V KK 478/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła kasacji wniesionej przez Prokuratora Rejonowego od wyroku Sądu Apelacyjnego, który uniewinnił oskarżonego D. P. od zarzutu sprowadzenia niebezpieczeństwa dla życia i zdrowia wielu osób poprzez handel tzw. dopalaczami (środkami zastępczymi). Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, stwierdzając, że Sąd Apelacyjny dopuścił się rażącego naruszenia prawa procesowego, w szczególności zasady swobodnej oceny dowodów (art. 7 k.p.k.). Sąd Najwyższy wskazał na szereg błędów popełnionych przez Sąd Apelacyjny. Po pierwsze, Sąd Apelacyjny błędnie uznał, że zidentyfikowano jedynie N-etyloheksedron, podczas gdy opinia biegłych wskazywała na szkodliwość także innych substancji. Po drugie, Sąd Apelacyjny niezasadnie stwierdził brak dowodów na negatywne skutki zażycia N-etyloheksedronu i nie podjął próby uzupełnienia postępowania dowodowego w tym zakresie. Po trzecie, Sąd Apelacyjny błędnie zinterpretował pojęcie „wiele osób”, sugerując, że musi oznaczać co najmniej 10 osób, podczas gdy Sąd Najwyższy wielokrotnie podkreślał, że jest to pojęcie ocenne i zależy od okoliczności konkretnej sprawy. Po czwarte, Sąd Apelacyjny błędnie zinterpretował znamię „wprowadzania do obrotu”, ograniczając je do pierwotnego wprowadzenia, podczas gdy utrwalone orzecznictwo dopuszcza szerszą interpretację. Sąd Najwyższy podkreślił również, że oskarżony, jako student chemii, miał świadomość szkodliwości sprzedawanych substancji i potencjalnego zagrożenia dla życia i zdrowia wielu osób. W związku z powyższymi uchybieniami, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok Sądu Apelacyjnego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na konieczność uwzględnienia przedstawionych zapatrywań prawnych.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja znamion przestępstwa sprowadzenia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia wielu osób (art. 165 § 1 pkt 2 k.k.), w szczególności w kontekście obrotu środkami zastępczymi (dopalaczami), pojęcia „wiele osób” oraz „wprowadzania do obrotu”.
Orzeczenie dotyczy specyficznej kwalifikacji prawnej czynu i interpretacji przepisów Kodeksu karnego. Wartość praktyczna może być ograniczona do spraw o podobnym charakterze.
Zagadnienia prawne (4)
Czy wprowadzenie do obrotu środków zastępczych (tzw. dopalaczy) może być kwalifikowane jako sprowadzenie niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia wielu osób w rozumieniu art. 165 § 1 pkt 2 k.k.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wprowadzenie do obrotu środków zastępczych, które są szkodliwe dla zdrowia i mogą wywołać ciężkie powikłania lub zagrożenie dla życia, może być kwalifikowane jako sprowadzenie niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia wielu osób, nawet jeśli nie ujawniono konkretnych skutków dla zdrowia lub życia.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że dla realizacji znamion przestępstwa z art. 165 § 1 pkt 2 k.k. wystarczające jest samo stworzenie realnego i konkretnego niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia wielu osób, a niekoniecznie wystąpienie bezpośrednich skutków. Wskazał, że dopalacze, ze względu na ich skład i potencjalne działanie, mogą być uznane za szkodliwe substancje, a ich wprowadzenie do obrotu bez odpowiedniej informacji o składzie i skutkach stwarza powszechne niebezpieczeństwo.
Jak interpretować znamię „wiele osób” w kontekście art. 165 § 1 pkt 2 k.k.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Określenie „wiele osób” jest pojęciem ocennym i nie musi oznaczać sztywno co najmniej 10 osób. Należy je postrzegać w kontekście okoliczności konkretnego zdarzenia.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy, odwołując się do utrwalonego orzecznictwa, stwierdził, że nie ma podstaw do sztywnego przyjmowania minimalnej liczby osób (np. 10) dla wyczerpania znamienia „wiele osób”. Kluczowe jest, aby zagrożenie miało charakter powszechny i dotyczyło realnej liczby osób, która może być mniejsza niż 10, ale większa niż pojedyncza osoba.
Czy obrót środkami zastępczymi (dopalaczami) może być kwalifikowany jako wprowadzanie do obrotu szkodliwych substancji w rozumieniu art. 165 § 1 pkt 2 k.k., nawet jeśli potencjalni nabywcy zostali poinformowani o ich szkodliwości lub użyciu niezgodnym z przeznaczeniem?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, obrót dopalaczami może być kwalifikowany jako wprowadzanie do obrotu szkodliwych substancji, nawet jeśli sprzedawca informował o szkodliwości lub umieścił ostrzeżenia, jeśli takie działania były pozorne, a rzeczywiste przeznaczenie towaru było inne i objęte świadomością sprzedającego i kupującego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że nawet jeśli sprzedawca informował o szkodliwości lub umieścił ostrzeżenia, to jeśli takie działania były pozorne, a rzeczywiste przeznaczenie towaru było inne i znane obu stronom, nadal może być mowa o wprowadzeniu do obrotu szkodliwych substancji. Kluczowe jest, aby niebezpieczeństwo dla życia i zdrowia było realne i konkretne.
Czy dopalacze mogą być kwalifikowane jako „środki spożywcze niespełniające norm jakościowych” lub „szkodliwe dla zdrowia substancje” w rozumieniu art. 165 § 1 pkt 2 k.k.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, dopalacze mogą być kwalifikowane zarówno jako „środki spożywcze niespełniające norm jakościowych”, jak i „szkodliwe dla zdrowia substancje”, a dla oceny prawnokarnej nie ma znaczenia, która z tych kategorii zostanie zastosowana, o ile wykaże się, że substancje te mogą stanowić zagrożenie dla życia lub zdrowia.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że dopalacze mogą być identyfikowane jako szkodliwe substancje lub środki spożywcze niespełniające norm jakościowych. W obu przypadkach kluczowe jest wykazanie, że ich użycie może prowadzić do rozstroju zdrowia lub zagrożenia życia, co stanowi realizację znamion przestępstwa z art. 165 § 1 pkt 2 k.k.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| D. P. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| Prokurator Rejonowy - w S. | organ_państwowy | wnioskodawca kasacji |
| Prokuratura Krajowa | organ_państwowy | prokurator |
| P. P. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony |
| A. K. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony |
| K. P. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony |
| M. N. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony |
| R. O. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony |
| K. M. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony |
| S. N. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony |
| B. M. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony |
| J. K. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony |
| M. M. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony |
| P. M. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony |
| K. W. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony |
Przepisy (9)
Główne
k.k. art. 165 § § 1 pkt 2
Kodeks karny
Przepis ten dotyczy sprowadzenia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia wielu osób albo dla mienia w wielkich rozmiarach poprzez wyrabianie lub wprowadzanie do obrotu szkodliwych dla zdrowia substancji, środków spożywczych lub innych artykułów powszechnego użytku lub też środków farmaceutycznych nie odpowiadających obowiązującym warunkom jakości.
Pomocnicze
k.p.k. art. 433 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy obowiązku sądu odwoławczego do rozważenia wszystkich zarzutów i wniosków apelacji.
k.p.k. art. 457 § § 3
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy obowiązku sądu odwoławczego do szczegółowego ustosunkowania się do zarzutów apelacji.
k.p.k. art. 7
Kodeks postępowania karnego
Zasada swobodnej oceny dowodów.
k.k. art. 440
Kodeks karny
Dotyczy możliwości zmiany lub uchylenia wyroku przez sąd odwoławczy, gdy utrzymanie go w mocy byłoby rażąco niesprawiedliwe.
u.p.n. art. 4 § ust. 27
Ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii
Definicja środków zastępczych.
k.k. art. 163 § § 1 pkt 1
Kodeks karny
Przepis dotyczący sprowadzenia zdarzenia zagrażającego życiu lub zdrowiu wielu osób lub mieniu w wielkich rozmiarach.
k.k. art. 165 § § 1 pkt 5
Kodeks karny
Przepis dotyczący sprowadzania powszechnego niebezpieczeństwa poprzez działanie w okolicznościach szczególnie niebezpiecznych.
k.k. art. 46 § § 1
Kodeks karny
Dotyczy obowiązku naprawienia szkody lub zadośćuczynienia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd Apelacyjny dokonał błędnej oceny materiału dowodowego, w szczególności w zakresie identyfikacji substancji i ich szkodliwości. • Sąd Apelacyjny niezasadnie uznał brak dowodów na negatywne skutki zażycia środków zastępczych. • Sąd Apelacyjny błędnie zinterpretował pojęcie „wiele osób” oraz znamię „wprowadzania do obrotu”. • Sąd Apelacyjny nie podjął próby uzupełnienia postępowania dowodowego w kluczowych kwestiach.
Godne uwagi sformułowania
sprowadził niebezpieczeństwo dla życia i zdrowia wielu osób • wprowadzając tym samym do obrotu substancje szkodliwe dla zdrowia • rażące naruszenie przepisów prawa procesowego • przekroczenie granicy swobodnej oceny dowodów • nie sposób jest dokonać jakichkolwiek ocen co do właściwości substancji udzielanych im przez oskarżonego • nie ma racjonalnego powodu, dla którego określenie „wiele osób” należy postrzegać „sztywno” • nie wyczerpuje znamion art. 165 § 1 pkt 2 k.k. obrót produktami mającymi cechy środków zastępczych w rozumieniu ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii w sytuacji, gdy użycie sprzedawanego towaru zgodnie z jego przeznaczeniem deklarowanym przez sprzedawcę lub producenta nie wywołuje negatywnych skutków dla życia lub zdrowia • nie ma znaczenia czy dopalacze zakwalifikowane zostaną jako „szkodliwe dla zdrowia substancje”, czy „środki spożywcze”
Skład orzekający
Andrzej Stępka
przewodniczący-sprawozdawca
Jacek Błaszczyk
członek
Małgorzata Wąsek-Wiaderek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja znamion przestępstwa sprowadzenia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia wielu osób (art. 165 § 1 pkt 2 k.k.), w szczególności w kontekście obrotu środkami zastępczymi (dopalaczami), pojęcia „wiele osób” oraz „wprowadzania do obrotu”."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej kwalifikacji prawnej czynu i interpretacji przepisów Kodeksu karnego. Wartość praktyczna może być ograniczona do spraw o podobnym charakterze.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy obrotu dopalaczami i potencjalnego zagrożenia dla życia i zdrowia wielu osób, co jest tematem budzącym społeczne zainteresowanie. Interpretacja kluczowych znamion przestępstwa przez Sąd Najwyższy ma istotne znaczenie praktyczne dla organów ścigania i sądów.
“Sąd Najwyższy: Handel dopalaczami to nie tylko ryzyko administracyjne, ale realne zagrożenie dla życia!”
Zdanie odrębne
Oskarżony D.P. był świadomy niebezpieczeństwa, które powoduje, udzielając innym osobom substancji psychoaktywnych, albowiem znał ich działanie, wiedział, jak mogą wpłynąć na zdrowie człowieka, przez dwa lata studiował chemię, stąd umyślnie sprowadził niebezpieczeństwo dla życia i zdrowia wielu osób poprzez wprowadzenie do obrotu szkodliwych dla zdrowia substancji w postaci dopalaczy.
Sektor
farmaceutyka
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.