Orzeczenie · 2016-06-29

V KK 446/15

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2016-06-29
SNKarneprzestępstwa przeciwko wolności seksualnej i obyczajowościŚrednianajwyższy
zgwałceniebezradnośćprzemocprawo karneSąd Najwyższykasacjawykorzystaniealkohol

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną przez obrońcę skazanego E.P. od wyroku Sądu Okręgowego w L., który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w G. skazujący E.P. za czyny z art. 197 § 1 i 2 k.k. oraz art. 198 k.k. Skazanie dotyczyło wykorzystania bezradności pokrzywdzonej M.M. (wynikającej z odurzenia alkoholem) oraz zastosowania przemocy fizycznej (przygniatanie ciałem) w celu doprowadzenia do innej czynności seksualnej i obcowania płciowego. Obrońca zarzucił m.in. rażącą obrazę prawa materialnego (art. 197 § 1 i 2 k.k., art. 198 k.k.), obrazę przepisów procesowych, błąd w ustaleniach faktycznych oraz rażącą niewspółmierność kary. Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną. Stwierdził, że zarzuty dotyczące obrazy prawa materialnego stanowiły niedopuszczalną polemikę z ustaleniami faktycznymi sądów niższych instancji. Podkreślono, że stan upojenia alkoholowego pokrzywdzonej, połączony z jej cechami osobowości, spowodował stan bezradności, co prawidłowo zakwalifikowano jako czyn z art. 198 k.k. W odniesieniu do zarzutów dotyczących art. 197 § 1 i 2 k.k., Sąd Najwyższy wskazał, że powołane przez obronę orzeczenia dotyczyły innej materii (podstępu) i nie miały zastosowania. Sąd odwoławczy prawidłowo ocenił, że skazany stosował przemoc fizyczną i doprowadził do obcowania płciowego wbrew woli pokrzywdzonej, a do pełnej satysfakcji seksualnej skazanego nie doszło z przyczyn leżących po jego stronie. Sąd Najwyższy obciążył skazanego kosztami postępowania kasacyjnego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja znamion przestępstw z art. 197 i 198 k.k., w szczególności kwestii wykorzystania bezradności i przemocy w kontekście stanu nietrzeźwości pokrzywdzonej oraz doprowadzenia do obcowania płciowego.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i interpretacji przepisów kodeksu karnego w zakresie przestępstw przeciwko wolności seksualnej.

Zagadnienia prawne (3)

Czy zachowanie polegające na przygniataniu ciałem i doprowadzeniu do obcowania płciowego, w sytuacji gdy do pełnej satysfakcji seksualnej sprawcy nie doszło, wypełnia znamiona przestępstwa z art. 197 § 1 i 2 k.k.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sąd odwoławczy prawidłowo ocenił, że skazany stosował przemoc fizyczną i doprowadził do obcowania płciowego wbrew woli pokrzywdzonej, a do pełnej satysfakcji seksualnej skazanego nie doszło z przyczyn leżących po jego stronie.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że zarzut obrazy prawa materialnego w tym zakresie stanowił polemikę z ustaleniami faktycznymi, a sąd odwoławczy prawidłowo ocenił modus operandi skazanego i zastosował właściwe przepisy.

Czy wykorzystanie stanu nietrzeźwości pokrzywdzonej, która doprowadziła się do niego sama i kontrolowała swoje zachowanie, wypełnia znamiona przestępstwa z art. 198 k.k. (wykorzystanie bezradności)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, stan upojenia alkoholowego pokrzywdzonej w połączeniu z jej cechami osobowości spowodował stan odrętwienia i brak reakcji na zachowanie skazanego, co prawidłowo oceniono jako czyn penalizowany w ujęciu art. 198 k.k.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że stan upojenia alkoholowego pokrzywdzonej, połączony z jej cechami osobowości, spowodował stan odrętwienia i brak reakcji na zachowanie skazanego, co prawidłowo zakwalifikowano jako czyn z art. 198 k.k.

Czy zarzut rażącej niewspółmierności kary może być podstawą kasacji, jeśli nie pozostaje w ścisłym związku z zarzutem obrazy prawa materialnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zarzut rażącej niewspółmierności kary powinien pozostawać w ścisłym związku z zarzutem obrazy prawa materialnego, np. poprzez wymierzenie kary poniżej lub powyżej progów ustawowego zagrożenia.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że zarzuty z pkt. III i IV kasacji, dotyczące rozstrzygnięcia wątpliwości na niekorzyść oskarżonego i rażącej niewspółmierności kary, w rzeczywistości skierowane były do orzeczenia sądu pierwszej instancji i nie spełniały wymogów postępowania kasacyjnego.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie kasacji
Strona wygrywająca
Prokurator

Strony

NazwaTypRola
E. P.osoba_fizycznaskazany
M. M.osoba_fizycznapokrzywdzona
Prokuratura Krajowaorgan_państwowyprokurator

Przepisy (11)

Główne

k.k. art. 197 § 1 i 2

Kodeks karny

Sąd Najwyższy uznał, że zachowanie skazanego polegające na przygniataniu ciałem i doprowadzeniu do obcowania płciowego wbrew woli pokrzywdzonej, nawet jeśli nie doszło do pełnej satysfakcji seksualnej sprawcy, wypełnia znamiona czynu.

k.k. art. 198

Kodeks karny

Sąd Najwyższy uznał, że wykorzystanie stanu nietrzeźwości pokrzywdzonej, który spowodował jej bezradność, prawidłowo zakwalifikowano jako czyn z art. 198 k.k.

Pomocnicze

k.k. art. 11 § 2

Kodeks karny

k.k. art. 11 § 3

Kodeks karny

k.k. art. 46 § 2

Kodeks karny

k.p.k. art. 5 § 2

Kodeks postępowania karnego

Sąd Najwyższy stwierdził, że zarzut obrazy art. 5 § 2 k.k. był skierowany do sądu pierwszej instancji i nie spełniał wymogów kasacyjnych.

k.p.k. art. 536

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 435

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 439

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 455

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 636

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kasacja obrońcy jest oczywiście bezzasadna. • Zarzuty obrazy prawa materialnego stanowią polemikę z ustaleniami faktycznymi. • Powołane przez obronę orzeczenia nie mają zastosowania w sprawie. • Sądy niższych instancji prawidłowo oceniły stan faktyczny i zastosowały właściwe przepisy prawa materialnego.

Odrzucone argumenty

Rażąca obraza prawa materialnego – art. 197 § 1 i 2 k.k. • Rażąca obraza art. 198 k.k. • Rażąca obraza art. 5 § 2 k.k. • Rażąca niewspółmierność kary

Godne uwagi sformułowania

kasację należało oddalić jako oczywiście bezzasadną • przedstawiona w uzasadnieniu kasacji argumentacja w tej części de facto stanowi niedopuszczalną polemikę skarżącego z ustaleniami faktycznymi • stan upojenia alkoholowego pokrzywdzonej w połączeniu z jej cechami osobowości spowodowały de facto stan odrętwienia pokrzywdzonej i brak jej reakcji na tego rodzaju postępowanie skazanego • do pełnej satysfakcji seksualnej skazanego nie doszło, ale li tylko z przyczyn leżących po stronie skazanego

Skład orzekający

Zbigniew Puszkarski

przewodniczący

Małgorzata Gierszon

członek

Jan Bogdan Rychlicki

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja znamion przestępstw z art. 197 i 198 k.k., w szczególności kwestii wykorzystania bezradności i przemocy w kontekście stanu nietrzeźwości pokrzywdzonej oraz doprowadzenia do obcowania płciowego."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i interpretacji przepisów kodeksu karnego w zakresie przestępstw przeciwko wolności seksualnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy przestępstwa seksualnego i interpretacji przepisów dotyczących wykorzystania bezradności oraz przemocy, co zawsze budzi zainteresowanie. Sąd Najwyższy szczegółowo analizuje granice odpowiedzialności karnej w takich sytuacjach.

Sąd Najwyższy o zgwałceniu: czy nietrzeźwość pokrzywdzonej usprawiedliwia sprawcę?

Dane finansowe

nawiązka: 5000 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst