V KK 473/23

Sąd Najwyższy2024-01-17
SNKarneprzestępstwa przeciwko życiu i zdrowiuŚrednianajwyższy
kara grzywnykara ograniczenia wolnościkodeks karnykasacjaSąd Najwyższynaruszenie prawa materialnegoart. 33 k.k.art. 204 k.k.art. 65 k.k.

Sąd Najwyższy uchylił kary grzywny orzeczone wobec czterech skazanych, uznając, że nie można ich było nałożyć obok kary ograniczenia wolności.

Prokurator Generalny wniósł kasację od wyroku Sądu Okręgowego w Gdańsku, zarzucając rażące naruszenie prawa materialnego w postaci wymierzenia kar grzywny obok kar ograniczenia wolności. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, uchylając orzeczenia o karach grzywny dla czterech skazanych, ponieważ przepisy Kodeksu karnego nie przewidują takiej możliwości.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego wniesioną na korzyść czterech skazanych: A. T., Ł. U., A. R. i S. K. Kasacja dotyczyła wyroku Sądu Okręgowego w Gdańsku, który skazał wymienionych za czyny z art. 204 § 2 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k. i wymierzył im kary ograniczenia wolności oraz kary grzywny. Prokurator Generalny zarzucił rażące naruszenie art. 33 § 2 k.k., wskazując, że przepis ten zezwala na wymierzenie grzywny obok kary pozbawienia wolności, a nie kary ograniczenia wolności. Sąd Najwyższy przychylił się do stanowiska Prokuratora Generalnego, stwierdzając, że wymierzenie grzywny obok kary ograniczenia wolności jest niedopuszczalne. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił w zaskarżonej części wyrok Sądu Okręgowego, tj. orzeczenia o karach grzywny dla wskazanych skazanych, obciążając jednocześnie Skarb Państwa kosztami postępowania kasacyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, przepisy Kodeksu karnego nie przewidują możliwości wymierzenia kary grzywny obok kary ograniczenia wolności.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że art. 33 § 2 k.k. zezwala na wymierzenie grzywny obok kary pozbawienia wolności, ale nie obok kary ograniczenia wolności. Wymierzenie grzywny w sytuacji, gdy orzeczono karę ograniczenia wolności, stanowi rażące naruszenie prawa materialnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie wyroku w zaskarżonej części

Strona wygrywająca

skazani (w zakresie kar grzywny)

Strony

NazwaTypRola
A. T.osoba_fizycznaskazany
Ł. U.osoba_fizycznaskazany
A. R.osoba_fizycznaskazany
S. K.osoba_fizycznaskazany
Prokurator Generalnyorgan_państwowywnioskodawca kasacji

Przepisy (8)

Główne

k.k. art. 33 § § 2

Kodeks karny

Przepis zezwala na wymierzenie grzywny obok kary pozbawienia wolności, ale nie obok kary ograniczenia wolności.

Pomocnicze

k.k. art. 204 § § 2

Kodeks karny

k.k. art. 65 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 60 § § 3 i § 6 pkt 4

Kodeks karny

Dotyczy nadzwyczajnego złagodzenia kary.

k.k. art. 34 § § 1

Kodeks karny

Dotyczy kary ograniczenia wolności.

k.k. art. 35 § § 1

Kodeks karny

Dotyczy kary ograniczenia wolności.

k.p.k. art. 535 § § 5

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy rozpoznania kasacji na posiedzeniu.

k.p.k. art. 638

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy kosztów sądowych w postępowaniu kasacyjnym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wymierzenie kary grzywny obok kary ograniczenia wolności stanowi rażące naruszenie art. 33 § 2 k.k.

Godne uwagi sformułowania

żaden z powołanych przez Sąd przepisów (również żaden inny przepis Kodeksu karnego) nie przewiduje możliwości wymierzenia obok kary ograniczenia wolności kary grzywny.

Skład orzekający

Zbigniew Puszkarski

przewodniczący-sprawozdawca

Eugeniusz Wildowicz

członek

Włodzimierz Wróbel

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 33 § 2 k.k. w kontekście kar ograniczenia wolności."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy obok kary ograniczenia wolności orzeczono karę grzywny.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy istotnej kwestii interpretacji przepisów Kodeksu karnego dotyczących zbiegu kar, co jest ważne dla praktyków prawa karnego.

Czy grzywna może iść w parze z ograniczeniem wolności? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
V KK 473/23
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 17 stycznia 2024 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Zbigniew Puszkarski (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSN Eugeniusz Wildowicz
‎
SSN Włodzimierz Wróbel
Protokolant Katarzyna Wełpa
w sprawie:
A. T., Ł. U., A. R. i S. K.
skazanych za czyny z art.204 § 2 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k. i in.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej w trybie art. 535 § 5 k.p.k.
na posiedzeniu w dniu 17 stycznia 2024 r.
kasacji Prokuratora Generalnego wniesionej na korzyść skazanych
‎
od wyroku Sądu Okręgowego w Gdańsku
z dnia 31 maja 2021 r., sygn. akt IV K 194/14,
1. uchyla wyrok w zaskarżonej części, tj. orzeczenia o karach grzywny wymierzonych: A. T. w pkt LX, Ł. U. w pkt LXVII, A. R. w pkt LXXII, S. K. w pkt LXXVI;
2. kosztami sądowymi za postępowanie kasacyjne obciąża Skarb Państwa.
[J.J.]
UZASADNIENIE
Sąd Okręgowy w Gdańsku wyrokiem z dnia 31 maja 2021 r., sygn. akt IV K 194/14, orzekł o odpowiedzialności karnej łącznie 20 oskarżonych, w tym:
1. A. T. :
- w pkt LX uznał za winnego popełnienia czynu z art. 204 § 2 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k., za który na podstawie art. 204 § 2 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k., przy zastosowaniu art. 60 § 3 i § 6 pkt 4 k.k., art. 34 § 1 k.k., art. 35 § 1 k.k. oraz art. 33 § 1, 2 i 3 k.k., wymierzył mu karę roku ograniczenia wolności, polegającą na wykonywaniu nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 20 godzin miesięcznie i karę grzywny 100 stawek dziennych, ustalając wysokość jednej stawki na 50 zł.
2. Ł. U. :
- w pkt LXVII uznał za winnego popełnienia czynu z art. 204 § 2 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k., za który na podstawie art. 204 § 2 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k., przy zastosowaniu art. 60 § 3 i § 6 pkt 4 k.k., art. 34 § 1 k.k. i art. 35 § 1 k.k. oraz art. 33 § 1, 2 i 3 k.k. wymierzył mu karę roku ograniczenia wolności, polegającą na wykonywaniu nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 20 godzin miesięcznie i karę grzywny 100 stawek dziennych, ustalając wysokość jednej stawki na 50 zł.
3. A. R. :
-  w pkt LXXII uznał za winnego popełnienia czynu z art. 204 § 2 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k., za który na podstawie art. 204 § 2 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k., przy zastosowaniu art. 60 § 3 i § 6 pkt 4 k.k., art. 34 § 1 k.k., art. 35 § 1 k.k. oraz art. 33 § 1, 2 i 3 k.k. wymierzył mu karę 8 miesięcy ograniczenia wolności, polegającą na wykonywaniu nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 20 godzin miesięcznie i karę grzywny 50 stawek dziennych, ustalając wysokość jednej stawki na 20 zł.
4. S. K. :
-  w pkt LXXVI uznał za winnego popełnienia czynu z art. 204 § 2 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k., za który na podstawie art. 204 § 2 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k., przy zastosowaniu art. 60 § 3 i § 6 pkt 4 k.k., art. 34 § 1 k.k., art. 35 § 1 k.k. oraz art. 33 § 1, 2 i 3 k.k., wymierzył mu karę 10 miesięcy ograniczenia wolności, polegającą na wykonywaniu
nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 20 godzin miesięcznie i karę grzywny 70 stawek dziennych, ustalając wysokość jednej stawki na 20 zł.
Wymienieni oskarżeni zostali skazani także za inne przestępstwa, wobec czego orzeczono wobec nich kary łączne, zaś w odniesieniu do nich wyrok uprawomocnił się w dniu 22 grudnia 2022 r., bez postępowania odwoławczego.
Kasację od wyroku Sądu Okręgowego w Gdańsku z dnia 31 maja 2021 r., sygn. akt IV K 194/14, wniósł Prokurator Generalny. Zaskarżył wyrok w części dotyczącej orzeczenia o karze, w zakresie rozstrzygnięć o karach grzywny, zawartych kolejno: w punkcie LX - na korzyść A. T. , w punkcie LXVII - na korzyść oskarżonego Ł. U. , w punkcie LXXII - na korzyść A. R. , w punkcie LXXVI - na korzyść S. K.  - i zarzucił „rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa materialnego, a mianowicie art. 33 § 2 k.k., poprzez wymierzenie oskarżonym: A. T. w punkcie LX, Ł. U. w punkcie LXVII, A. R.  w punkcie LXXII oraz S. K.
[w punkcie LXXVI, za przypisane im występki z art. 204 § 2 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k., na podstawie art. 204 § 2 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k. przy zastosowaniu art. 60 §
3 i § 6 pkt 4 k.k., art. 34 § 1 k.k., art. 35 § 1 k.k. oraz art. 33 § 1, 2 i 3 k.k., obok kar zasadniczych ograniczenia wolności również kar grzywien, podczas gdy przepis art. 33 § 2 k.k. przewiduje możliwość wymierzenia grzywny kumulatywnej tylko obok kary zasadniczej pozbawienia wolności”.
Podnosząc ten zarzut, Prokurator Generalny wniósł o uchylenie rozstrzygnięć zawartych w punktach LX, LXVII, LXXII i LXXVI wyroku, dotyczących kar grzywien.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja jest oczywiście zasadna, w związku z czym przy zastosowaniu art. 535 § 5 k.p.k. została uwzględniona w całości na posiedzeniu bez udziału stron. Trafnie bowiem podniósł Prokurator Generalny, że wyrok w zaskarżonej części został wydany z rażącym naruszeniem przepisu prawa materialnego wskazanego w zarzucie skargi.
Jak wyżej podano, Sąd Okręgowy w Gdańsku uznał A. T. , Ł. U. , A. R.  i S. K.  za winnych popełnienia m.in. przestępstw z art. 204 § 2 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k. Mając na uwadze postawę oskarżonych, Sąd zastosował wobec nich instytucję nadzwyczajnego złagodzenia kary i skazując ich w punktach LX, LXVII, LXXII i LXXVI wyroku za wymienione przestępstwa, przy zastosowaniu art. 60 § 3 i § 6 pkt 4 k.k., art. 34 § 1 k.k., art. 35 § 1 k.k. oraz art. 33 § 1, 2 i 3 k.k. wymierzył im kary ograniczenia wolności oraz kary grzywny w wysokościach wskazanych w wyroku. Takie postąpienie było nieprawidłowe, bowiem żaden z powołanych przez Sąd przepisów (również żaden inny przepis Kodeksu karnego) nie przewiduje możliwości wymierzenia obok
kary ograniczenia wolności
kary grzywny.
W szczególności nie dopuszcza takiego rozstrzygnięcia wymieniony w wyroku
art. 33 § 2 k.k., który sądowi orzekającemu zezwala wymierzyć grzywnę także obok kary pozbawienia wolności wymienionej w art. 32 pkt 3 k.k., jeżeli sprawca dopuścił się czynu w celu osiągnięcia korzyści majątkowej lub gdy korzyść majątkową osiągnął. Wobec tego kolejny raz trzeba zaznaczyć, że wymienionym czterem skazanym za przestępstwa z art. 204 § 2 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k. wymierzono kary ograniczenia, a nie pozbawienia wolności.
Zaistniałe naruszenie prawa materialnego - art. 33 § 2 k.k. - jest rażące i miało istotny wpływ na treść wyroku, bowiem wymierzono skazanym kary grzywny, które nie powinny zostać wobec nich orzeczone. W tym stanie rzeczy, zgodnie z wnioskiem kasacji należało uchylić, bez wydawania zbędnego w tym wypadku orzeczenia następczego, wyrok Sądu Okręgowego w Gdańsku w zaskarżonej części, tj. orzeczenia o karach grzywny zawarte w punktach: LX, LXVII, LXXII i LXXVI wyroku.
Rozstrzygnięcie o kosztach sądowych postępowania kasacyjnego znajduje oparcie w art. 638 k.p.k.
Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak w wyroku.
[J.J.]
[ał]

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI