V KK 450/15

Sąd Najwyższy2016-03-02
SNKarneprzestępstwa przeciwko mieniuŚrednianajwyższy
kasacjaoszustwofałszerstwodokumentypostępowanie karneSąd Najwyższydowodybiegły

Sąd Najwyższy oddalił kasację obrońcy E. J. od wyroku skazującego za oszustwo i podrabianie dokumentów, uznając ją za oczywiście bezzasadną.

Obrońca E. J. złożył kasację od wyroku Sądu Okręgowego utrzymującego w mocy wyrok skazujący za oszustwo (art. 286 § 1 kk), fałszowanie dokumentów (art. 270 § 1 kk) i inne, zarzucając naruszenie przepisów procesowych dotyczących oceny dowodów i opinii biegłych. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście bezzasadną, stwierdzając, że sąd odwoławczy prawidłowo ocenił zarzuty apelacyjne, w tym brak potrzeby opinii biegłego do oceny kserokopii dokumentu i wystarczalność zgromadzonego materiału dowodowego.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną przez obrońcę E. J., skazanej za przestępstwa oszustwa, fałszowania dokumentów i inne, z karą roku i 4 miesięcy pozbawienia wolności oraz obowiązkiem naprawienia szkody. Kasacja kwestionowała wyrok Sądu Okręgowego utrzymujący w mocy wyrok Sądu Rejonowego. Zarzuty dotyczyły naruszenia art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 170 § 1 pkt 4 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k. (brak rozważenia zarzutu naruszenia art. 170 § 1 pkt 4 k.p.k. w kontekście dowodu z analizy pisma ręcznego kserokopii zaświadczenia) oraz art. 193 § 1 k.p.k. (przyjęcie przez Sąd Okręgowy, że kserokopia dokumentu nie nadaje się do badań pisma ręcznego bez opinii biegłego). Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną. Stwierdził, że sąd odwoławczy szczegółowo uzasadnił powody nieuwzględnienia wniosku dowodowego o analizę pisma ręcznego, wskazując na wystarczalność materiału dowodowego, etap postępowania i brak oryginału dokumentu. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 193 § 1 k.p.k., Sąd Najwyższy podkreślił, że ocena wizualnych cech dokumentu (oryginał/kopia, jakość) nie wymaga wiadomości specjalnych. Sąd Najwyższy zaznaczył, że kasacja w istocie kwestionowała ocenę dowodów i zeznań świadków, co nie jest przedmiotem kontroli kasacyjnej. W konsekwencji, kasację oddalono, a skazaną obciążono kosztami postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, sąd odwoławczy prawidłowo ocenił zarzut apelacyjny, szczegółowo przedstawiając powody nieuwzględnienia wniosku dowodowego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że sąd odwoławczy szeroko i szczegółowo uzasadnił powody nieuwzględnienia wniosku dowodowego, wskazując na wystarczalność zgromadzonego materiału, etap postępowania oraz brak oryginału dokumentu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie kasacji

Strona wygrywająca

Skarb Państwa (w zakresie kosztów)

Strony

NazwaTypRola
E. J.osoba_fizycznaskazana

Przepisy (16)

Główne

k.k. art. 286 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 297 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 270 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 11 § 2

Kodeks karny

k.k. art. 12

Kodeks karny

k.p.k. art. 433 § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 170 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 457 § 3

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 193 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 535 § 3

Kodeks postępowania karnego

Pomocnicze

k.k. art. 46 § 1

Kodeks karny

k.p.k. art. 536

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 519

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 523 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 637 § a

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 636 § 1

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 170 § 1 pkt 4 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k. poprzez zaniechanie prawidłowego rozważenia zarzutu naruszenia art. 170 § 1 pkt 4 k.p.k. w kontekście dowodu z zakresu analizy pisma ręcznego kserokopii zaświadczenia o zarobkach. Naruszenie art. 193 § 1 k.p.k. poprzez przyjęcie przez Sąd Okręgowy, że kserokopia dokumentu nie nadaje się do przeprowadzenia badań z zakresu analizy pisma ręcznego, podczas gdy formułowanie takiego wniosku wymaga wiadomości specjalnych i powinno zostać zlecone biegłemu.

Godne uwagi sformułowania

kasacja była bezzasadna w stopniu pozwalającym na jej rozpoznanie na posiedzeniu bez udziału stron nie lakonicznie – jak twierdził skarżący - lecz szeroko i szczegółowo na str. 10-12 uzasadnienia Sąd ad quem przedstawił powody niepodzielenia jego zasadności nie można tego natomiast odnosić do określenia wizualnych cech dokumentu sprowadzających się do oceny czy jest on oryginałem czy kopią, jaką ilość treści zawiera i jakiej jest ona jakości skarżący formułując z pozoru kasacyjne zarzuty w rzeczywistości nadal kwestionował nieuwzględnienie złożonego na etapie postępowania pierwszoinstancyjnego wniosku dowodowego

Skład orzekający

Roman Sądej

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kontroli kasacyjnej oceny dowodów, dopuszczalności dowodu z kserokopii dokumentu oraz wymogu posiadania wiadomości specjalnych przy ocenie cech dokumentu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego i zarzutów procesowych w sprawie karnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie dotyczy ważnych kwestii procesowych w postępowaniu karnym, takich jak zakres kontroli kasacyjnej i dopuszczalność dowodów, co jest istotne dla praktyków prawa karnego.

Kasacja oddalona: Sąd Najwyższy wyjaśnia granice kontroli dowodów w sprawach karnych.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V KK 450/15
POSTANOWIENIE
Dnia 2 marca 2016 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Roman Sądej
na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 kpk
‎
po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 2 marca 2016 r.,
‎
sprawy
E. J.
‎
skazanej z art. 286 § 1 kk w zw. art. 297 § 1 kk i in.,
‎
z powodu kasacji wniesionej przez obrońcę skazanej
‎
od wyroku Sądu Okręgowego w J.
‎
z dnia 14 maja 2015 r., sygn. akt VI Ka […]
‎
utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w B.
‎
z dnia 27 marca 2014 r., sygn. akt II K […],
p o s t a n o w i ł:
1) oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną;
2) obciążyć skazaną kosztami sądowymi postępowania
kasacyjnego.
UZASADNIENIE
Obrońca E. J. wniósł kasację od wyroku Sądu Okręgowego w J. z dnia 14 maja 2015 r., utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w B. z dnia 27 marca 2014r., którym uznano E. J. za winną popełnienia czynu z art. 286 § 1 k.k. i art. 297 § 1 k.k. i art. 270 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 12 k.k. i wymierzono jej karę roku i 4 miesięcy pozbawienia wolności; na podstawie art. 46 § 1 k.k. orzeczono obowiązek naprawienia szkody oraz orzeczono w przedmiocie kosztów sądowych.
W nadzwyczajnym środku zaskarżenia jego autor wskazał na rażące naruszenia prawa procesowego, to jest:
1.
art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 170 § 1 pkt 4 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k. poprzez zaniechanie prawidłowego rozważenia zarzutu naruszenia art. 170 § 1 pkt 4 k.p.k. w kontekście dowodu z zakresu analizy pisma ręcznego kserokopii zaświadczenia o zarobkach wykorzystanego do popełnienia przedmiotowych przestępstw i zaniechanie należytego uzasadnienia powodów, którymi kierował się Sąd Okręgowy uznając za niezasadny zarzut stawiany Sądowi Rejonowemu, co skutkowało przeniknięciem uchybienia Sądu pierwszej instancji polegającego na bezpodstawnym przyjęciu, że dowodu nie da się przeprowadzić do postępowania odwoławczego i miało wpływ na treść orzeczenia gdyż przeprowadzenie przedmiotowego dowodu miało fundamentalne znaczenie dla rozstrzygnięcia w zakresie winy skazanej;
2.
art. 193 § 1 k.p.k. poprzez przyjęcie przez Sąd Okręgowy, że kserokopia dokumentu (zaświadczenie o zatrudnieniu wykorzystane do popełnienia przestępstw) znajdująca się w aktach sprawy nie nadaje się do przeprowadzenia badań z zakresu analizy pisma ręcznego, podczas gdy formułowanie takiego wniosku wymaga wiadomości specjalnych i powinno zostać zlecone biegłemu.
W konsekwencji wniósł o uchylenie wyroków Sądów obu instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w B..
W pisemnej odpowiedzi na kasację prokurator Prokuratury Okręgowej w J. wniósł o uznanie jej za oczywiście bezzasadną i oddalenie.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja była bezzasadna w stopniu pozwalającym na jej rozpoznanie na posiedzeniu bez udziału stron – art. 535 § 1 i 3 k.p.k. Było to możliwe także wobec niestwierdzenia okoliczności, które Sąd Najwyższy zobligowany jest do uwzględnienia z urzędu niezależnie od granic zaskarżenia i podniesionych zarzutów w zakresie wskazanym w art. 536 k.p.k.
Brak było podstaw do podzielenia zapatrywania autora kasacji o niezachowaniu standardów procesowych określonych w art. 433 § 2 i art. 457 § 3 k.p.k. w zakresie oceny apelacyjnego zarzutu naruszenia art. 170 § 1 pkt 2, 4, 5 k.p.k. Nie lakonicznie – jak twierdził skarżący - lecz szeroko i szczegółowo na str. 10-12 uzasadnienia Sąd
ad quem
przedstawił powody niepodzielenia jego zasadności. Jasno w tych rozważaniach wskazał, że wniosek dowodowy o przeprowadzenie analizy pisma ręcznego kserokopii zaświadczenia o zarobkach wykorzystanego do popełnienia oszustw kredytowych nie zasługiwał na uwzględnienie z kilku powodów. Były nimi: brak potrzeby rozszerzania postępowania dowodowego w sytuacji, gdy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy był wystarczający do poczynienia stosownych ustaleń odnośnie roli jaką skazana odegrała w przestępczym procederze; etap postępowania, na którym wniosek wraz z jeszcze innymi został zgłoszony w realiach procesowych niniejszej sprawy wskazujący na dążenie do przedłużania postępowania czy wreszcie – najistotniejsze – niedysponowanie przez Sąd stosownym materiałem, mogącym podlegać specjalistycznej opinii, to jest oryginałem przedmiotowego dokumentu, lecz jedynie złej jakości jego kopią. Te wszystkie zaprezentowane przez Sąd drugiej instancji argumenty należycie obrazowały powody nieuwzględnienia zarzutu 1. apelacji, czyniąc zadość wskazanym na wstępie przepisom.
Analogiczna konkluzja wynikała z oceny drugiego z zarzutów kasacyjnych.
Zgodnie z art. 193 § 1 k.p.k. organ procesowy zasięga opinii biegłego, jeżeli stwierdzenie okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy wymaga wiadomości specjalnych. Trafnie ujęto to zagadnienie w literaturze procesowej: „po pierwsze, należy wskazać, że chodzi tu o wiadomości, które nie są wiedzą powszechną zgodną z rozwojem społecznym (Z. Doda, A. Gaberle,
Dowody...
, s. 78-80), nie jest to zatem wiedza dostępna dla dorosłego człowieka o odpowiednim doświadczeniu życiowym i wykształceniu (wyrok SN z 15 kwietnia 1976 r.,
II KR 48/76
, OSNKW 1976, nr 10-11, poz. 133), gdyż taka może być zastąpiona wiedzą i doświadczeniem sędziowskim (postanowienie SN z 22 grudnia 2010 r.,
II KK 291/10
, LEX nr 694543); wiadomości specjalne obejmują zatem takie wiadomości faktyczne czy praktyczne, które wykraczają poza przeciętne umiejętności czy wiedzę (Stefański, Zabłocki,
Kodeks
, t. I, 2003, s. 881-882)” - Dariusz Świecki (red.), K.P.K., Komentarz, Tom I, wyd. II, WK2015, Lex On-Line, teza 2. do art. 193.
Niewątpliwie samo badanie pisma nakreślonego na dokumencie wymagałoby już posiadania tak zdefiniowanych wiadomości specjalnych i obligowało, w przypadku uznania konieczności przeprowadzenia takiego dowodu, do sięgnięcia po powyższy przepis. Nie można tego natomiast odnosić do określenia wizualnych cech dokumentu sprowadzających się do oceny czy jest on oryginałem czy kopią, jaką ilość treści zawiera i jakiej jest ona jakości. Trafnie w tym zakresie Sąd
ad quem
uznał, że nie wymaga to „wiedzy specjalistycznej” (str. 12-13), co w oczywistym stopniu znajduje potwierdzenie w dowodowej kopii zaświadczenia. Nie doszło więc w tym zakresie do naruszenia art. 193 § 1 k.p.k.
Przytoczona w kasacji argumentacja dowodziła tego, że skarżący formułując z pozoru kasacyjne zarzuty w rzeczywistości nadal kwestionował nieuwzględnienie złożonego na etapie postępowania pierwszoinstancyjnego wniosku dowodowego, a także wyrażał dezaprobatę dla pozytywnej oceny obiciążających zeznań osób, które uczestniczyły w popełnieniu przypisanych skazanej czynów (L. S. i P. K.). Przypomnieć należało, że w tym aspekcie przeprowadzona została kontrola instancyjna, bowiem ocenę tę kwestionowano już w apelacji, a nadzwyczajny środek zaskarżenia nie służy jej powielaniu, o czym mowa w art. 519 i art. 523 § 1 k.p.k.
Z tych przyczyn kasacja uznana została za oczywiście bezzasadną, implikacją czego było jej oddalenie zgodnie z art. 535 § 3 k.p.k.
Na podstawie art. 637 a k.p.k. w zw. art. 636 § 1 k.p.k. skazana E. J. została obciążona kosztami sądowymi za postępowanie kasacyjne.
l.n

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI