V KK 50/26
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego wniesioną od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w Kaliszu, który skazał M.W. za znęcanie się psychiczne i fizyczne nad siostrą. Wyrok nakazowy, który uprawomocnił się, obejmował karę ograniczenia wolności, zobowiązanie do powstrzymania się od nadużywania alkoholu oraz środki karne w postaci zakazu kontaktowania się i zbliżania do pokrzywdzonej. Prokurator Generalny zaskarżył wyrok w części dotyczącej środków karnych, zarzucając rażące naruszenie prawa materialnego, a mianowicie art. 43 § 1 k.k. w zw. z art. 41a § 1 k.k. i art. 39 pkt 2b k.k., polegające na orzeczeniu zakazów bez wskazania ich okresu obowiązywania. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście zasadną. Stwierdzono, że Sąd Rejonowy pominął ustawowy obowiązek określenia ram czasowych obowiązywania zakazów, co stanowi rażące naruszenie prawa materialnego (art. 523 § 1 k.p.k.). Zgodnie z art. 43 § 1 k.k., zakazy te orzeka się w latach, od roku do lat 15. Brak takiego określenia czyni zakaz bezterminowym, co jest niedopuszczalne i sprzeczne z istotą reakcji karnej. Sąd Najwyższy podkreślił, że brak wskazania czasu trwania zakazu uniemożliwia ustalenie momentu zatarcia skazania (art. 107 § 6 k.k.), co narusza podstawowe zasady sprawiedliwości represyjnej. W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił wyrok w zaskarżonej części i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w Kaliszu do ponownego rozpoznania, z zaleceniem prawidłowego ukształtowania orzeczenia o środkach karnych poprzez wskazanie okresu ich obowiązywania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaKonsekwentne stosowanie wymogów formalnych przy orzekaniu środków karnych, w szczególności zakazów, oraz znaczenie określenia ich okresu obowiązywania dla zasad sprawiedliwości represyjnej i zatarcia skazania.
Dotyczy wyłącznie spraw karnych, w których orzekane są środki karne w postaci zakazów.
Zagadnienia prawne (1)
Czy zakazy orzekane na podstawie art. 41a § 1 k.k. (w zw. z art. 39 pkt 2b k.k.) wymagają wskazania okresu ich obowiązywania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zakazy te muszą być orzekane w latach, od roku do lat 15, zgodnie z art. 43 § 1 k.k.
Uzasadnienie
Przepis art. 43 § 1 k.k. ma charakter imperatywny i obliguje sąd do precyzyjnego określenia czasu trwania środka karnego. Brak takiego wskazania czyni zakaz bezterminowym, co jest niedopuszczalne i narusza zasady sprawiedliwości represyjnej, w tym możliwość ustalenia momentu zatarcia skazania.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M.W. | osoba_fizyczna | skazany |
| W.W. | osoba_fizyczna | pokrzywdzona |
Przepisy (10)
Główne
k.k. art. 207 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 41a § § 1 i 4
Kodeks karny
Orzeczenie środka karnego w postaci zakazu kontaktowania się i zbliżania do pokrzywdzonej.
k.k. art. 43 § § 1
Kodeks karny
Zakazy wymienione w art. 39 pkt 2-2b k.k. orzeka się w latach, od roku do lat 15. Norma imperatywna.
Pomocnicze
k.k. art. 37a § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 34 § § 3
Kodeks karny
k.k. art. 72 § § 1 pkt 5
Kodeks karny
k.k. art. 39 § pkt 2b
Kodeks karny
k.k. art. 107 § § 6
Kodeks karny
Zatarcie skazania nie może nastąpić przed wykonaniem, darowaniem albo przedawnieniem wykonania środka karnego. Brak określenia okresu zakazu uniemożliwia ustalenie daty wykonania.
k.p.k. art. 535 § § 5
Kodeks postępowania karnego
Rozpoznanie kasacji na posiedzeniu.
k.p.k. art. 523 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Rażące naruszenie prawa materialnego jako podstawa kasacji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Orzeczenie zakazów kontaktowania się i zbliżania do pokrzywdzonej bez wskazania okresu ich obowiązywania stanowi rażące naruszenie prawa materialnego (art. 43 § 1 k.k.). • Brak określenia czasu trwania zakazu czyni go bezterminowym, co jest niedopuszczalne i narusza zasady sprawiedliwości represyjnej. • Brak określenia okresu zakazu uniemożliwia ustalenie momentu zatarcia skazania.
Godne uwagi sformułowania
rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa materialnego • obliguje sąd do określenia czasookresu obowiązywania środka karnego • norma ta ma charakter imperatywny • brak takiego rozstrzygnięcia w sentencji wyroku powoduje, że orzeczony zakaz nabiera charakteru bezterminowego, co jest niedopuszczalne • naruszając tym samym podstawowe zasady sprawiedliwości represyjnej • tworząc stan niepewności prawnej, którego nie można konwalidować na etapie postępowania wykonawczego
Skład orzekający
Jerzy Grubba
przewodniczący
Jacek Błaszczyk
członek
Włodzimierz Wróbel
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Konsekwentne stosowanie wymogów formalnych przy orzekaniu środków karnych, w szczególności zakazów, oraz znaczenie określenia ich okresu obowiązywania dla zasad sprawiedliwości represyjnej i zatarcia skazania."
Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie spraw karnych, w których orzekane są środki karne w postaci zakazów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak istotne są formalne wymogi prawne, nawet w przypadku oczywistych naruszeń, i jak Sąd Najwyższy dba o precyzję orzeczeń, aby zapewnić pewność prawa i sprawiedliwość.
“Sąd Najwyższy: Zakaz bezterminowy to wyrok bez końca? Kluczowa decyzja o środkach karnych.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.