III KK 126/18

Sąd Najwyższy2018-04-12
SNKarnewykonanie karWysokanajwyższy
wyrok łącznyres iudicatakasacjaSąd Najwyższykara pozbawienia wolnościzakaz prowadzenia pojazdówprawo karne procesowe

Sąd Najwyższy uchylił wyrok łączny Sądu Rejonowego, który został wydany pomimo istnienia wcześniejszego prawomocnego wyroku łącznego obejmującego te same kary, umarzając postępowanie z powodu powagi rzeczy osądzonej.

Minister Sprawiedliwości - Prokurator Generalny wniósł kasację od wyroku łącznego Sądu Rejonowego, zarzucając rażące naruszenie przepisów procesowych, w tym art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. (res iudicata). Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, stwierdzając, że Sąd Rejonowy wydał nowy wyrok łączny, mimo że wcześniejszy wyrok łączny obejmował te same kary jednostkowe i był już prawomocny. W konsekwencji, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i umorzył postępowanie.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Ministra Sprawiedliwości - Prokuratora Generalnego od wyroku łącznego Sądu Rejonowego w I. z dnia 27 czerwca 2017 r. (sygn. akt II K 265/17). Kasacja zarzucała rażące naruszenie przepisów prawa karnego procesowego, w szczególności art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. (res iudicata) oraz art. 572 k.p.k., wskazując, że Sąd Rejonowy wydał kolejny wyrok łączny, który obejmował te same kary pozbawienia wolności, co już wcześniej orzeczony i prawomocny wyrok łączny z dnia 12 kwietnia 2017 r. (sygn. akt II K (...)). Sąd Najwyższy uznał te zarzuty za zasadne, stwierdzając, że wydanie wyroku łącznego w sytuacji, gdy sprawa została już prawomocnie osądzona (res iudicata), stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok łączny i na podstawie art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. umorzył postępowanie w przedmiocie wydania wyroku łącznego. Podkreślono, że w takiej sytuacji wykonaniu podlega poprzedni, prawomocny wyrok łączny.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, wydanie wyroku łącznego w sytuacji, gdy te same kary zostały już objęte wcześniejszym, prawomocnym wyrokiem łącznym, stanowi naruszenie zasady powagi rzeczy osądzonej (res iudicata).

Uzasadnienie

Sąd Rejonowy wydał wyrok łączny obejmujący te same kary, które były już przedmiotem wcześniejszego, prawomocnego wyroku łącznego. Stanowi to ujemną przesłankę procesową określoną w art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. (res iudicata), co skutkuje koniecznością umorzenia postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie wyroku i umorzenie postępowania

Strona wygrywająca

Skarb Państwa (w zakresie kosztów)

Strony

NazwaTypRola
G. L.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (10)

Główne

k.p.k. art. 17 § § 1 pkt 7

Kodeks postępowania karnego

Umorzenie postępowania w przypadku stwierdzenia negatywnej przesłanki procesowej, takiej jak powaga rzeczy osądzonej (res iudicata).

k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 8

Kodeks postępowania karnego

Bezwzględna przyczyna odwoławcza, obejmująca wydanie orzeczenia z naruszeniem przepisów wskazanych w art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k.

Pomocnicze

k.p.k. art. 572

Kodeks postępowania karnego

Podstawa umorzenia postępowania w przedmiocie wydania wyroku łącznego, gdy brak jest warunków do jego wydania. W tym przypadku zastosowanie ma art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k.

k.k. art. 85 § § 1 i 2

Kodeks karny

k.k. art. 85a

Kodeks karny

k.k. art. 86 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 88

Kodeks karny

k.k. art. 90 § § 2

Kodeks karny

k.p.k. art. 569 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 575 § § 1 in fine

Kodeks postępowania karnego

Skutek wydania nowego wyroku łącznego, który może nastąpić tylko przy spełnieniu przesłanek.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wydanie wyroku łącznego w sytuacji, gdy te same kary zostały już objęte wcześniejszym, prawomocnym wyrokiem łącznym, stanowi naruszenie zasady powagi rzeczy osądzonej (res iudicata).

Godne uwagi sformułowania

res iudicata ujemna przesłanka procesowa bezwzględna przyczyna odwoławcza wydanie nowego wyroku łącznego wbrew przesłance powagi rzeczy osądzonej nie powoduje utraty mocy przez poprzedni wyrok łączny

Skład orzekający

Dariusz Świecki

przewodniczący

Jerzy Grubba

członek

Andrzej Ryński

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja zasady res iudicata w kontekście wyroków łącznych w sprawach karnych oraz konsekwencje naruszenia tej zasady."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wydania kolejnego wyroku łącznego w oparciu o te same kary jednostkowe, które były już objęte poprzednim wyrokiem łącznym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje ważną zasadę procesową res iudicata w kontekście wyroków łącznych, co jest istotne dla praktyków prawa karnego. Pokazuje błąd proceduralny sądu niższej instancji.

Sąd Najwyższy uchyla wyrok łączny: czy można sądzić dwa razy za to samo?

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III KK 126/18
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 12 kwietnia 2018 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Dariusz Świecki (przewodniczący)
‎
SSN Jerzy Grubba
‎
SSN Andrzej Ryński (sprawozdawca)
Protokolant Dagmara Szczepańska-Maciejewska
w sprawie
G. L.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu – w trybie art. 535 § 5 k.p.k.
w dniu 12 kwietnia 2018 roku
kasacji wniesionej przez Ministra Sprawiedliwości - Prokuratora Generalnego na korzyść skazanego od wyroku łącznego Sądu Rejonowego w I. z dnia 27 czerwca 2017 r., sygn. akt II K (…),
1. uchyla zaskarżony wyrok i na podstawie art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. umarza postępowanie,
2. wydatkami postępowania kasacyjnego obciąża Skarb Państwa.
UZASADNIENIE
Wyrokiem łącznym z dnia
z dnia 12 kwietnia 2017 r.
Sąd Rejonowy w I., sygn. akt II K (…) na podstawie art. 85 § 1 i 2 k.k., art. 85a k.k. i art. 86 § 1 k.k. w zw. z art. 569 § 1 k.p.k. połączył G. L. kary pozbawienia wolności orzeczone w sprawach o sygnaturach akt II K 569/14 Sądu Rejonowego w I. oraz II K 329/16 Sądu Rejonowego w I. i wymierzył skazanemu karę łączną roku i 3 miesięcy pozbawienia wolności oraz w pozostałym zakresie łączone wyroki pozostawił do odrębnego wykonania. Wyrok ten uprawomocnił się w dniu 3 czerwca 2017 r.
Następnie wyrokiem łącznym z dnia 27 czerwca 2017 r. Sąd Rejonowy w I., sygn. akt II K 265/17 na podstawie. 85 § 1 i 2 k.k., art. 85a k.k. i art. 86 § 1 k.k. w zw. z art. 569 § 1 k.p.k. połączył kary pozbawienia wolności orzeczone w tych samych wyrokach jednostkowych, które zostały objęte wyrokiem łącznym z dnia 12 kwietnia 2017 r. sygn. akt II K (…) i wymierzył skazanemu karę łączną roku i 4 miesięcy pozbawienia wolności oraz na podstawie art. 88 k.k. w zw. z art. 90 § 2 k.k. orzekł wobec skazanego zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych dożywotnio.
Wyrok ten nie został zaskarżony i uprawomocnił się z dniem 5 lipca 2017 r.
Kasację od tego wyroku na korzyść skazanego wniósł Minister Sprawiedliwości - Prokurator Generalny zaskarżając go w całości i zarzucił rażące oraz mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa karnego procesowego, a mianowicie art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. oraz art. 572 k.p.k., stanowiące bezwzględną przyczynę odwoławczą wskazaną w art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k., a polegające na wydaniu wyroku łącznego obejmującego wyroki objęte wcześniejszym, prawomocnym wyrokiem łącznym Sądu Rejonowego w I. z dnia 12 kwietnia 2017 r., sygn. akt II K (…).
W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i umorzenie postępowania w przedmiocie wydania wyroku łącznego.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja jest oczywiście zasadna, co pozwala na jej rozpoznanie i uwzględnienie na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. Trafnie w niej wykazano, że doszło do rażącego naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. (
res iudicata
)
w związku z wcześniejszym wydaniem wyroku łącznego przez Sąd Rejonowy w I. w dniu 12 kwietnia 2017 r., sygn. akt (…), obejmującego te same wyroki stanowiące przedmiot rozpoznania i rozstrzygnięcia i dotyczącego tego samego skazanego (k.
(…)
akt o sygn. II K (…)).
W realiach tej sprawy, gdyby Sąd Rejonowy w I. dysponował informacją, że w tym samym przedmiocie został już wydany wyrok łączny w sprawie o sygn. akt II K (…), to powinien umorzyć postępowanie w tym zakresie z uwagi na ujemna przesłankę procesową
res iudicata
(art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k.).
Wobec stwierdzenia bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k. konieczne było uchylenie zaskarżonego wyroku i na podstawie art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. umorzenie postępowania w przedmiocie wydania wyroku łącznego albowiem to ten przepis, a nie art. 572 k.p.k. stanowi podstawę rozstrzygnięcie w przypadku wystąpienia negatywnej przesłanki procesowej w postaci
res iudicata
. Powołanie jako podstawy umorzenia art. 572 k.p.k. ma miejsce tylko wówczas, gdy w ogóle brak jest warunków do wydania wyroku łącznego.
Nadto zgodnie z wyrażonym w orzecznictwie Sądu Najwyższego poglądem,
wydanie nowego wyroku łącznego wbrew przesłance powagi rzeczy osądzonej nie powoduje utraty mocy przez poprzedni wyrok łączny, albowiem skutek, o którym mowa w art. 575 § 1
in fine
k.p.k., może nastąpić tylko wówczas, gdy spełnione są przesłanki określone w tym przepisie, a zatem gdy zachodzi realna potrzeba wydania nowego wyroku łącznego. W wypadku uchylenia wyroku wydanego z naruszeniem art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. wykonaniu podlega poprzedni wyrok łączny, gdyż nie utracił on mocy na podstawie art. 575 § 1 k.p.k. (
por. wyrok SN z dnia 30 XI 2011 r., II KK 149/11, OSNKW 2011, z. 12, poz. 113
).
Z tych wszystkich względów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI