V KK 447/20

Sąd Najwyższy2020-12-03
SNKarneprzestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacjiŚrednianajwyższy
prawo karnejazda po alkoholuart. 178a k.k.kasacjaSąd Najwyższywyrok nakazowykara grzywnybłąd proceduralny

Sąd Najwyższy uchylił wyrok nakazowy Sądu Rejonowego w części dotyczącej kary grzywny z powodu sprzeczności w jej określeniu i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Rzecznika Praw Obywatelskich od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w G., który skazał I. S. za jazdę pod wpływem alkoholu. Kasacja dotyczyła części wyroku orzekającej karę grzywny, która została określona w sposób sprzeczny – cyfrowo jako 160 stawek dziennych, a słownie jako sto stawek. Sąd Najwyższy uznał tę sprzeczność za rażące naruszenie przepisów prawa procesowego, stanowiące bezwzględną przyczynę odwoławczą, uniemożliwiającą wykonanie orzeczenia. W związku z tym uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej kary i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy w składzie orzekającym w Izbie Karnej rozpoznał kasację wniesioną przez Rzecznika Praw Obywatelskich na korzyść skazanego I. S. od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w G. z dnia 21 października 2019 r., sygn. akt II K (…). Wyrok nakazowy dotyczył czynu z art. 178a § 1 k.k. (kierowanie pojazdem w stanie nietrzeźwości). Rzecznik Praw Obywatelskich zarzucił rażące naruszenie art. 413 § 2 pkt 2 k.p.k. poprzez wymierzenie kary grzywny w sposób uniemożliwiający jej wykonanie. Sąd Rejonowy określił karę grzywny jako „160 (sto) stawek dziennych, pojedynczą stawkę ustalając na kwotę 30 (trzydzieści) złotych”. Sąd Najwyższy podzielił stanowisko Rzecznika, wskazując, że zamieszczenie w wyroku dwóch odmiennych oznaczeń liczby stawek dziennych (cyfrowo 160, słownie sto) powoduje niemożność ustalenia wymiaru kary i stanowi wewnętrzną sprzeczność wyroku, uniemożliwiającą jego wykonanie. Sąd Najwyższy podkreślił, że takie uchybienie nie jest oczywistą omyłką pisarską i nie może być naprawione w trybie sprostowania na podstawie art. 105 k.p.k., gdyż dotyczy merytorycznych elementów wyroku. W konsekwencji, Sąd Najwyższy uznał zaistnienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 7 k.p.k. (sprzeczność w treści orzeczenia uniemożliwiająca jego wykonanie). Z tego powodu Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej orzeczenia o karze i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w G. do ponownego rozpoznania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, sprzeczność w określeniu liczby stawek dziennych kary grzywny, która uniemożliwia jej wykonanie, stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 7 k.p.k.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że zamieszczenie w wyroku dwóch odmiennych oznaczeń liczby stawek dziennych kary grzywny (cyfrowo i słownie) powoduje niemożność ustalenia jej wymiaru i stanowi wewnętrzną sprzeczność wyroku, uniemożliwiającą wykonanie. Uchybienie to nie jest omyłką pisarską i nie może być naprawione w trybie sprostowania, lecz stanowi podstawę do uchylenia wyroku w części dotyczącej kary.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie wyroku w części dotyczącej kary i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

I. S. (w zakresie uchylenia kary)

Strony

NazwaTypRola
I. S.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (12)

Główne

k.k. art. 178a § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 42 § § 2

Kodeks karny

k.k. art. 43a § § 2

Kodeks karny

k.p.k. art. 413 § § 2 pkt 2

Kodeks postępowania karnego

Wymóg redagowania orzeczenia, w tym rozstrzygnięcia o karze, w sposób zrozumiały i jednoznaczny.

k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 7

Kodeks postępowania karnego

Bezwzględna przyczyna odwoławcza w postaci sprzeczności w treści orzeczenia, która uniemożliwia jego wykonanie.

Pomocnicze

k.k. art. 33 § § 1 i 3

Kodeks karny

k.k. art. 63 § § 1

Kodeks karny

k.k.w. art. 12d

Kodeks karny wykonawczy

k.p.k. art. 294 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.k. art. 63 § § 4

Kodeks karny

k.p.k. art. 105

Kodeks postępowania karnego

Instytucja sprostowania orzeczenia nie służy do usuwania pomyłek odnoszących się do merytorycznych elementów wyroku.

k.p.k. art. 535 § § 5

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sprzeczność w określeniu liczby stawek dziennych kary grzywny (zapis cyfrowy i słowny) uniemożliwia wykonanie orzeczenia. Taka sprzeczność stanowi rażące naruszenie przepisów prawa procesowego (art. 413 § 2 pkt 2 k.p.k.) i jest bezwzględną przyczyną odwoławczą (art. 439 § 1 pkt 7 k.p.k.). Uchybienie to nie jest omyłką pisarską i nie może być naprawione w trybie sprostowania.

Godne uwagi sformułowania

zamieszczenie w treści wyroku dwóch odmiennych oznaczeń określających wysokość kary, powoduje w istocie niemożność ustalenia, w jakim wymiarze faktycznie karę tę orzeczono. Taki sposób procedowania nie tylko jest sprzeczny z wymogiem redagowania orzeczenia (...) w sposób zrozumiały i jednoznaczny, ale również powoduje wewnętrzną sprzeczność wyroku, uniemożliwiającą w tej części jego wykonanie. zidentyfikowane wyżej uchybienie nie może być oceniane w kategorii oczywistej omyłki pisarskiej, a w konsekwencji nie może być też sanowane w trybie sprostowania orzeczenia na podstawie art. 105 k.p.k., gdyż określona w tym przepisie instytucja nie służy do usuwania pomyłek odnoszących się do merytorycznych elementów wyroku.

Skład orzekający

Marek Motuk

przewodniczący-sprawozdawca

Marek Siwek

członek

Antoni Bojańczyk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Naruszenie przepisów dotyczących redagowania wyroku, w szczególności sprzeczność w określeniu kary grzywny, jako bezwzględna przyczyna odwoławcza."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego błędu proceduralnego w wyroku nakazowym, związanego z określeniem kary grzywny.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy istotnego błędu proceduralnego w orzeczeniu, który uniemożliwił jego wykonanie i wymagał interwencji Sądu Najwyższego. Pokazuje to znaczenie precyzji w redagowaniu orzeczeń.

Błąd w wyroku, który zatrzymał sprawę: Sąd Najwyższy uchyla karę grzywny z powodu sprzeczności w liczbach.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt V KK 447/20
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 3 grudnia 2020 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Marek Motuk (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSN Marek Siwek
‎
SSN Antoni Bojańczyk
Protokolant Agnieszka Murzynowska
po rozpoznaniu w Izbie Karnej
na posiedzeniu w dniu 3 grudnia 2020 r. w trybie art. 535 § 5 k.p.k.
sprawy
I. S.
skazanego z art. 178a § 1 k.k.
z powodu kasacji, wniesionej przez Rzecznika Praw Obywatelskich na korzyść
od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w G.
z dnia 21 października 2019 r., sygn. akt II K (…)
uchyla zaskarżony wyrok w części dotyczącej orzeczenia o
karze i sprawę w tym zakresie przekazuje Sądowi
Rejonowemu w G. do ponownego
rozpoznania.
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w G. wyrokiem nakazowym z dnia 21 października 2019 r., sygn. akt II K (…):
1.
w pkt. 1 uznał I. S. za winnego tego, że w dniu 19 lipca 2019 roku, o godz. 16:55, w miejscowości D. w woj. (…), na ul. J., kierował w ruchu lądowym samochodem marki Opel Astra, nr rej. (…), w stanie nietrzeźwości – 1 badanie wykazało 1,41 mg/l, II badanie 1,42 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu, tj. przestępstwa z art. 178a § 1 k.k. – i za to, na podstawie
art. 178a § 1 k.k.
w zw. z art. 33 § 1 i 3 k.k., Sąd Rejonowy wymierzył mu grzywnę w wysokości
„160 (sto) stawek dziennych, pojedynczą stawkę ustalając na kwotę 30 (trzydzieści) złotych”
, na poczet której zaliczył:
1.
na podstawie art. 63 § 1 k.k. i art. 12d k.k.w. okres rzeczywistego pozbawienia wolności oskarżonego od dnia 19.07.2019 r., godz. 18:00, do dnia 21.07.2019 r., godz. 15:20 (tj. dwa dni), uznając, że jeden dzień pozbawienia wolności odpowiada dwóm stawkom dziennym grzywny;
2.
na podstawie art. 294 § 1 k.p.k., wraz z należnymi odsetkami, kwotę 600 złotych wpłaconą w dniu 26.07.2019 r. przez oskarżonego na rachunek depozytowy Sądu tytułem zabezpieczenia majątkowego grożącej mu grzywny;
3.
w pkt. 2, na podstawie art. 42 § 2 k.k., wymierzył oskarżonemu na okres 7 lat środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych;
4.
w pkt. 3, na podstawie art. 63 § 4 k.k., na poczet orzeczonego wyżej środka karnego zaliczył oskarżonemu okres zatrzymania dokumentu prawa jazdy od dnia 19.07.2019 r.;
5.
w pkt. 4, na podstawie art. 43a § 2 k.k., orzekł od oskarżonego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej świadczenie pieniężne w wysokości 8000 złotych;
6.
w pkt. 5 orzekł o kosztach procesu.
Wymieniony wyrok nakazowy nie został zaskarżony i uprawomocnił się w dniu 5 grudnia 2019 r.
Kasację od przedmiotowego wyroku wniósł Rzecznik Praw Obywatelskich, zaskarżając ten wyrok w części dotyczącej orzeczenia o karze, na korzyść I. S.. Skarżący zarzucił rażące naruszenie przepisów prawa procesowego, to jest art. 413 § 2 pkt 2 k.p.k., polegające na wymierzeniu oskarżonemu kary grzywny w sposób uniemożliwiający jej wykonanie, co stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą, określoną w art. 439 § 1 pkt 7 k.p.k.
Wskazując na powyższe, Rzecznik Praw Obywatelskich wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi Rejonowemu w G. do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Kasacja Rzecznika Praw Obywatelskich wniesiona na korzyść I. S., jako zasadna w stopniu oczywistym, podlegała rozpoznaniu na posiedzeniu bez udziału stron zgodnie z art. 535 § 5 k.p.k.
Trafnie zauważa skarżący, że Sąd Rejonowy w G. w pkt 1 wyroku nakazowego z dnia 21 października 2019 r., uznając I. S. winnym popełnienia zarzucanego mu czynu z art. 178a § 1 k.k., skazał go na karę grzywny, którą w zapisie cyfrowym (co do ilości stawek dziennych) określił na liczbę
„160”
stawek, natomiast w zapisie słownym podał liczbę
„sto”
stawek.
Odnosząc się do zaistniałego stanu rzeczy, stwierdzić trzeba, że zamieszczenie w treści wyroku dwóch odmiennych oznaczeń określających wysokość kary, powoduje w istocie niemożność ustalenia, w jakim wymiarze faktycznie karę tę orzeczono. Taki sposób procedowania nie tylko jest sprzeczny z wymogiem redagowania orzeczenia (art. 413 § 2 pkt 2 k.p.k.) – w tym także rozstrzygnięcia o karze – w sposób zrozumiały i jednoznaczny, ale również powoduje wewnętrzną sprzeczność wyroku, uniemożliwiającą w tej części jego wykonanie.
Podzielić zarazem należy prezentowany przez skarżącego i dominujący w orzecznictwie pogląd, że zidentyfikowane wyżej uchybienie nie może być oceniane w kategorii oczywistej omyłki pisarskiej, a w konsekwencji nie może być też sanowane w trybie sprostowania orzeczenia na podstawie art. 105 k.p.k., gdyż określona w tym przepisie instytucja nie służy do usuwania pomyłek odnoszących się do merytorycznych elementów wyroku (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia: 23 listopada 2005 r., IV KK 390/05; 21 października 2008 r., IV KK 316/08; 3 czerwca 2015 r., III KK 79/15; 18 marca 2010 r., III KK 25/10). Wyrok w tym zakresie może być weryfikowany jedynie w drodze kontroli instancyjnej. Dokonana zaś ingerencja w materialną treść wyroku w trybie art. 105 § 1 k.p.k. (np. zmiana lub uzupełnienie orzeczenia co do kary) nie pociąga za sobą skutków prawnych (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia: 29 czerwca 2010 r., III KK 446/10; 3 kwietnia 2006 r., V KK 482/05).
W konkluzji stwierdzić zatem należy, że
w wyniku zredagowania treści zaskarżonego orzeczenia w sposób rażąco sprzeczny z wymogami art. 413 § 2 pkt 2 k.p.k., poprzez różne określenie zapisem cyfrowym i słownym wymiaru orzeczonej kary grzywny co do liczby stawek dziennych, zaistniała bezwzględna przyczyna odwoławcza w postaci sprzeczności w treści orzeczenia, która uniemożliwia jego wykonanie (art. 439 § 1 pkt 7 k.p.k.).
W tym stanie rzeczy, zaskarżony wyrok należało uchylić w części dotyczącej orzeczenia o karze i sprawę w tym zakresie przekazać Sądowi Rejonowemu w G. do ponownego rozpoznania.
Biorąc powyższe rozważania pod uwagę, Sąd Najwyższy orzekł jak w wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI