V KK 474/24

Sąd Najwyższy2024-11-27
SNKarneprzestępstwa przeciwko życiu i zdrowiuWysokanajwyższy
groźby karalnewyrok nakazowykasacjanaruszenie prawa procesowegoSąd Najwyższybezwzględna przyczyna odwoławcza

Sąd Najwyższy uchylił wyrok nakazowy Sądu Rejonowego, który skazał inną osobę niż oskarżony i za inny czyn, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania.

Prokurator Generalny wniósł kasację od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w Sochaczewie, zarzucając rażące naruszenie prawa procesowego. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, stwierdzając, że sąd niższej instancji wydał wyrok skazujący wobec osoby nieobjętej aktem oskarżenia i za czyn inny niż zarzucany, co stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą. W konsekwencji, wyrok został uchylony, a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego wniesioną na korzyść skazanego S.M. od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w Sochaczewie. Zarzutem kasacji było rażące naruszenie prawa procesowego, w szczególności art. 14§1 k.p.k. i art. 17§1 pkt 9 k.p.k., polegające na wydaniu wyroku skazującego S.M. (osobę nieobjętą aktem oskarżenia i nieobecną w sprawie) za czyn inny niż zarzucany pierwotnie oskarżonemu T.J. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście zasadną, stwierdzając wystąpienie bezwzględnej przesłanki odwoławczej z art. 439§1 pkt 9 k.p.k. Wskazano, że sąd niższej instancji wydał wyrok skazujący wobec osoby, która nie była stroną postępowania, i za czyn inny niż ten, który był przedmiotem aktu oskarżenia, jednocześnie nie rozstrzygając sprawy T.J. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok nakazowy w całości i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w Sochaczewie do ponownego rozpoznania, nakazując rozstrzygnięcie zarzutu postawionego T.J.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, wydanie wyroku skazującego wobec osoby nieobjętej aktem oskarżenia i za czyn inny niż zarzucany stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439§1 pkt 9 k.p.k.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że wydanie wyroku skazującego S.M. (osobę nieobjętą aktem oskarżenia) za czyn inny niż zarzucany T.J. jest rażącym naruszeniem prawa procesowego, które wyłącza możliwość rozpoznania sprawy i stanowi bezwzględną przesłankę uchylenia wyroku.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie wyroku i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

S.M. (pośrednio, poprzez uchylenie wyroku)

Strony

NazwaTypRola
T.J.osoba_fizycznaoskarżony
S.M.osoba_fizycznaskazany
P.J.osoba_fizycznapokrzywdzony
S.N.osoba_fizycznapokrzywdzony

Przepisy (8)

Główne

k.p.k. art. 439 § 1

Kodeks postępowania karnego

Wskazanie art. 439§1 pkt 9 k.p.k. jako bezwzględnej przyczyny odwoławczej.

k.k. art. 190 § 1

Kodeks karny

Przestępstwo groźby karalnej, które było przedmiotem zarzutów.

k.k. art. 12 § 1

Kodeks karny

Czyn popełniony w krótkich odstępach czasu w wykonaniu z góry powziętego zamiaru.

Pomocnicze

k.p.k. art. 14 § 1

Kodeks postępowania karnego

Naruszenie przepisu art. 14§1 k.p.k. jako podstawa kasacji.

k.p.k. art. 17 § 1

Kodeks postępowania karnego

Naruszenie przepisu art. 17§1 pkt 9 k.p.k. (okoliczność wyłączająca postępowanie karne) jako podstawa kasacji.

k.k. art. 57b

Kodeks karny

Podstawa wymierzenia grzywny.

k.p.k. art. 535 § 5

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do rozpoznania kasacji na posiedzeniu.

k.p.k. art. 638

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wydanie wyroku skazującego S.M. (osobę nieobjętą aktem oskarżenia) za czyn inny niż zarzucany T.J. stanowi rażące naruszenie prawa procesowego. Zaistnienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439§1 pkt 9 k.p.k.

Godne uwagi sformułowania

bezwzględna przesłanka odwoławcza określona w art. 439§1 pkt 9 k.p.k. wydanie wyroku uznającego S.M. - osoby nieobjętej aktem oskarżenia - za winnego popełnienia przestępstwa, do tego innego, niż przestępstwo zarzucane aktem oskarżenia jednocześnie Sąd nie wydał rozstrzygnięcia co do meritum sprawy, a mianowicie co do odpowiedzialności karnej T.J., wobec którego toczyło się to postępowanie.

Skład orzekający

Jerzy Grubba

przewodniczący-sprawozdawca

Kazimierz Klugiewicz

członek

Andrzej Stępka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Naruszenia prawa procesowego w postępowaniu karnym, w szczególności dotyczące wydawania wyroków wobec osób nieobjętych aktem oskarżenia lub za inne czyny niż zarzucane."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej w postępowaniu karnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje fundamentalne błędy proceduralne, które mogą prowadzić do uchylenia wyroku, nawet jeśli pierwotne zarzuty dotyczyły groźby karalnej. Jest to przykład na to, jak ważna jest poprawność formalna w procesie sądowym.

Sąd Najwyższy uchylił wyrok: skazano niewłaściwą osobę za inne przestępstwo!

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
V KK 474/24
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 27 listopada 2024 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Jerzy Grubba (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSN Kazimierz Klugiewicz
‎
SSN Andrzej Stępka
Protokolant Katarzyna Wełpa
w sprawie
T.J.
oskarżonego o przestępstwo z art. 190§1 k.k. w zw. z art. 12§1 k.k.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 27 listopada 2024r.
na posiedzeniu w trybie art. 535§5 k.p.k.
kasacji Prokuratora Generalnego
wniesionej na korzyść skazanego S.M.
od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w Sochaczewie
z dnia 25 września 2023r., sygn. akt II K 503/22
1. uchyla zaskarżony wyrok w całości i przekazuje sprawę Sądowi Rejonowemu w Sochaczewie do ponownego rozpoznania,
2. obciąża Skarb Państwa kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego.
Kazimierz Klugiewicz      Jerzy Grubba     Andrzej Stępka
UZASADNIENIE
T.J. stanął pod zarzutem popełnienia przestępstwa z art. 190§1 k.k. w zw. z art. 12§1 k.k., polegającego na tym, że:
- w okresie od 7 lipca 2022r. do 8 lipca 2022 r. w miejscowości J.. gm. S., pow. S.. woj. […], działając w krótkich odstępach czasu w wykonaniu z góry powziętego zamiaru groził P.J. pozbawieniem życia, przy użyciu skierowanego do pokrzywdzonego przedmiotu w postaci siekiery oraz szklanej butelki, które to groźby wzbudziły w zagrożonym uzasadnioną obawę, że zostaną spełnione.
Rozpoznając sprawę T.J. Sąd Rejonowy w Sochaczewie, wyrokiem nakazowym z dnia 25 września 2023 r., sygn. akt II K 503/22, uznał S.M. za winnego popełnienia czynu polegającego na tym, że w krótkich odstępach czasu w wykonaniu z góry powziętego zamiaru w okresie od dnia 28 maja 2021 r. do dnia 1 czerwca 2022r. w m. G., gm. I.w, pow. S., woj. […] groził S.N. popełnieniem przestępstwa na jego szkodę poprzez pozbawienie życia, przy czym groźby te wzbudziły w pokrzywdzonym uzasadnioną obawę, że zostaną spełnione, tj. przestępstwa z art. 190§1 k.k. w zw. z art. 12§1 k.k. Za to, na podstawie art. 190§1 k.k. w zw. z art. 57b k.k., Sąd wymierzył S.M. karę 150 stawek dziennych grzywny ustalając wysokość jednej stawki na kwotę 10 złotych i zwolnił go od ponoszenia kosztów sądowych postępowania.
Wyrok nakazowy, nie zaskarżony skutecznie przez żadną ze stron postępowania, uprawomocnił się z dniem 13 października 2023 r. (k.83).
Aktualnie kasację od powyższego orzeczenia, w całości, na korzyść skazanego S.M., wywiódł Prokurator Generalny, zarzucając rażące naruszenie prawa procesowego, tj. art. 14§1 k.p.k. i art. 17§1 pkt 9 k.p.k., polegające na wydaniu, w następstwie rozpoznania sprawy oskarżonego T.J., wyroku skazującego za inny niż zarzucany w akcie oskarżenia czyn i wobec innej, nieobjętej aktem oskarżenia i niewystępującej w niniejszej sprawie osoby, tj. S.M., co stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą wskazaną w art. 439§1 pkt 9 k.p.k.
Stawiając tak sformułowany zarzut, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku nakazowego i przekazanie Sądowi Rejonowemu w Sochaczewie sprawy T.J. do rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Kasacja Prokuratora Generalnego jest oczywiście zasadna w stopniu wymaganym przez art. 535§5 k.p.k., co umożliwiło jej rozpoznanie na posiedzeniu.
W przedmiotowej sprawie niewątpliwie doszło do wystąpienia bezwzględnej przesłanki odwoławczej określonej w art. 439§1 pkt 9 k.p.k., a to wobec wydania wyroku uznającego S.M. - osoby nieobjętej aktem oskarżenia - za winnego popełnienia przestępstwa, do tego innego, niż przestępstwo zarzucane aktem oskarżenia, a zatem pomimo braku skargi uprawnionego oskarżyciela (tj. przy zaistnieniu okoliczności wyłączającej postępowanie karne - art. 17§1 pkt 9 k.p.k.). Jednocześnie Sąd nie wydał rozstrzygnięcia co do
meritum
sprawy, a mianowicie co do odpowiedzialności karnej T.J., wobec którego toczyło się to postępowanie.
W tym stanie rzeczy kasację należało uznać za oczywiście zasadną, uchylić zaskarżony wyrok, a sprawę przekazać do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Sochaczewie.
Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy Sąd Rejonowy winien, tym razem, rozstrzygnąć sprawę zarzutu postawionego T.J. w akcie oskarżenia.
O wydatkach związanych z rozpoznaniem kasacji orzeczono na podstawie art. 638 k.p.k.
Kazimierz Klugiewicz                 Jerzy Grubba                   Andrzej Stępka
[WB]
r.g.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI