V KK 468/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną przez pełnomocnika oskarżycieli posiłkowych J.K. i M.K. od wyroku Sądu Okręgowego w Toruniu, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Toruniu uniewinniający oskarżonego P.S. od zarzutów dotyczących przestępstw z art. 304 k.k., art. 282 k.k. i art. 284 § 1 k.k. Kasacja zarzucała rażące naruszenie prawa materialnego (art. 304 k.k. i art. 282 k.k.) poprzez błędną wykładnię znamion tych przestępstw, a także rażące naruszenie prawa procesowego (art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k. w zw. z art. 7 k.p.k.) przez nienależytą kontrolę odwoławczą i dowolną ocenę dowodów. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście bezzasadną. Wskazał, że kasacja nie jest trzecią instancją, a jej celem jest kontrola prawomocnych orzeczeń pod kątem rażących naruszeń prawa. Odnosząc się do zarzutów, Sąd Najwyższy stwierdził, że kwestionują one głównie ustalenia faktyczne, a nie wykładnię prawa. Podkreślono, że sądy niższych instancji prawidłowo oceniły, iż pokrzywdzeni nie byli przymuszeni okolicznościami do zaciągnięcia pożyczki na lichwiarskich warunkach, a groźby nie były znane osobie rozporządzającej mieniem. Sąd Najwyższy nie dopatrzył się również rażących naruszeń przepisów postępowania ani bezwzględnych przyczyn odwoławczych. W konsekwencji kasację oddalono, a oskarżycieli posiłkowych obciążono kosztami postępowania kasacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaPotwierdzenie, że kasacja nie jest kolejną instancją odwoławczą i służy jedynie kontroli prawomocnych orzeczeń pod kątem rażących naruszeń prawa. Podkreślenie znaczenia prawidłowej oceny dowodów i stanu faktycznego przez sądy niższych instancji.
Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i zarzutów podniesionych w kasacji. Nie wprowadza nowych, przełomowych interpretacji prawa.
Zagadnienia prawne (4)
Czy błędna wykładnia znamion przestępstwa z art. 304 k.k. (wyzysk) poprzez wybiórczą ocenę pojęcia "przymusowego położenia" pokrzywdzonego, w tym pominięcie indywidualnych okoliczności życiowych i nadmierne skupienie na istnieniu innego majątku, stanowi rażące naruszenie prawa materialnego mogące mieć istotny wpływ na treść orzeczenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, kasacja w tym zakresie jest oczywiście bezzasadna. Sąd odwoławczy dokonał wszechstronnej i rzetelnej oceny sytuacji pokrzywdzonych, wykazując, że nie byli oni przymuszeni okolicznościami do zaciągnięcia pożyczki na lichwiarskich warunkach.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że zarzut naruszenia art. 304 k.k. kwestionuje ustalenia faktyczne, a nie wykładnię prawa. Sąd odwoławczy prawidłowo ocenił, że pokrzywdzeni nie byli przymuszeni okolicznościami, a ich sytuacja życiowa i majątkowa nie uzasadniała przyjęcia znamion przestępstwa.
Czy błędna wykładnia znamion przestępstwa z art. 282 k.k. (wymuszenie rozbójnicze) poprzez uznanie, że groźby musiały być skierowane bezpośrednio do osoby rozporządzającej mieniem, stanowi rażące naruszenie prawa materialnego mogące mieć istotny wpływ na treść orzeczenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, kasacja w tym zakresie jest oczywiście bezzasadna. Sąd odwoławczy prawidłowo ocenił, że groźby kierowane do członków rodziny nie były znane osobie rozporządzającej mieniem przed dokonaniem transakcji, co wyklucza zastosowanie art. 282 k.k.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że sąd odwoławczy skrupulatnie rozpoznał zarzuty dotyczące art. 282 k.k., analizując sytuację rodziny i okoliczności zawarcia umów, co doprowadziło do słusznego wniosku o braku wypełnienia znamion tego przestępstwa.
Czy nienależyta kontrola odwoławcza przez Sąd II Instancji, polegająca na wadliwym rozważeniu i ustosunkowaniu się do zarzutów apelacji, w tym nieuwzględnieniu istotnych dowodów i dowolnej ocenie materiału dowodowego, stanowi rażące naruszenie prawa procesowego (art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k. w zw. z art. 7 k.p.k.) mogące mieć istotny wpływ na treść orzeczenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, kasacja w tym zakresie jest oczywiście bezzasadna. Sąd II instancji rzetelnie odniósł się do materiału dowodowego i zarzutów apelacji.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że zarzut naruszenia prawa procesowego w istocie ponownie kwestionuje ocenę dowodów. Sąd odwoławczy odniósł się rzetelnie do dowodów z zeznań świadków i zarzutów apelacji, nie dopatrując się wadliwej kontroli instancyjnej.
Czy dowolna, a nie swobodna, ocena całokształtu materiału dowodowego przez Sąd II Instancji, polegająca na błędnym ustaleniu stanu majątkowego pokrzywdzonych i nadinterpretacji tonu nagrania dźwiękowego, stanowi rażącą obrazę przepisów postępowania (art. 7 k.p.k.) mogącą mieć istotny wpływ na treść orzeczenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, kasacja w tym zakresie jest oczywiście bezzasadna. Sąd odwoławczy nie prowadził własnego postępowania dowodowego i utrzymał wyrok Sądu I instancji w mocy, a skarżący nie wykazał błędów rzutujących na wynik postępowania.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że sąd odwoławczy utrzymał w mocy wyrok sądu pierwszej instancji, a skarżący nie wykazał błędów w ocenie dowodów ani potrzeby dokładniejszego ustalenia majątku pokrzywdzonych, co czyni zarzut naruszenia art. 7 k.p.k. bezzasadnym.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P.S. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| J.K. | osoba_fizyczna | oskarżyciel posiłkowy |
| M.K. | osoba_fizyczna | oskarżyciel posiłkowy |
Przepisy (11)
Główne
k.k. art. 304
Kodeks karny
Dotyczy wyzysku, gdzie kluczowe jest "przymusowe położenie" pokrzywdzonego. Sąd ocenił, że pokrzywdzeni nie byli w takim położeniu.
k.k. art. 282
Kodeks karny
Dotyczy wymuszenia rozbójniczego. Sąd uznał, że groźby nie były znane osobie rozporządzającej mieniem, co wyklucza zastosowanie tego przepisu.
k.k. art. 284 § 1
Kodeks karny
k.p.k. art. 535 § 3
Kodeks postępowania karnego
Podstawa do oddalenia kasacji jako oczywiście bezzasadnej.
Pomocnicze
k.k. art. 11 § 2
Kodeks karny
Dotyczy zbiegu przepisów.
k.p.k. art. 433 § 2
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy obowiązku sądu odwoławczego do rozważenia zarzutów apelacji.
k.p.k. art. 457 § 3
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy obowiązku sądu odwoławczego do ustosunkowania się do zarzutów apelacji.
k.p.k. art. 7
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy zasad oceny dowodów (swobodna, a nie dowolna).
k.p.k. art. 636 § 1
Kodeks postępowania karnego
Podstawa do orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego.
k.p.k. art. 637a
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy kosztów postępowania kasacyjnego.
k.p.k. art. 439 § 1
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy bezwzględnych przyczyn odwoławczych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Kasacja jest oczywiście bezzasadna. • Nie doszło do rażącego naruszenia prawa materialnego ani procesowego. • Sądy niższych instancji prawidłowo oceniły stan faktyczny i prawny sprawy. • Kasacja nie jest trzecią instancją i nie służy do ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy.
Odrzucone argumenty
Rażące naruszenie prawa materialnego (art. 304 k.k.) poprzez błędną wykładnię znamion "przymusowego położenia". • Rażące naruszenie prawa materialnego (art. 282 k.k.) poprzez błędną wykładnię znamion. • Rażące naruszenie prawa procesowego (art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k. w zw. z art. 7 k.p.k.) przez nienależytą kontrolę odwoławczą. • Rażąca obraza przepisów postępowania (art. 7 k.p.k.) przez dowolną ocenę dowodów.
Godne uwagi sformułowania
kasacja nie stanowi trzeciej instancji rozpoznawania spraw karnych • kasacja okazała się oczywiście bezzasadna • kwestionuje raczej ustalenia faktyczne w sprawie niż wykładnię znamion • nie można zgodzić się także ze stanowiskiem skarżącego
Skład orzekający
Paweł Wiliński
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie, że kasacja nie jest kolejną instancją odwoławczą i służy jedynie kontroli prawomocnych orzeczeń pod kątem rażących naruszeń prawa. Podkreślenie znaczenia prawidłowej oceny dowodów i stanu faktycznego przez sądy niższych instancji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i zarzutów podniesionych w kasacji. Nie wprowadza nowych, przełomowych interpretacji prawa.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa pokazuje, jak Sąd Najwyższy podchodzi do kasacji, odrzucając te, które próbują kwestionować ustalenia faktyczne zamiast rażących naruszeń prawa. Jest to ważne dla zrozumienia granic nadzwyczajnych środków odwoławczych.
“Kasacja oddalona: Sąd Najwyższy przypomina – to nie trzecia instancja!”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.