V KK 493/24

Sąd Najwyższy2025-01-08
SNKarnepostępowanie karneŚrednianajwyższy
kasacjawstrzymanie wykonaniaSąd Najwyższyprawo karnepostępowanie karnezdrowie skazanegoart. 532 k.p.k.

Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku o wstrzymanie wykonania wyroku skazującego, uznając brak podstaw do zastosowania tej wyjątkowej instytucji procesowej.

Obrońca skazanego T. L. złożył wniosek o wstrzymanie wykonania kary pozbawienia wolności do czasu rozpoznania wniesionej kasacji, powołując się na zły stan zdrowia skazanego. Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku, wskazując, że instytucja wstrzymania wykonania wyroku ma charakter wyjątkowy i wymaga wykazania, że wykonanie kary spowodowałoby nieodwracalne skutki. Sąd uznał, że zarzuty kasacyjne nie są na tyle oczywiste, aby uzasadniać wstrzymanie, a kwestie zdrowotne powinny być rozpatrywane w ramach prawa karnego wykonawczego.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek obrońcy skazanego T. L. o wstrzymanie wykonania wyroku Sądu Apelacyjnego w Łodzi, który zmieniał wyrok Sądu Okręgowego w Łodzi. Wniosek złożono w związku z wniesieniem przez obrońców skazanego dwóch kasacji od wyroku sądu drugiej instancji. Jako podstawę wniosku wskazano zły stan zdrowia skazanego, wymagający długotrwałej rehabilitacji i kontroli neurochirurgicznej, niemożliwej do przeprowadzenia w warunkach penitencjarnych. Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku, podkreślając wyjątkowy charakter instytucji wstrzymania wykonania orzeczenia (art. 532 § 1 k.p.k.). Stwierdzono, że zastosowanie tej instytucji jest możliwe jedynie w sytuacjach, gdy ranga zarzutów kasacyjnych i ich wysoki stopień uprawdopodobnienia wskazują na możliwość spowodowania przez wykonanie kary nieodwracalnych i wyjątkowo dolegliwych skutków dla skazanego. Wstępna analiza kasacji nie wykazała zaistnienia takich okoliczności. Sąd zaznaczył, że zarzuty dotyczące nienależytej obsady sądu czy wadliwości kontroli odwoławczej wymagają szczegółowej analizy na rozprawie, a nie na etapie rozpoznania wniosku o wstrzymanie. Ponadto, Sąd wskazał, że kwestie zdrowotne skazanego mogą być podstawą do skorzystania z instytucji prawa karnego wykonawczego, takich jak odroczenie lub przerwa w wykonaniu kary, a nie do wstrzymania wykonania wyroku w trybie art. 532 § 1 k.p.k. Decyzja o nieuwzględnieniu wniosku nie przesądza o merytorycznym rozstrzygnięciu wniesionych kasacji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie.

Uzasadnienie

Instytucja wstrzymania wykonania wyroku ma charakter wyjątkowy i wymaga wykazania, że wykonanie kary przed rozpoznaniem kasacji spowodowałoby dla skazanego wyjątkowo dolegliwe i w zasadzie nieodwracalne skutki. Wstępna analiza kasacji nie wykazała zaistnienia takich okoliczności, a kwestie zdrowotne powinny być rozpatrywane w ramach prawa karnego wykonawczego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

nie uwzględnić wniosku

Strony

NazwaTypRola
T. L.osoba_fizycznaskazany
P. K.inneobrońca
G. K.inneobrońca

Przepisy (13)

Główne

k.p.k. art. 532 § 1

Kodeks postępowania karnego

Instytucja wstrzymania wykonania orzeczenia zaskarżonego kasacją jest wyjątkiem od zasady natychmiastowej wykonalności wyroków i może być zastosowana jedynie w sytuacjach wyjątkowych, gdy ranga zarzutów kasacyjnych i wysoki stopień ich uprawdopodobnienia prowadzą do wniosku, że wykonanie kary przed rozpoznaniem kasacji spowodowałoby dla skazanego wyjątkowo dolegliwe i w zasadzie nieodwracalne skutki.

Pomocnicze

k.k.w. art. 9 § 2

Kodeks karny wykonawczy

Stanowi o zasadzie natychmiastowej wykonalności wyroków.

k.p.k. art. 439 § 1

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy bezwzględnych przyczyn odwoławczych, wskazanych w jednej z kasacji.

k.p.k. art. 433 § 2

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy zarzutów związanych z kontrolą odwoławczą.

k.p.k. art. 457 § 3

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy zarzutów związanych z kontrolą odwoławczą.

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy zasad ogólnych postępowania.

k.p.k. art. 2 § 2

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy zasad ogólnych postępowania.

k.p.k. art. 4

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy zasad ogólnych postępowania.

k.p.k. art. 410

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy oceny dowodów.

k.p.k. art. 424 § 1

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy wymogów formalnych orzeczeń.

k.p.k. art. 437 § 1

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy skutków odwoławczych.

k.p.k. art. 437 § 2

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy skutków odwoławczych.

k.p.k. art. 440

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy skutków odwoławczych.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Wniosek o wstrzymanie wykonania wyroku z uwagi na stan zdrowia skazanego.

Godne uwagi sformułowania

zastosowanie instytucji przewidzianej w art. 532 § 1 k.p.k. powinno mieć charakter wyjątkowy wykonywanie kary przed rozpoznaniem kasacji spowodowałoby dla skazanego wyjątkowo dolegliwe i w zasadzie nieodwracalne skutki podniesione zarzuty nie wskazują „na pierwszy rzut oka” [...] na ich niewątpliwą zasadność tego rodzaju okoliczności nie uzasadniają zastosowania instytucji z art. 532 k.p.k. Mogą natomiast stanowić podstawę do skorzystania przez skazanego z instytucji prawa karnego wykonawczego

Skład orzekający

Paweł Kołodziejski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy wstrzymania wykonania wyroku w sytuacji wniesienia kasacji i powołania się na stan zdrowia skazanego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie wniosek o wstrzymanie wykonania wyroku jest rozpatrywany przed merytorycznym rozpoznaniem kasacji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie dotyczy ważnej instytucji procesowej, jaką jest wstrzymanie wykonania wyroku, oraz pokazuje, jak Sąd Najwyższy podchodzi do wniosków opartych na stanie zdrowia skazanego w kontekście nadzwyczajnych środków zaskarżenia.

Czy zły stan zdrowia usprawiedliwia wstrzymanie wykonania wyroku? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
V KK 493/24
POSTANOWIENIE
Dnia 8 stycznia 2025 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Paweł Kołodziejski
w sprawie
T. L.
skazanego z art. 272 k.k. i in.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu
w dniu 8 stycznia 2025 r.,
wniosku obrońcy skazanego
o wstrzymanie wykonania wyroku Sądu Apelacyjnego w Łodzi
z dnia 23 lutego 2024 r., sygn. akt II AKa 77/23,
zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego w Łodzi,
z dnia 12 grudnia 2022 r., sygn. akt IV K 117/22,
na podstawie art. 532 § 1 k.p.k.
a contrario,
p o s t a n o w i ł:
nie uwzględnić wniosku.
UZASADNIENIE
W dniu 18 października 2024 r. do Sądu Najwyższego wpłynęła kasacja obrońcy skazanego T. L. , adw. P. K. , który wyrok sądu drugiej instancji zaskarżył w całości, podnosząc zarzuty bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., polegającej na nienależytej obsadzie sądu odwoławczego, a także rażącego naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k. w zw. z art. 7 k.p.k. mających istotny wpływ na treść zapadłego orzeczenia.
Tego samego dnia do Sądu Najwyższego wpłynęła także kasacja drugiego z obrońców T. L. , adw. G. K. , który wyrok sądu odwoławczego zaskarżył „w części, co do winy w zakresie pkt 1a, 1b oraz pkt 2 w zakresie utrzymującym wyrok Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 22 grudnia 2022 r. z pkt 3b wyroku Sądu Okręgowego w Łodzi” na korzyść skazanego T. L. .
W sporządzonej kasacji podniósł zarzut rażącego naruszenia przepisów postępowania w postaci art. 2 § 2 k.p.k., art. 4 k.p.k., art. 7 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k. w zw. z art. 424 § 1 k.p.k. w zw. z art. 433 § 2 i 3 k.p.k. w zw. z art. 437 § 1 i 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k. oraz art. 440 k.p.k., mających istotny wpływ na treść zapadłego orzeczenia.
Jednocześnie w dniu 29 listopada 2024 r. do Sądu Najwyższego wpłynął wniosek obrońcy T. L. – adw. G. K.  o wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia w zakresie orzeczonej co do ww. skazanego kary łącznej 1 roku i 10 miesięcy pozbawienia wolności, do czasu rozpoznania wniesionej kasacji. W treści wniosku obrońca uzasadnił zajęte przez siebie stanowisko stanem zdrowia skazanego, w szczególności nabytym przez skazanego schorzeniem powstałym po przebytym w dniu 7 maja 2014 r. zabiegu operacyjnym, które zaczęło mu doskwierać od lipca 2024 r., a które wymaga długotrwałej rehabilitacji oraz kontroli neurochirurgicznej co w ocenie obrońcy nie jest możliwe na terenie jednostki penitencjarnej, gdzie skazany aktualnie przebywa.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie.
W orzecznictwie Sądu Najwyższego wskazuje się, że zastosowanie instytucji przewidzianej w art. 532 § 1 k.p.k. powinno mieć charakter wyjątkowy, gdyż stanowi ona odstępstwo od zasady natychmiastowej wykonalności wyroków (
vide
art. 9 § 2 k.k.w.). Z tych też względów wstrzymanie wykonania orzeczenia zaskarżonego kasacją możliwe jest wówczas, gdy ranga zarzutów podniesionych w tym nadzwyczajnym środku zaskarżenia i wysoki stopień ich uprawdopodobnienia prowadzi do wniosku, że wykonywanie kary przed rozpoznaniem kasacji spowodowałoby dla skazanego wyjątkowo dolegliwe i w zasadzie nieodwracalne skutki i tym samym łączyłoby się z wyraźnym, nieuzasadnionym pokrzywdzeniem skazanego (zob. m.in. postanowienie SN z dnia 24 stycznia 2023 r., III KK 645/22;
postanowienie SN z dnia 9 września 2024 r., II KK 275/24).
Wstępna analiza obydwu kasacji wniesionych na korzyść skazanego nie wskazuje na zaistnienie tego rodzaju okoliczności. Wprawdzie w jednej z nich podniesiono zarzut bezwzględnej przyczyny odwoławczej związany z nienależytą obsadą sądu
ad quem
, niemniej w świetle orzecznictwa Sądu Najwyższego wskazywane uchybienie nie skutkuje automatycznie zaistnieniem przesłanki z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Pozostałe zarzuty sformułowane w obu kasacjach obrońców skazanego dotyczą wadliwości związanych z kontrolą odwoławczą i również nie są na tyle oczywiste, aby na tym etapie przesądzać o ich zasadności czy niezasadności. Ocena ewentualnej skuteczności wszystkich zarzutów oraz tego czy w przedmiotowej sprawie doszło do uchybień wskazywanych przez obrońców wymaga przeprowadzenia szczegółowej i pogłębionej analizy akt sprawy, co nastąpi na rozprawie, na którą przedmiotowa sprawa zostanie skierowana. Powyższej oceny nie można bowiem dokonywać na etapie rozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia, tj. na przedpolu merytorycznego rozpoznania kasacji w sytuacji, gdy podniesione zarzuty nie wskazują „na pierwszy rzut oka”, a więc bez potrzeby głębszego wnikania w całokształt materiału dowodowego zawisłej sprawy, na ich niewątpliwą zasadność.
Co się zaś tyczy eksponowanej sytuacji zdrowotnej skazanego, to w orzecznictwie Sądu Najwyższego słusznie zwraca się uwagę, że tego rodzaju okoliczności nie uzasadniają zastosowania instytucji z art. 532 k.p.k. Mogą natomiast stanowić podstawę do skorzystania przez skazanego z instytucji prawa karnego wykonawczego jak odroczenie wykonania kary czy przerwa w jej wykonaniu (zob.
m.in.:
postanowienie SN z dnia 21 czerwca 2022 r., III KK 241/22;
postanowienie SN z dnia 16 sierpnia 2023 r., IV KK 281/23; postanowienie z dnia 29 sierpnia 2024 r., IV KK 275/24).
Reasumując, w przedmiotowej sprawie nie zachodzą wystarczające podstawy do zastosowania wyjątkowej instytucji przewidzianej w art. 532 § 1 k.p.k. Podkreślić należy, iż niniejsza decyzja w żadnej mierze nie przesądza o treści przyszłego rozstrzygnięcia co do wniesionych nadzwyczajnych środków zaskarżenia.
Z tych też względów, Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji.
[J.J.]
[a.ł]
‎

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI