Orzeczenie · 2025-12-11

V KK 492/25

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2025-12-11
SNKarneprzestępstwa przeciwko życiu i zdrowiuWysokanajwyższy
art. 160 k.k.opieka nad dziećmiśrodek karnyzakaz pracy z dziećmidobrowolne poddanie się karzekasacjaSąd Najwyższynaruszenie prawa procesowego

Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego wniesioną na niekorzyść skazanej D.B., która została skazana wyrokiem Sądu Rejonowego w Nakle nad Notecią za czyn z art. 160 § 2 k.k. (narażenie małoletnich dzieci na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu). Kasacja zarzuciła rażące naruszenie przepisów prawa procesowego, w szczególności art. 387 § 2 i § 3 k.p.k., polegające na uwzględnieniu wniosku oskarżonej o dobrowolne poddanie się karze bez przeprowadzenia rozprawy, mimo że wniosek ten nie obejmował obligatoryjnego środka karnego, o którym mowa w art. 41 § 1a pkt 1 k.k. Sąd Najwyższy stwierdził, że wyrok sądu pierwszej instancji zapadł z rażącym naruszeniem przepisów prawa procesowego, ponieważ sąd nie dokonał należytej kontroli wniosku oskarżonej. Zgodnie z art. 41 § 1a pkt 1 k.k., w przypadku skazania za umyślne przestępstwo przeciwko życiu i zdrowiu na szkodę małoletniego, orzeczenie zakazu zajmowania stanowisk związanych z wychowaniem lub opieką nad dziećmi jest obligatoryjne. Sąd Rejonowy, akceptując wniosek oskarżonej bez uwzględnienia tego środka karnego, naruszył zarówno przepisy procesowe (art. 387 k.p.k.), jak i materialne (art. 41 § 1a pkt 1 k.k.). W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu, który powinien dochować obowiązków kontrolnych wniosku i uzyskać zgodę oskarżonej na orzeczenie dodatkowego środka karnego, lub rozpoznać sprawę na zasadach ogólnych.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Należyta kontrola wniosku oskarżonego o dobrowolne poddanie się karze przez sąd, w tym obowiązek orzekania obligatoryjnych środków karnych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji skazania za przestępstwo przeciwko życiu i zdrowiu na szkodę małoletniego z orzeczeniem kary pozbawienia wolności.

Zagadnienia prawne (2)

Czy sąd może uwzględnić wniosek oskarżonego o dobrowolne poddanie się karze, jeśli wniosek ten nie obejmuje obligatoryjnego środka karnego, którego orzeczenie wynika z przepisów prawa materialnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sąd nie może uwzględnić takiego wniosku bez dokonania zmiany lub rozpoznania sprawy na zasadach ogólnych.

Uzasadnienie

Sąd jest zobowiązany do kontroli wniosku oskarżonego pod kątem zgodności z przepisami prawa karnego materialnego. W przypadku niezgodności, sąd powinien albo uzależnić uwzględnienie wniosku od jego zmiany, albo rozpoznać sprawę na zasadach ogólnych.

Czy skazanie za umyślne przestępstwo przeciwko życiu i zdrowiu na szkodę małoletniego, przy orzeczeniu kary pozbawienia wolności (nawet warunkowo zawieszonej), obliguje sąd do orzeczenia środka karnego w postaci zakazu zajmowania stanowisk związanych z wychowaniem lub opieką nad dziećmi?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, jest to obligatoryjne na podstawie art. 41 § 1a pkt 1 k.k.

Uzasadnienie

Przepis art. 41 § 1a pkt 1 k.k. w brzmieniu obowiązującym w dacie czynu i wyroku sądu pierwszej instancji, nakłada na sąd obowiązek orzeczenia zakazu w przypadku skazania za umyślne przestępstwo przeciwko życiu i zdrowiu na szkodę małoletniego, jeśli orzeczono karę pozbawienia wolności.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
Prokurator Generalny (w sensie uwzględnienia kasacji)

Strony

NazwaTypRola
D.B.osoba_fizycznaskazana
Prokurator Generalnyorgan_państwowywnioskodawca kasacji
Prokuratororgan_państwowystrona postępowania
pełnomocnik małoletnich pokrzywdzonychinneoskarżyciel posiłkowy
małoletni pokrzywdzeniosoba_fizycznapokrzywdzony

Przepisy (9)

Główne

k.k. art. 160 § § 2

Kodeks karny

k.k. art. 41 § § 1a

Kodeks karny

Obligatoryjne orzeczenie zakazu zajmowania stanowisk związanych z wychowaniem, edukacją, leczeniem małoletnich lub opieką nad nimi w razie skazania za umyślne przestępstwo przeciwko życiu i zdrowiu na szkodę małoletniego, przy orzeczeniu kary pozbawienia wolności.

k.p.k. art. 387 § § 1 – 3

Kodeks postępowania karnego

Sąd jest zobowiązany do kontroli wniosku oskarżonego o dobrowolne poddanie się karze i może uzależnić jego uwzględnienie od dokonania zmian lub rozpoznać sprawę na zasadach ogólnych, jeśli wniosek jest wadliwy.

Pomocnicze

k.k. art. 69 § § 1 i 2

Kodeks karny

k.k. art. 70 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 73 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 72 § § 1 pkt 1

Kodeks karny

k.p.k. art. 535 § § 5

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 443

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przez sąd pierwszej instancji przepisów prawa procesowego (art. 387 k.p.k.) poprzez uwzględnienie wniosku oskarżonej o dobrowolne poddanie się karze bez orzeczenia obligatoryjnego środka karnego. • Naruszenie przez sąd pierwszej instancji przepisu prawa materialnego (art. 41 § 1a pkt 1 k.k.) poprzez zaniechanie orzeczenia obligatoryjnego zakazu pracy z dziećmi.

Godne uwagi sformułowania

kasacja jest oczywiście zasadna • wyrok Sądu pierwszej instancji zapadł z rażącym naruszeniem prawa procesowego • złożenie wniosku w trybie art. 387 § 1 k.p.k. nie obliguje sądu do jego automatycznego uwzględnienia • sąd powinien dokonać kontroli w zakresie spełnienia wszystkich warunków dopuszczalności takiego wniosku • zaktualizował się obowiązek wskazany w treści art. 41 § 1a pkt 1 k.k., który nie został uwzględniony we wniosku oskarżonej • Uchybienie to miało charakter rażący oraz istotnie wpłynęło na treść wyroku

Skład orzekający

Jacek Błaszczyk

przewodniczący-sprawozdawca

Jarosław Matras

członek

Marek Pietruszyński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Należyta kontrola wniosku oskarżonego o dobrowolne poddanie się karze przez sąd, w tym obowiązek orzekania obligatoryjnych środków karnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji skazania za przestępstwo przeciwko życiu i zdrowiu na szkodę małoletniego z orzeczeniem kary pozbawienia wolności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak istotne jest przestrzeganie procedur prawnych i obligatoryjnych środków karnych, nawet w przypadku dobrowolnego poddania się karze, szczególnie gdy dotyczy bezpieczeństwa dzieci.

Sąd Najwyższy: Dobrowolne poddanie się karze nie zwalnia z obowiązku ochrony dzieci!

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst