Orzeczenie · 2026-05-26

V KK 485/24

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2026-05-26
SNKarnepostępowanie karneWysokanajwyższy
wyłączenie sędziegobezstronnośćkasacjaSąd NajwyższyKRSTKEKPCKonstytucja RPnominacje sędziowskie

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek obrońcy skazanego A.R. o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Małgorzaty Bednarek od udziału w sprawie kasacyjnej o sygn. akt V KK 485/24. Obrońca argumentował, że powołanie sędzi Bednarek na stanowisko sędziego SN nastąpiło w wyniku uchwały Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej na mocy ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r., co może skutkować naruszeniem art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka oraz art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. Podkreślono również, że w kasacji podniesiono zarzut dotyczący wadliwości powołania sędziego sądu odwoławczego, co pozostaje w sprzeczności z zasadą nemo iudex in causa sua. Sąd Najwyższy uznał wniosek za zasadny, odwołując się do wcześniejszego orzecznictwa dotyczącego wadliwości powołania sędziów oraz konieczności zapewnienia standardów niezależnego i bezstronnego sądu. Podkreślono, że udział sędziów powołanych w opisanym trybie może rodzić odpowiedzialność odszkodowawczą Skarbu Państwa.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Uzasadnienie wyłączenia sędziego Sądu Najwyższego ze względu na wadliwość procesu nominacyjnego i potencjalne naruszenie standardów konstytucyjnych i konwencyjnych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji wadliwości nominacji sędziowskich w Polsce w kontekście orzecznictwa ETPC i SN.

Zagadnienia prawne (2)

Czy istnieją okoliczności uzasadniające wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego od rozpoznania sprawy kasacyjnej ze względu na potencjalne naruszenie jego bezstronności, wynikające z wadliwości procesu nominacyjnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, istnieją okoliczności uzasadniające wyłączenie sędziego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że sposób powołania sędziego SN, związany z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej na mocy ustawy z 2017 r., może budzić uzasadnione wątpliwości co do bezstronności sędziego i prowadzić do naruszenia standardów wynikających z art. 6 EKPC i art. 45 Konstytucji RP.

Czy orzekanie przez sędziego, którego sposób powołania budzi wątpliwości co do bezstronności, może prowadzić do naruszenia standardu niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego ustawą?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, orzekanie przez takiego sędziego może prowadzić do naruszenia standardu niezależnego i bezstronnego sądu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołuje się na swoje wcześniejsze orzecznictwo, zgodnie z którym sędzia ulega wyłączeniu nie tylko gdy istnieją wątpliwości co do jego bezstronności, ale również gdy jego udział w sprawie mógłby naruszyć standardy wynikające z art. 6 ust. 1 EKPC.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Wyłączenie sędziego
Strona wygrywająca
obrońca skazanego A. R.

Strony

NazwaTypRola
A. R.osoba_fizycznaskazany
L. W.inneinna strona
obrońca skazanego A. R.innewnioskodawca

Przepisy (4)

Główne

k.p.k. art. 41 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnione wątpliwości co do bezstronności sędziego.

k.p.k. art. 42 § § 1 i 4

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do wyłączenia sędziego.

Pomocnicze

Ustawa o Krajowej Radzie Sądownictwa

Ustawa z dnia 8 grudnia 2017 r., zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r., poz. 3).

Konstytucja RP art. 45 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do sprawiedliwego i bezstronnego rozpatrzenia sprawy przez niezawisły sąd.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wadliwość procesu nominacyjnego sędziego SN, wynikająca z ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r., może prowadzić do naruszenia standardów bezstronności i niezależności sądu. • Udział sędziego, którego sposób powołania budzi wątpliwości, może naruszać art. 6 EKPC i art. 45 Konstytucji RP. • Podniesienie w kasacji zarzutu dotyczącego wadliwości powołania sędziego sądu odwoławczego, podobnego do zarzutu wobec sędziego SN, uzasadnia wyłączenie z uwagi na zasadę nemo iudex in causa sua.

Godne uwagi sformułowania

okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnione wątpliwości co do jej bezstronności • naruszeniem art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka oraz art. 45 ust. 1 Konstytucji RP • zasada nemo iudex in causa sua • skład orzekający w ogóle nie stanowi niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego ustawą • może rodzić odpowiedzialność odszkodowawczą Skarbu Państwa

Skład orzekający

Kazimierz Klugiewicz

przewodniczący

Małgorzata Bednarek

sędzia wyłączony

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wyłączenia sędziego Sądu Najwyższego ze względu na wadliwość procesu nominacyjnego i potencjalne naruszenie standardów konstytucyjnych i konwencyjnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wadliwości nominacji sędziowskich w Polsce w kontekście orzecznictwa ETPC i SN.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii praworządności, niezależności sądownictwa i praw obywatela do rzetelnego procesu, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie.

Sąd Najwyższy wyłącza sędziego SN! Czy wadliwe nominacje podważają praworządność?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst