V KK 447/21

Sąd Najwyższy2022-03-09
SNKarneprawo karne procesoweWysokanajwyższy
kasacjakara łącznaograniczenie wolnościskazanie bez rozprawyart. 335 k.p.k.art. 343 k.p.k.naruszenie prawa procesowegoSąd Najwyższy

Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Rejonowego w L. w części dotyczącej kary łącznej, uznając rażące naruszenie przepisów proceduralnych przy uwzględnieniu wniosku o skazanie bez rozprawy.

Prokurator Generalny wniósł kasację od wyroku Sądu Rejonowego w L., zarzucając rażące naruszenie przepisów k.p.k. dotyczących skazania bez rozprawy. Sąd Najwyższy przychylił się do stanowiska Prokuratora, stwierdzając, że sąd niższej instancji nie mógł samodzielnie zmodyfikować uzgodnionej z oskarżonym kary łącznej bez akceptacji stron. W konsekwencji, Sąd Najwyższy uchylił wyrok w zaskarżonej części i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego wniesioną na niekorzyść skazanego P. T. od wyroku Sądu Rejonowego w L. z dnia 18 grudnia 2020 r. Skazany został uznany za winnego naruszenia nietykalności cielesnej ratowników medycznych (art. 222 § 1 k.k.) oraz prowadzenia pojazdu pod wpływem środków odurzających (art. 178a § 1 k.k.). Sąd Rejonowy połączył kary jednostkowe i wymierzył karę łączną 8 miesięcy ograniczenia wolności, orzekając również nawiązki na rzecz pokrzywdzonych, zakaz prowadzenia pojazdów oraz świadczenie pieniężne na Fundusz Pomocy Pokrzywdzonym. Kasacja zarzucała rażące naruszenie przepisów k.p.k. (art. 343 § 6 i 7 w zw. z art. 335 § 2 k.p.k.) polegające na uwzględnieniu wniosku o skazanie bez rozprawy, który zawierał uzgodnioną karę łączną 10 miesięcy ograniczenia wolności, podczas gdy sąd orzekł karę 8 miesięcy. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, stwierdzając, że sąd nie może samodzielnie modyfikować uzgodnionej z oskarżonym kary bez akceptacji stron. Zaniechanie kontroli zgodności orzeczenia z porozumieniem lub brak procedury uzgodnienia zmian stanowi rażącą obrazę prawa procesowego. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej kary łącznej i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w L.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, sąd nie może samodzielnie modyfikować uzgodnionej kary bez akceptacji stron. W przypadku zastrzeżeń, sąd powinien procedować na zasadach ogólnych.

Uzasadnienie

Sąd rozpoznający wniosek z art. 335 k.p.k. jest zobowiązany do kontroli zasadności i legalności wniosku. Może uwzględnić wniosek i wydać wyrok, lub zwrócić sprawę prokuratorowi. Samodzielna modyfikacja uzgodnionej kary bez akceptacji stron stanowi rażące naruszenie przepisów prawa procesowego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie wyroku i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

Prokurator Generalny (w zakresie kasacji)

Strony

NazwaTypRola
P. T.osoba_fizycznaskazany
Prokurator Generalnyorgan_państwowywnioskodawca kasacji
K. N.osoba_fizycznapokrzywdzony
M. J.osoba_fizycznapokrzywdzony

Przepisy (17)

Główne

k.p.k. art. 521 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 343 § 6

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 343 § 7

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 335 § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 335 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 523 § 1

Kodeks postępowania karnego

Pomocnicze

k.k. art. 222 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 178a § 1

Kodeks karny

k.k. art. 85 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 86 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 86 § 3

Kodeks karny

k.k. art. 46 § 2

Kodeks karny

k.k. art. 42 § 2

Kodeks karny

k.k. art. 43 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 43a § 2

Kodeks karny

k.p.k. art. 535 § 5

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 343 § 2

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd Rejonowy naruszył przepisy k.p.k. poprzez uwzględnienie wniosku o skazanie bez rozprawy i orzeczenie kary łącznej niższej niż uzgodniona z oskarżonym, bez przeprowadzenia procedury uzgodnienia zmian.

Godne uwagi sformułowania

sąd nie może wydać orzeczenia dokonując samodzielnych modyfikacji zawartego konsensusu Władny jest oczywiście do dokonywania zmian i wymierzenia innej aniżeli uzgodniona reakcji karnej, jednakże jest to niedopuszczalne bez akceptacji stron zawartego uprzednio porozumienia. Niespełnienie tego warunku, w przypadku zastrzeżeń powziętych w ramach kontroli wniosku, obliguje do procedowania w przedmiocie odpowiedzialności karnej na zasadach ogólnych. została ona wymierzona poniżej granicy objętej konsensusem.

Skład orzekający

Marek Siwek

przewodniczący

Antoni Bojańczyk

członek

Igor Zgoliński

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących skazania bez rozprawy (art. 335 k.p.k.) i granic swobody sądu w modyfikowaniu uzgodnionej kary."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji skazania bez rozprawy i modyfikacji kary łącznej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje istotne aspekty procedury karnej i granice autonomii sądu w stosunku do porozumień stron, co jest kluczowe dla praktyków prawa karnego.

Sąd Najwyższy: Sąd nie może dowolnie zmieniać uzgodnionej kary w procesie o skazanie bez rozprawy!

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt V KK 447/21
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 9 marca 2022 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Marek Siwek (przewodniczący)
‎
SSN Antoni Bojańczyk
‎
SSN Igor Zgoliński (sprawozdawca)
w sprawie
P. T.,
skazanego z art. 222 § 1 k.k. i in.,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.
w dniu 9 marca 2022 r.,
kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na niekorzyść skazanego
od wyroku Sądu Rejonowego w L.
z dnia 18 grudnia 2020 r., sygn. akt II K (…),
uchyla wyrok w zaskarżonej części i przekazuje sprawę w tym zakresie Sądowi Rejonowemu w L.  do ponownego rozpoznania.
UZASADNIENIE
Wyrokiem Sądu Rejonowego w L. z dnia 18 grudnia 2020 r., sygn. II K (…), P. T. został uznany za winnego tego, że:
1.
w dniu 22 czerwca 2020 r. w L.  naruszył nietykalność cielesną ratowników medycznych K. N. oraz M. J.  w ten sposób, że wielokrotnie zadawał im kopnięcia nogą w klatkę piersiową i uderzał w twarz, powodując stłuczenie klatki piersiowej i pleców K. N. oraz dwukrotnie uderzył w okolicę skroniową prawą głowy, powodując powierzchniowy uraz i stłuczenie głowy oraz zadrapanie lewego przedramienia M. J., co miało miejsce podczas i w związku z wykonywaniem przez nich obowiązków służbowych, tj. czynu z art. 222 § 1 k.k., za który wymierzona została kara 5 miesięcy ograniczenia wolności z zobowiązaniem do nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 20 godzin w stosunku miesięcznym;
2.
w dniu 22 czerwca 2020 r., w L., kierował w ruchu lądowym samochodem marki C.
[…]
o numerach rejestracyjnych (…), znajdując się w pod wpływem środków odurzających, stwierdzonych w badaniu krwi w postaci metamfetaminy, o stężeniu 178 ng/ml, amfetaminy 29,4 ng/ml, tramadolu 5098ng/ml, odpowiadających porównywalnej zawartości alkoholu we krwi w stężeniu powyżej 0,5 promila, tj. czynu z art. 178a § 1 k.k., za który wymierzona została kara 8 miesięcy ograniczenia wolności ze zobowiązaniem do nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 20 godzin w stosunku miesięcznym;
na podstawie art. 85 § 1 k.k. i art. 86 § 1 i 3 k.k. powyższe kary zostały połączone i wymierzona została kara łączna 8 miesięcy ograniczenia wolności z obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 20 godzin w stosunku miesięcznym, na poczet której dokonano stosownych zaliczeń; na podstawie art. 46 § 2 k.k. orzeczono od oskarżonego na rzecz pokrzywdzonych M. J. i K. N. nawiązki w kwotach po 300 zł; na podstawie art. 42 § 2 k.k. i art. 43 § 1 k.k. orzeczono wobec oskarżonego środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 3 lat, na poczet którego dokonano zaliczenia okresu zatrzymania prawa jazdy; na podstawie art. 43a § 2 k.k. orzeczono wobec oskarżonego świadczenie pieniężne na rzecz Funduszu P. w kwocie 5000 zł; orzeczono w przedmiocie kosztów procesu.
Powyższy wyrok, niezaskarżony przez żadną ze stron, uprawomocnił się w dniu 28 grudnia 2020 r. (k. 93).
Od tego wyroku kasację w trybie art. 521 § 1 k.p.k. na niekorzyść skazanego złożył Prokurator Generalny, zrzucając rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa karnego procesowego, a mianowicie art. 343 § 6 i 7 k.p.k. w zw. z art. 335 § 2 k.p.k., polegające na uwzględnieniu wniosku prokuratora o wydanie wobec P. T. wyroku skazującego bez przeprowadzenia rozprawy, zawierającego uzgodnioną uprzednio z oskarżonym propozycję orzeczenia między innymi kary łącznej 10 miesięcy ograniczenia wolności, polegającej na wykonywaniu nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze po 20 godzin w stosunku miesięcznym, orzeczonej w miejsce kar jednostkowych ograniczenia wolności w wymiarze 5 oraz 8 miesięcy, polegających każdorazowo na wykonywaniu nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze po 20 godzin w stosunku miesięcznym i jednoczesnym wydaniu na posiedzeniu wyroku skazującego P. T. na karę łączną 8 miesięcy ograniczenia wolności, polegającej na wykonywaniu nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze po 20 godzin w stosunku miesięcznym, co stanowiło oczywiste naruszenie warunków ugody zawartej pomiędzy stronami, wnosząc o uchylenie przedmiotowego wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi Rejonowemu w L.  do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja była oczywiście zasadna, wobec czego została uwzględniona na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. Słusznie bowiem podniósł Prokurator Generalny, że wyrok w zaskarżonej część zapadł z rażącym naruszeniem wskazanych powyżej przepisów prawa karnego procesowego.
Sąd rozpoznający wniosek z art. 335 k.p.k. o wydanie wyroku skazującego i orzeczenie uzgodnionych z oskarżonym kar lub innych środków zobligowany jest na podstawie art. 343 k.p.k. do dokonania kontroli zasadności i legalności wniosku zarówno merytorycznie, jak i pod kątem przepisów prawa materialnego oraz procesowego. Dopiero po dokonaniu takiej kontroli możliwe jest uwzględnienie wniosku i wydanie wyroku (art. 343 § 6 k.p.k.), bądź zwrot sprawy prokuratorowi i ewentualne rozpoznanie jej na zasadach ogólnych, o czym mowa w treści art. 343 § 7 k.p.k. (zob. wyrok SN z 15 marca 2018 r., II KK 63/18, LEX nr 2486141). Warto podkreślić, że zaniechanie przez sąd wykonania obowiązku wynikającego z art. 343 § 7 w zw. z art. 335 § 1 k.p.k. stanowi rażącą obrazę prawa procesowego (zob. wyrok SN z 29 maja 2018 r., II KK 99/18, LEX nr 2509598). Słusznie podkreślił skarżący, że zawarte pomiędzy prokuratorem a oskarżonym porozumienie jest wiążące w tym znaczeniu, że sąd nie może wydać orzeczenia dokonując samodzielnych modyfikacji zawartego konsensusu. Władny jest oczywiście do dokonywania zmian i wymierzenia innej aniżeli uzgodniona reakcji karnej, jednakże jest to niedopuszczalne bez akceptacji stron zawartego uprzednio porozumienia. Niespełnienie tego warunku, w przypadku zastrzeżeń powziętych w ramach kontroli wniosku, obliguje do procedowania w przedmiocie odpowiedzialności karnej na zasadach ogólnych.
W niniejszej sprawie przedmiotem poczynionych uzgodnień była kara łączna 10 miesięcy ograniczenia wolności, zaś w wyroku skazującym bez przeprowadzenia rozprawy Sąd Rejonowy w L.  karę tę orzekł w rozmiarze 8 miesięcy, nie poprzedzając tej modyfikacji zastosowaniem trybu określonego w art. 343 § 2 k.p.k. Niewątpliwie naruszył tym samym wskazane w zarzucie kasacji przepisy postępowania, co miało charakter rażący w rozumieniu art. 523 § 1 k.p.k., bowiem rzutowało w sposób istotny na treść wydanego wyroku w zakresie rozmiaru kary łącznej ograniczenia wolności. Została ona wymierzona poniżej granicy objętej konsensusem.
Z powyższych względów kasacja okazała się zasadna, a jej rozpoznanie skutkować musiało uchyleniem orzeczenia w części dotyczącej orzeczenia kary łącznej (pkt II) i przekazaniem sprawy w tej materii do ponownego rozpoznania, w toku którego uwzględnione zostaną wyrażone powyżej zapatrywania prawne.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI