V KK 439/25

Sąd Najwyższy2025-10-21
SNKarneprawo karne wykonawczeŚrednianajwyższy
kasacjawstrzymanie wykonaniaprawo karne wykonawczesytuacja osobistasytuacja rodzinnaskazanySąd Najwyższy

Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku o wstrzymanie wykonania wyroku, wskazując, że sytuacja osobista i rodzinna skazanego nie jest wystarczającą przesłanką do wstrzymania wykonania kary, a jedynie do ewentualnego odroczenia lub przerwy w jej odbywaniu.

Obrońca skazanego złożył wniosek o wstrzymanie wykonania wyroku Sądu Okręgowego w Elblągu, utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Działdowie, podnosząc zarzuty naruszenia prawa procesowego i materialnego oraz wskazując na trudną sytuację osobistą i rodzinną skazanego. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 532 § 1 k.p.k., uznał, że instytucja wstrzymania wykonania wyroku ma charakter wyjątkowy i nie może być uzasadniona samą czynnością wniesienia kasacji ani wyłącznie okolicznościami osobistymi skazanego.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek obrońcy skazanego o wstrzymanie wykonania wyroku Sądu Okręgowego w Elblągu, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Działdowie. Obrońca podniósł zarzuty rażącego naruszenia przepisów prawa procesowego i materialnego, a także wskazał na trudną sytuację osobistą i rodzinną skazanego jako podstawę do wstrzymania wykonania kary. Sąd Najwyższy stwierdził, że wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Podkreślono, że instytucja wstrzymania wykonania wyroku (art. 532 § 1 k.p.k.) ma charakter wyjątkowy i wymaga wykazania istotnych powodów lub szczególnych okoliczności, które pociągałyby za sobą wyjątkowo dolegliwe i nieodwracalne skutki. Sama czynność wniesienia kasacji nie jest wystarczająca. Sąd zaznaczył, że okoliczności dotyczące sytuacji osobistej, rodzinnej czy majątkowej skazanego mogą być podstawą do wniosku o odroczenie wykonania kary lub zarządzenie przerwy w jej odbywaniu, a nie do wstrzymania wykonania orzeczenia w trybie kasacyjnym. W związku z tym wniosek został oddalony.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, okoliczności dotyczące sytuacji osobistej, rodzinnej czy majątkowej skazanego nie mogą być podstawą do wstrzymania wykonania orzeczenia w trybie kasacyjnym, lecz mogą być podstawą do wniosku o odroczenie wykonania kary lub zarządzenie przerwy w jej odbywaniu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił wyjątkowy charakter instytucji wstrzymania wykonania wyroku (art. 532 § 1 k.p.k.) i wskazał, że nie może być ona uzasadniana samą czynnością wniesienia kasacji ani wyłącznie trudną sytuacją osobistą skazanego. Takie okoliczności mogą być rozpatrywane w ramach prawa karnego wykonawczego (odroczenie, przerwa).

Rozstrzygnięcie

Decyzja

wniosku nie uwzględnić

Strony

NazwaTypRola
A. R.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (1)

Główne

k.p.k. art. 532 § 1

Kodeks postępowania karnego

Instytucja wstrzymania wykonania wyroku ma charakter wyjątkowy i wymaga wykazania istotnych powodów lub szczególnych okoliczności, które pociągałyby za sobą wyjątkowo dolegliwe i nieodwracalne skutki. Sama czynność wniesienia kasacji nie jest wystarczająca. Okoliczności osobiste, rodzinne czy majątkowe skazanego nie są podstawą do wstrzymania wykonania, lecz do odroczenia lub przerwy w odbywaniu kary.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Trudna sytuacja osobista i rodzinna skazanego jako podstawa do wstrzymania wykonania wyroku.

Godne uwagi sformułowania

instytucja wstrzymania wykonania wyroku określona w art. 532 § 1 k.p.k. ma charakter wyjątkowy potrzeby jej zastosowania nie może uzasadniać sama czynność wniesienia kasacji potrzeba ta aktualizuje się dopiero wówczas, gdy niezależnie od przyszłego rozstrzygnięcia co do zasadności skargi kasacyjnej już wcześniej można stwierdzić zaistnienie istotnych powodów do uznania słuszności tej kasacji, bądź też wówczas, gdy strona wykaże odrębnie istnienie szczególnych okoliczności powodujących, że wykonywanie lub wykonanie orzeczenia pociągałoby za sobą wyjątkowo dolegliwe i w zasadzie nieodwracalne skutki przesłanki te mogą być wzięte pod uwagę w razie skorzystania z instytucji prawa karnego wykonawczego, jaką jest odroczenie wykonywania kary bądź przerwa w jej odbywaniu

Skład orzekający

Andrzej Stępka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wniosków o wstrzymanie wykonania wyroku w postępowaniu kasacyjnym, w szczególności w kontekście sytuacji osobistej i rodzinnej skazanego."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie wniosków o wstrzymanie wykonania wyroku w postępowaniu kasacyjnym i nie wyłącza możliwości ubiegania się o odroczenie lub przerwę w odbywaniu kary.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia kluczowe zasady dotyczące wstrzymania wykonania wyroku w postępowaniu kasacyjnym, co jest istotne dla praktyków prawa karnego. Pokazuje, jakie argumenty są skuteczne, a jakie nie.

Kiedy można wstrzymać wykonanie wyroku? Sąd Najwyższy wyjaśnia granice wyjątkowej instytucji.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
V KK 439/25
POSTANOWIENIE
Dnia 21 października 2025 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Andrzej Stępka
po rozpoznaniu w dniu 21 października 2025 r. na posiedzeniu bez udziału stron
w sprawie
A. R.
wniosku obrońcy skazanego
o wstrzymanie wykonania wyroku Sądu
Okręgowego w Elblągu
z dnia 13 czerwca 2025 r., sygn. akt VI Ka 191/25,
utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w
Działdowie
z dnia 28 listopada 2024 r., sygn. akt II K 80/23,
na podstawie art. 532 § 1 k.p.k.
a contrario
p o s t a n o w i ł
wniosku nie uwzględnić.
UZASADNIENIE
Kasację od w/w wyroku Sądu odwoławczego wniósł obrońca skazanego, który podniósł zarzuty rażącego naruszenia przepisów prawa procesowego, co miało wpływ na treść zaskarżonego wyroku, a także naruszenie prawa materialnego. W konkluzji skargi zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania orzeczenia. Na jego uzasadnienie podniesiono, że
wykonywanie
w chwili obecnej orzeczonej kary spowoduje dla skazanego niewspółmiernie ciężkie konsekwencje, a to z uwagi na jego sytuację osobistą i rodzinną, co przedstawiono szerzej załączając kserokopie dokumentów.
Sąd Najwyższy stwierdza, że wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.
Jak wielokrotnie podkreślano w orzecznictwie Sądu Najwyższego, instytucja wstrzymania wykonania wyroku określona w art. 532 § 1 k.p.k. ma charakter wyjątkowy, a potrzeby jej zastosowania nie może uzasadniać sama czynność wniesienia kasacji. Potrzeba ta aktualizuje się dopiero wówczas, gdy niezależnie od przyszłego rozstrzygnięcia co do zasadności skargi kasacyjnej już wcześniej można stwierdzić zaistnienie istotnych powodów do uznania słuszności tej kasacji, bądź też wówczas, gdy strona wykaże odrębnie istnienie szczególnych okoliczności powodujących, że wykonywanie lub wykonanie orzeczenia pociągałoby za sobą wyjątkowo dolegliwe i w zasadzie nieodwracalne skutki.
Innymi słowy, ze względu na wagę podniesionych zarzutów, uwzględnienie wniosku o wstrzymanie wykonania prawomocnego wyroku może mieć miejsce, jeżeli zachodzi wysokie, niemal zbliżone do pewności, prawdopodobieństwo uchylenia prawomocnego wyroku
(por. postanowienia Sądu
Najwyższego: z dnia 25 maja 2023 r., IV KK 105/23, LEX nr 3567070; z dnia 8 lutego 2022 r., II KO 111/21, LEX nr 3305890
).
Przedmiotem rozważań związanych z oceną przez Sąd Najwyższy zasadności złożonego w trybie art. 532 § 1 k.p.k. wniosku o wstrzymanie wykonania orzeczenia nie może być całościowa ocena trafności i zasadności podniesionych w kasacji zarzutów, gdyż ta może zostać rozstrzygnięta dopiero w trakcie merytorycznego rozpoznawania nadzwyczajnego środka zaskarżenia. Jest rzeczą oczywistą, że wszystkie zarzuty podniesione w kasacji wymagają merytorycznej i pogłębionej analizy skargi.
Zarówno w piśmiennictwie, jak i w judykatach Sądu Najwyższego zwraca się uwagę, że jako przesłanki do wstrzymania wykonania orzeczenia nie mogą być podnoszone okoliczności dotyczące sytuacji osobistej strony (np. stan jej zdrowia), rodzinnej (obowiązek utrzymania rodziny), czy majątkowej (zapewnienie sobie lub rodzinie środków utrzymania), gdyż te okoliczności mogą być powołane we wniosku o odroczenie wykonania kary lub zarządzenie przerwy w odbywaniu kary
(por. D. Świecki [w:] B. Augustyniak, K. Eichstaedt, M. Kurowski, D. Świecki, Kodeks postępowania karnego. Tom II. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2025, art. 532, teza 8; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 21 czerwca 2022 r., III KK 241/22, LEX nr 3454250).
Nie negując zatem trudnej sytuacji osobistej i rodzinnej skazanego należy podnieść, że przesłanki te mogą być wzięte pod uwagę w razie skorzystania z instytucji prawa karnego wykonawczego, jaką jest odroczenie wykonywania kary bądź przerwa w jej odbywaniu.
Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie.
[J.J.]
[r.g.]
‎

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI