V KK 450/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy uchylił wyrok nakazowy Sądu Rejonowego w K. w części dotyczącej kary grzywny, uznając, że jej wysokość rażąco przekroczyła ustawowe granice.
Prokurator Generalny wniósł kasację od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w K., zarzucając rażące naruszenie prawa materialnego poprzez wymierzenie kary grzywny w wysokości 4000 zł za 10 wykroczeń, podczas gdy górna granica grzywny za jedno z nich (art. 140 k.w.) wynosi 1500 zł. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście zasadną, wskazując na naruszenie art. 140 k.w. i art. 9 § 2 k.w. poprzez przekroczenie ustawowych granic kary łącznej. W konsekwencji uchylono zaskarżony wyrok w części dotyczącej kary i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego wniesioną na korzyść obwinionego J. J., który został ukarany wyrokiem nakazowym Sądu Rejonowego w K. za popełnienie wykroczeń z art. 140 k.w. (nieobyczajny wybryk) i art. 141 k.w. (używanie słów nieprzyzwoitych w miejscu publicznym). Głównym zarzutem kasacji było rażące naruszenie przepisów prawa materialnego, w szczególności art. 140 k.w. i art. 9 § 2 k.w., polegające na wymierzeniu jednej kary grzywny w łącznej wysokości 4000 zł za 10 wykroczeń. Prokurator Generalny podniósł, że górna granica grzywny za wykroczenie z art. 140 k.w. wynosi 1500 zł, a zgodnie z art. 9 § 2 k.w., kara łączna nie może przekraczać granic zagrożenia przewidzianego dla najsurowszej kary. Sąd Najwyższy przychylił się do argumentacji kasacji, stwierdzając, że orzeczona kara grzywny w wysokości 4000 zł ewidentnie przekroczyła dopuszczalną granicę 1500 zł. W związku z tym, Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście zasadną, uchylił zaskarżony wyrok nakazowy w części dotyczącej orzeczenia o karze i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w K. do ponownego rozpoznania. Sąd wskazał, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy sąd pierwszej instancji powinien pamiętać o przestrzeganiu obowiązujących przepisów prawa oraz o tym, że uchylenie nastąpiło w wyniku uwzględnienia kasacji na korzyść obwinionego. Uchylenie rozstrzygnięcia o karze spowodowało również upadek rozstrzygnięcia o kosztach postępowania, które zostaną ostatecznie określone przez sąd meriti.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, kara łączna grzywny wymierzona za zbiegające się wykroczenia nie może przekroczyć górnej granicy grzywny przewidzianej dla najsurowszego z wykroczeń.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że zgodnie z art. 9 § 2 k.w., kara łączna wymierzana za dwa lub więcej wykroczeń musi mieścić się w granicach zagrożenia określonych w przepisie przewidującym najsurowszą karę. W przypadku wykroczeń z art. 140 k.w. i art. 141 k.w., górna granica grzywny wynosi 1500 zł, a orzeczenie kary 4000 zł stanowiło rażące naruszenie tego przepisu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie wyroku nakazowego w części dotyczącej orzeczenia o karze i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
obwiniony (pośrednio)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. J. | osoba_fizyczna | obwiniony |
Przepisy (8)
Główne
k.w. art. 140
Kodeks wykroczeń
Określa znamiona wykroczenia nieobyczajnego wybryku i górną granicę kary grzywny do 1500 zł.
k.w. art. 141
Kodeks wykroczeń
Określa znamiona wykroczenia używania słów nieprzyzwoitych w miejscu publicznym i górną granicę kary grzywny do 1500 zł.
k.w. art. 9 § § 2
Kodeks wykroczeń
Stanowi, że przy zbiegu wykroczeń wymierza się łącznie karę w granicach zagrożenia przewidzianego dla najsurowszej kary.
Pomocnicze
k.w. art. 24 § § 1
Kodeks wykroczeń
Dotyczy wymiaru kary grzywny.
k.p.k. art. 535 § § 5
Kodeks postępowania karnego
Umożliwia rozpoznanie kasacji na posiedzeniu bez udziału stron.
k.p.w. art. 112
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
Reguluje kwestie związane z rozpoznaniem kasacji.
u.o.p.k. art. 3 § ust. 1
Ustawa o opłatach w sprawach karnych
Dotyczy opłaty w sprawach karnych.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22.12.2017 r. w sprawie wysokości zryczałtowanych wydatków postępowania oraz wysokości opłaty za wniesienie wniosku o wznowienie postępowania § § 2, § 3 pkt 2
Dotyczy zryczałtowanych wydatków postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wymierzenie kary łącznej grzywny w wysokości 4000 zł, przekraczającej górną granicę 1500 zł przewidzianą dla wykroczenia z art. 140 k.w., stanowi rażące naruszenie prawa materialnego (art. 140 k.w. i art. 9 § 2 k.w.).
Godne uwagi sformułowania
kara łączna musi mieścić się w granicach zagrożenia określonych w przepisie przewidującym najsurowszą karę orzeczona przez sąd zaskarżonym wyrokiem nakazowym kara grzywny, w wysokości 4000 zł, ewidentnie więc tę granicę przekraczała uchylenie rozstrzygnięcia w tym przedmiocie, zawartego w poprzednio wydanym wyroku nakazowym, nastąpiło w wyniku uwzględnienia kasacji wywiedzionej na korzyść obwinionego.
Skład orzekający
Dariusz Kala
SSN
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wymiaru kary łącznej grzywny w sprawach o wykroczenia oraz zasad stosowania art. 9 § 2 k.w."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnego przypadku zbiegu wykroczeń i wymierzonej kary łącznej. Nie stanowi przełomu, ale utrwala ugruntowaną linię orzeczniczą w zakresie stosowania przepisów o karze łącznej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje ważną zasadę prawa wykroczeniowego dotyczącą limitów kar, co jest istotne dla praktyków. Pokazuje, jak błąd formalny w orzeczeniu może prowadzić do jego uchylenia.
“Kara grzywny przekroczyła limit? Sąd Najwyższy wyjaśnia, jak liczyć karę łączną za wykroczenia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN Sygn. akt V KK 450/20 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 grudnia 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dariusz Kala Protokolant Katarzyna Wełpa w sprawie J. J. ukaranego za czyn z art. 140 k.w. i in. po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 30 grudnia 2020 r., na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. w zw. z art. 112 k.p.w. kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w K. z dnia 24 września 2019 r., sygn. akt II W (…), uchyla zaskarżony wyrok w części dotyczącej orzeczenia o karze i sprawę w tym zakresie przekazuje Sądowi Rejonowemu w K. do ponownego rozpoznania. UZASADNIENIE J. J. został obwiniony o to, że: 1. w dniu 31.05.2019 r. ok. godz. 23:00 w K. ul. W. rejon sklepu (…) będąc pod wpływem alkoholu dopuścił się nieobyczajnego wybryku leżąc na chodniku tj. o wykroczenie z art. 140 k.w. 2. w tym samym miejscu i czasie jak w punkcie I. używał słów nieprzyzwoitych w miejscu publicznym tj. o wykroczenie z art. 141 k.w. 3. w dniu 6.06.2019 r. ok. godz. 13:00 w K. ul. W. rejon Drogerii E. używał słów nieprzyzwoitych w miejscu publicznym tj. o wykroczenie z art. 141 k.w. 4. w dniu 15.06.2019 r. ok. godz. 9:35 w K. ul. W./ ul. H. będąc pod wpływem alkoholu dopuścił się nieobyczajnego wybryku leżąc na chodniku tj. o wykroczenie z art. 140 k.w. 5. w tym samym miejscu i czasie jak w punkcie IV. używał słów nieprzyzwoitych w miejscu publicznym tj. o wykroczenie z art. 141 k.w. 6. w dniu 18.06.2019 r. ok. godz. 23:30 w K. ul. W./ul. H. 10 wiata śmietnikowa będąc pod wpływem alkoholu dopuścił się nieobyczajnego wybryku leżąc na chodniku , tj. o wykroczenie z art. 140 k.w. 1. w tym samym miejscu i czasie jak w punkcie VI. używał słów nieprzyzwoitych w miejscu publicznym tj. o wykroczenie z art. 141 k.w. 2. w dniu 3.07.2019 r. ok. godz. 9:10 w K. ul. S. teren leśny będąc pod wpływem alkoholu dopuścił się nieobyczajnego wybryku leżąc na ścieżce tj. o wykroczenie z art. 140 k.w. 3. w dniu 13.07.2019 r. ok. godz. 20:30 w K. ul. K. w rejonie sklepu N. będąc pod wpływem alkoholu dopuścił się nieobyczajnego wybryku leżąc na parkingu tj. o wykroczenie z art. 140 k.w. 4. w dniu 13.07.2019 r. w K. na ul. R. w SP ZOZ używał słów nieprzyzwoitych w miejscu publicznym tj. o wykroczenie z art. 141 k.w. Wyrokiem nakazowym z dnia 24 września 2019 r., sygn. akt II W (…), Sąd Rejonowy w K.: 1. uznał obwinionego J. J. za winnego popełnienia czynów opisanych w części wstępnej wyroku, stanowiących wykroczenia z art. 140 k.w. oraz z art. 141 k.w. i wymierzył mu za nie na podstawie art. 140 k.w. przy zast. art. 9 § 2 k.w. w zw. z art. 24 § 1 k.w. karę grzywny w kwocie 4000 (czterech tysięcy) złotych, 2. na podstawie art. 119 § 1 k.p.w. i § 2 oraz § 3 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22.12.2017 r. w sprawie wysokości zryczałtowanych wydatków postępowania oraz wysokości opłaty za wniesienie wniosku o wznowienie postępowania zasądził od obwinionego na rzecz Skarbu Państwa zryczałtowane wydatki postępowania w kwocie 70 (siedemdziesiąt) złotych oraz na podstawie art. 3 ust 1 ustawy z 23.06.1973 r. o opłatach w sprawach karnych orzekł opłatę w kwocie 400 (czterysta) złotych. Od prawomocnego wyroku nakazowego kasację na korzyść obwinionego wywiódł Prokurator Generalny, który zaskarżonemu wyrokowi zarzucił rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest art. 140 k.w. oraz art. 9 § 2 k.w., polegające na wymierzeniu obwinionemu na podstawie tych przepisów w zw. z art. 24 § 1 k.w. za popełnienie łącznie 10 (dziesięciu) wykroczeń, wyczerpujących znamiona art. 140 k.w. i art. 141 k.w. jednej kary grzywny w wymiarze 4.000 (czterech tysięcy) złotych, pomimo to, że na mocy art. 140 k.w. kara grzywny może być wymierzona w wysokości do 1.500 (tysiąca pięciuset) złotych. Podnosząc powyższy zarzut skarżący wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi Rejonowemu w K. do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja okazała się oczywiście zasadna. Zgodnie z art. 9 § 2 k.w., jeżeli jednocześnie orzeka się o ukaraniu za dwa lub więcej wykroczeń, wymierza się łącznie karę w granicach zagrożenia określonych w przepisie przewidującym najsurowszą karę, co nie stoi na przeszkodzie orzeczeniu środków karnych na podstawie innych naruszonych przepisów. Wykroczenie z art. 140 k.w. zagrożone jest karą aresztu, ograniczenia wolności, grzywny do 1500 złotych albo karą nagany, a wykroczenie z art. 141 k.w. karą ograniczenia wolności, grzywny do 1500 złotych albo karą nagany. Z treści powołanych regulacji wynika zatem, że wymierzając J. J. za wszystkie przypisane mu wykroczenia, na podstawie art. 140 k.w., łącznie jedną karę grzywny sąd mógł ją orzec w wysokości nieprzekraczającej 1500 zł. Taka jest bowiem górna granica kary grzywny, jaką można orzec za wykroczenie o znamionach określonych w powołanym przepisie. Przepis art. 9 § 2 k.w. wyraźnie wskazuje natomiast, że w przypadku jednoczesnego orzekania za dwa lub więcej wykroczeń, wymierzona za nie łącznie jedna kara musi mieścić się w granicach zagrożenia określonych w przepisie przewidującym najsurowszą karę. Orzeczona przez sąd zaskarżonym wyrokiem nakazowym kara grzywny, w wysokości 4000 zł, ewidentnie więc tę granicę przekraczała. W tej sytuacji nie może budzić wątpliwości, że przy jej wymierzaniu sąd rażąco naruszył przepisy art. 140 k.w. oraz art. 9 § 2 k.w., a uchybienie to miało istotny wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia. Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście zasadną i orzekł o jej uwzględnieniu, na posiedzeniu bez udziału stron, w trybie art. 535 § 5 k.p.k. w zw. z art. 112 k.p.w. Konsekwencją uznania kasacji za oczywiście zasadną musiało być uchylenie zaskarżonego wyroku w części dotyczącej orzeczenia o karze i przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi Rejonowemu w K. do ponownego rozpoznania. Rozważając ponownie kwestię wymiaru kary sąd powinien pamiętać zarówno o tym, by orzec ją zgodnie z obowiązującymi przepisami, jak i o tym, że uchylenie rozstrzygnięcia w tym przedmiocie, zawartego w poprzednio wydanym wyroku nakazowym, nastąpiło w wyniku uwzględnienia kasacji wywiedzionej na korzyść obwinionego. Uchylenie wyroku nakazowego w części dotyczącej rozstrzygnięcia o karze spowodowało jednocześnie upadek zawartego w tym orzeczeniu rozstrzygnięcia w przedmiocie kosztów postępowania. O kosztach tych sąd meriti rozstrzygnie finalnie w orzeczeniu kończącym postępowanie (art. 626 § 1 k.p.k. w zw. z art. 121 § 1 k.p.w.). Kierując się powyższą argumentacją, Sąd Najwyższy orzekł jak w części dyspozytywnej wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI