Orzeczenie · 2023-12-20

V KK 501/23

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2023-12-20
SNKarneochrona środowiskaŚrednianajwyższy
odpady niebezpieczneochrona środowiskakasacjaSąd Najwyższyodpowiedzialność karnaskażenie środowiskaprawo karne

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną przez obrońcę skazanej H.W. od wyroku Sądu Okręgowego w Łodzi, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w S. Skazana została uznana za winną popełnienia przestępstw z art. 164 § 1 k.k. i innych, polegających na nielegalnym składowaniu odpadów niebezpiecznych i innych niż niebezpieczne, w tym substancji promieniotwórczej, w sposób zagrażający życiu i zdrowiu wielu osób, mieniu w wielkich rozmiarach, a także powodujący istotne obniżenie jakości wód i ziemi. Obrońca w kasacji zarzucił rażącą obrazę prawa procesowego (art. 7 k.p.k., art. 410 k.p.k.) poprzez dowolną ocenę dowodów i pominięcie zeznań świadków, a także obrazę prawa materialnego (art. 106 k.k.) przez niezastosowanie przepisów o zatarciu skazania. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście bezzasadną. Podkreślił, że kasacja jest środkiem nadzwyczajnym i nie służy ponownej kontroli instancyjnej. Zarzuty obrońcy były skierowane głównie do wyroku Sądu I instancji, a nie do wyroku Sądu Okręgowego. Sąd Najwyższy wskazał, że obrońca nie wykazał rażącego naruszenia prawa procesowego przez Sąd Okręgowy, ani istotnego wpływu ewentualnych uchybień na treść wyroku. Stwierdził również, że zarzuty dotyczące oceny dowodów i ustaleń faktycznych nie mogą być skuteczną podstawą kasacji. W kwestii karalności, Sąd Najwyższy uznał, że nawet prawidłowe ustalenia co do ilości skazań nie wpłynęłyby na wymierzoną karę, która nie była rażąco niewspółmierna, biorąc pod uwagę społeczną szkodliwość czynu. Z uwagi na obciążenia finansowe, skazaną zwolniono od kosztów postępowania kasacyjnego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących kasacji jako środka odwoławczego, wymogi formalne i merytoryczne kasacji, granice rozpoznania kasacji przez Sąd Najwyższy, dopuszczalność zarzutów w kasacji.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyfiki postępowania kasacyjnego w sprawach karnych. Konkretne ustalenia faktyczne dotyczące składowania odpadów mają mniejsze znaczenie dla ogólnej wartości precedensowej.

Zagadnienia prawne (4)

Czy zarzuty kasacji dotyczące oceny dowodów i ustaleń faktycznych, skierowane głównie do wyroku Sądu I instancji, mogą stanowić podstawę do uwzględnienia kasacji od wyroku Sądu odwoławczego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zarzuty kasacji muszą być skierowane do wyroku sądu odwoławczego i wykazywać rażące naruszenie prawa mające istotny wpływ na jego treść. Kasacja nie jest kolejną instancją odwoławczą.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że kasacja ma charakter nadzwyczajny i służy eliminowaniu z obrotu prawnego jedynie orzeczeń wadliwych w stopniu rażącym. Zarzuty muszą być precyzyjnie sformułowane i skierowane do zaskarżonego orzeczenia, a nie do orzeczenia sądu niższej instancji. Autor kasacji musi wykazać, że naruszenie prawa miało istotny wpływ na treść wyroku.

Czy zarzut rażącej obrazy prawa procesowego przez sąd odwoławczy (art. 433 § 1 k.p.k. w zw. z art. 440 k.p.k.) może być skutecznie podniesiony, gdy kwestie podnoszone w apelacji zostały już przez sąd odwoławczy rozpoznane?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przepis art. 440 k.p.k. ma zastosowanie, gdy sąd odwoławczy dostrzega naruszenie wykraczające poza zakres zaskarżenia i podniesione zarzuty. Jeśli zarzuty apelacji dotyczyły tych samych kwestii, nie można ich ponownie podnosić w kasacji jako naruszenie art. 440 k.p.k.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że art. 440 k.p.k. jest przepisem szczególnym, stosowanym gdy sąd odwoławczy dostrzega rażące uchybienie sądu I instancji, które nie zostało podniesione w środku odwoławczym. W tej sprawie zarzuty apelacji dotyczyły kwestii oceny dowodów i ustaleń faktycznych, co oznacza, że Sąd Okręgowy miał obowiązek je rozpoznać w ramach kontroli apelacyjnej, a nie mógł być zobowiązany do zastosowania art. 440 k.p.k.

Czy zarzut rażącej obrazy prawa materialnego (art. 106 k.k. - zatarcie skazania) może być skuteczną podstawą kasacji, jeśli nie wykazano istotnego wpływu na treść wyroku?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, aby zarzut kasacji był skuteczny, musi być wykazane, że naruszenie prawa było rażące i miało istotny wpływ na treść wyroku. W tej sprawie sąd odwoławczy uznał, że nawet prawidłowe ustalenia co do karalności nie spowodowałyby konieczności wymierzenia niższej kary.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że obrońca nie wykazał, iż ewentualne uchybienie w zakresie ustalenia karalności miało istotny wpływ na treść wyroku Sądu Okręgowego. Sąd odwoławczy ocenił, że kara nie była rażąco niewspółmierna, biorąc pod uwagę społeczną szkodliwość czynu i inne okoliczności obciążające.

Czy błąd w ustaleniach faktycznych może być podstawą kasacji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, błąd w ustaleniach faktycznych nie może być podstawą kasacji, nawet jeśli jest przedstawiany jako obraza prawa procesowego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy przypomniał, że zgodnie z art. 523 § 1 k.p.k., podstawą kasacji nie może być błąd w ustaleniach faktycznych, nawet jeśli jest przedstawiany jako zarzut obrazy prawa materialnego lub procesowego.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie kasacji
Strona wygrywająca
Skarb Państwa

Strony

NazwaTypRola
H. W.osoba_fizycznaskazana
M. M.osoba_fizycznapartner w przestępstwie
W. S.osoba_fizycznanabywca nieruchomości

Przepisy (28)

Główne

k.k. art. 164 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 183 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 184 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 185 § § 1

Kodeks karny

Pomocnicze

k.k. art. 11 § § 2

Kodeks karny

k.k. art. 12

Kodeks karny

k.k. art. 4 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 47 § § 2

Kodeks karny

k.p.k. art. 535 § § 3

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 433 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 440

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 410

Kodeks postępowania karnego

k.k. art. 106

Kodeks karny

k.p.k. art. 519

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 523 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 526 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 624 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Ustawa o odpadach art. 16 § ust. 1

Ustawa o odpadach art. 21 § ust. 1

Ustawa o odpadach art. 25 § ust. 1 i 5

Ustawa o odpadach art. 26 § ust. 1

Ustawa o odpadach art. 33 § ust. 1

Ustawa o odpadach art. 66 § ust.1

Ustawa o materiałach wybuchowych przeznaczonych do użytku cywilnego art. 7a

Rozporządzenie Ministra Przemysłu i Handlu z dnia 1 marca 1995 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy produkcji, stosowaniu, magazynowaniu i transporcie wewnątrzzakładowym nadtlenków organicznych § $ 9, $ 11, $ 19

Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 23 lipca 2008 r. w sprawie kryteriów i sposobu oceny stanu wód podziemnych

Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 1 września 2016 r. w sprawie sposobu prowadzenia oceny zanieczyszczenia powierzchni ziemi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kasacja jest oczywiście bezzasadna z uwagi na niezgodność z przepisami k.p.k. dotyczącymi środków odwoławczych. • Zarzuty kasacji są skierowane do wyroku Sądu I instancji, a nie do wyroku Sądu odwoławczego. • Nie wykazano rażącego naruszenia prawa procesowego przez Sąd Okręgowy, które mogłoby mieć istotny wpływ na treść wyroku. • Błąd w ustaleniach faktycznych nie może być podstawą kasacji. • Sąd odwoławczy prawidłowo ocenił, że kara nie była rażąco niewspółmierna, mimo potencjalnego błędu co do ilości wcześniejszych skazań.

Odrzucone argumenty

Zarzuty obrońcy dotyczące błędnej oceny dowodów, ustaleń faktycznych i pominięcia zeznań świadków. • Zarzut rażącej obrazy prawa materialnego (art. 106 k.k.) przez niezastosowanie przepisów o zatarciu skazania.

Godne uwagi sformułowania

kasacja jest bezzasadna w stopniu oczywistym • nie można jej utożsamiać ze zwykłymi środkami odwoławczymi • Sąd Najwyższy rozpoznaje kasację w granicach zaskarżenia i podniesionych zarzutów • nie może być podstawą kasacji zarzut błędu w ustaleniach faktycznych • nie wykazał, że naruszenie prawa miało istotny wpływ na treść wyroku

Skład orzekający

Małgorzata Gierszon

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kasacji jako środka odwoławczego, wymogi formalne i merytoryczne kasacji, granice rozpoznania kasacji przez Sąd Najwyższy, dopuszczalność zarzutów w kasacji."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania kasacyjnego w sprawach karnych. Konkretne ustalenia faktyczne dotyczące składowania odpadów mają mniejsze znaczenie dla ogólnej wartości precedensowej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy poważnego przestępstwa przeciwko środowisku, ale jej wartość contentowa leży głównie w analizie proceduralnej dotyczącej zasadności i dopuszczalności kasacji, co jest kluczowe dla prawników procesowych.

Sąd Najwyższy wyjaśnia: Kasacja to nie druga apelacja. Jakie błędy obrońcy przekreśliły szanse na uniewinnienie?

Sektor

ochrona środowiska

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst