną treść wyroku, na przykład zmiany lub uzupełnienia orzeczenia co do kary; nawet gdyby doszło do sprostowania w tym trybie merytorycznych elementów wyroku, to takie postąpienie jest czynnością ex ante nieskuteczną, to jest niemogącą wywołać skutku, jaki wiąże się z taką czynnością” (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 3 czerwca 2015, III KK 79/15). W rezultacie, prawomocnym wyrokiem nakazowym z dnia 19 grudnia 2016 r. winnym zarzucanego J. H. wykroczenia z art. 92a k.w. został uznany R. G., wobec którego oskarżyciel nie wnosił w tej sprawie skargi. Powyższe uchybienie nosi rangę bezwzględnej przesłanki odwoławczej, a jego stwierdzenie musi prowadzić do uchylenia dotkniętego wadą wyroku. Jednocześnie, ponieważ postępowanie przeciwko J. H. nie zostało zakończone wydaniem prawomocnego orzeczenia, konieczny jest zwrot sprawy o sygn. akt II W […] Sądowi Rejonowemu w Ś. celem kontynuowania postępowania zainicjowanego skargą przeciwko J. H.. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Najwyższy orzekł, jak na wstępie. aw
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI