II KK 208/20

Sąd Najwyższy2020-09-18
SNKarneprzestępstwa przeciwko życiu i zdrowiuŚrednianajwyższy
narkotykiustawa o przeciwdziałaniu narkomaniikara pozbawienia wolnościkasacjawstrzymanie wykonaniaSąd Najwyższypostanowienie

Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku obrońcy o wstrzymanie wykonania prawomocnego wyroku skazującego, uznając brak wystarczających podstaw do zastosowania tej nadzwyczajnej instytucji.

Obrońca skazanego złożył wniosek o wstrzymanie wykonania wyroku skazującego, powołując się na potencjalnie poważne konsekwencje dla skazanego i jego rodziny. Sąd Najwyższy, analizując wniosek w kontekście art. 532 § 1 k.p.k., uznał, że nie zachodzą wyjątkowe okoliczności wymagające wstrzymania wykonania kary, takie jak wysokie prawdopodobieństwo uwzględnienia kasacji czy nieodwracalne skutki wykonania kary przed rozpoznaniem kasacji.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek obrońcy skazanego o wstrzymanie wykonania wyroku Sądu Okręgowego w W., utrzymanego w mocy przez Sąd Apelacyjny w (…). Skazany został uznany za winnego popełnienia czynu z ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii w zbiegu z innymi przepisami, a wymierzono mu karę 3 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności oraz grzywnę. Obrońca argumentował, że wykonanie kary może skutkować poważnymi konsekwencjami dla skazanego i jego rodziny, a także że istnieje wysokie prawdopodobieństwo uchylenia wyroku. Sąd Najwyższy, powołując się na utrwalone orzecznictwo, podkreślił, że wstrzymanie wykonania prawomocnego orzeczenia jest wyjątkiem i może nastąpić tylko w szczególnie uzasadnionych przypadkach, gdy kumulatywnie spełnione są przesłanki takie jak bardzo wysokie prawdopodobieństwo uwzględnienia kasacji, nietrafność merytoryczna zaskarżonego wyroku oraz ustalenie, że wykonanie kary spowodowałoby wyjątkowo dolegliwe i nieodwracalne skutki. Sąd uznał, że w rozpatrywanej sprawie te przesłanki nie zostały spełnione. Podkreślono również, że kwestie dotyczące sytuacji osobistej i rodzinnej skazanego powinny być rozpatrywane na etapie postępowania wykonawczego, a nie przy wniosku o wstrzymanie wykonania orzeczenia. W związku z tym wniosek obrońcy nie został uwzględniony.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, wstrzymanie wykonania wyroku jest środkiem nadzwyczajnym i może nastąpić tylko w wyjątkowych przypadkach, gdy kumulatywnie spełnione są określone przesłanki.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że wstrzymanie wykonania wyroku jest wyjątkiem od zasady wykonalności prawomocnych orzeczeń. Wymaga ono bardzo wysokiego prawdopodobieństwa uwzględnienia kasacji, nietrafności merytorycznej zaskarżonego wyroku oraz ustalenia, że wykonanie kary spowodowałoby wyjątkowo dolegliwe i nieodwracalne skutki. Okoliczności osobiste i rodzinne skazanego nie są decydujące na tym etapie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

nie uwzględniono wniosku

Strona wygrywająca

Skarb Państwa

Strony

NazwaTypRola
A. P.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (5)

Główne

k.p.k. art. 532 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Sąd Najwyższy może skorzystać z instytucji wstrzymania wykonania orzeczenia wyłącznie w wyjątkowych przypadkach, gdy przemawiają za tym bardzo wysokie prawdopodobieństwo uwzględnienia kasacji, nietrafność merytoryczna zaskarżonego wyroku oraz ustalenie, że wykonanie kary przed rozpoznaniem kasacji spowodowałoby dla skazanego wyjątkowo dolegliwe i w zasadzie nieodwracalne skutki.

Pomocnicze

k.k. art. 12

Kodeks karny

k.k. art. 65 § § 1

Kodeks karny

u.p.n. art. 56 § ust. 1 i 3

Ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii

k.k.w. art. 9 § § 2

Kodeks karny wykonawczy

Regułą jest wykonalność prawomocnego orzeczenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wstrzymanie wykonania wyroku jest środkiem nadzwyczajnym, stosowanym tylko w wyjątkowych sytuacjach. Nie zachodzą przesłanki kumulatywne wymagane do wstrzymania wykonania wyroku (wysokie prawdopodobieństwo uwzględnienia kasacji, nietrafność merytoryczna, nieodwracalne skutki wykonania kary). Okoliczności osobiste i rodzinne skazanego nie są decydujące przy wniosku o wstrzymanie wykonania orzeczenia, lecz mogą być rozpatrywane na etapie postępowania wykonawczego.

Odrzucone argumenty

Wykonanie kary pozbawienia wolności może skutkować poważnymi konsekwencjami dla skazanego i jego rodziny. Istnieje wysokie prawdopodobieństwo uchylenia zaskarżonego wyroku. Brak wstrzymania wykonania kary może skutkować koniecznością poniesienia przez Skarb Państwa odpowiedzialności odszkodowawczej.

Godne uwagi sformułowania

Sąd Najwyższy może skorzystać z tej instytucji wyłącznie w wyjątkowych przypadkach. Za podjęciem takiej decyzji muszą przemawiać: bardzo wysokie prawdopodobieństwo uwzględnienia kasacji, nietrafność merytoryczna zaskarżonego wyroku oraz ustalenie, że wykonanie kary przed rozpoznaniem kasacji spowodowałoby dla skazanego wyjątkowo dolegliwe i w zasadzie nieodwracalne skutki. Regułą jest wykonalność prawomocnego orzeczenia, zaś wstrzymanie jego wykonania – wyjątkiem. Okoliczności dotyczące sytuacji osobistej, czy zdrowotnej skazanego i członków jego rodziny mogą być rozpatrywane w kontekście ewentualnych decyzji wydawanych na etapie postępowania wykonawczego.

Skład orzekający

Małgorzata Wąsek-Wiaderek

SSN

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy wstrzymania wykonania kary w postępowaniu kasacyjnym, wskazujące na przesłanki i charakter tej instytucji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o wstrzymanie wykonania wyroku w postępowaniu karnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia ważne zasady proceduralne dotyczące wstrzymania wykonania kary w postępowaniu kasacyjnym, co jest istotne dla praktyków prawa karnego.

Kiedy można wstrzymać wykonanie kary? Sąd Najwyższy wyjaśnia zasady.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt II KK 208/20
POSTANOWIENIE
Dnia 18 września 2020 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Małgorzata Wąsek-Wiaderek
w sprawie
A. P.,
skazanego za czyn z art. 56 ust. 3 w zw. z art. 56 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r., przeciwdziałaniu narkomanii w zw. z art. 12 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k.,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 18 września 2020 r. wniosku obrońcy skazanego o wstrzymanie wykonania wyroku
Sądu Okręgowego w W. z dnia 3 września 2018 r, sygn. akt V K (…), utrzymanego w mocy wyrokiem
Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 20 listopada 2019 r., sygn. II AKa (…),
na podstawie art. 532 § 1 k.p.k.
a contrario,
p o s t a n o w i ł
nie uwzględnić wniosku.
UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 3 września 2018 r. Sąd Okręgowy w W. uznał A. P. za winnego popełnienia czynu z art. 56 ust. 3 w zw. z art. 56 ust. 1 ustawy przeciwdziałaniu narkomanii w zw. z art. 12 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k. i wymierzył mu karę 3 lat i 6 miesięcy pozbawienia wonności oraz karę grzywny 350 stawek dziennych, określając wysokość jednej stawki na kwotę 85 zł.
Sąd Apelacyjny w (…) wyrokiem z dnia 20 listopada 2019 r., sygn. II AKa (…), po rozpoznaniu apelacji wniesionych przez prokuratora i obrońcę oskarżonego, utrzymał w mocy zaskarżony wyrok.
Wyrok Sądu odwoławczego został zaskarżony kasacją obrońcy skazanego, w której sformułowano także wniosek o wstrzymanie wykonania prawomocnego orzeczenia. Uzasadniając wniosek skarżący podniósł, że
„
wprowadzenie do wykonania kary pozbawienia wolności może skutkować poważnymi konsekwencjami dla skazanego i jego rodziny”.
‎
W ocenie skarżącego zachodzi „wysokie prawdopodobieństwo uchylenia zaskarżonego wyroku, a brak wstrzymania wykonania kary może skutkować w przyszłości dla Skarbu Państwa koniecznością poniesienia odpowiedzialności odszkodowawczej, zaś wobec skazanego i jego rodziny może wywołać negatywne konsekwencje związane z brakiem możliwości zapewnienia środków utrzymania dla rodziny i pomocy w sprawowaniu opieki oraz wychowania dziecka, a także sprawowania opieki nad ciężko chorym ojcem”.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie.
Wprawdzie z treść art. 532 § 1 k.p.k. nie wynikają przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonego kasacją orzeczenia, jednak w orzecznictwie słusznie przyjmuje się, że Sąd Najwyższy może skorzystać z tej instytucji wyłącznie w wyjątkowych przypadkach. Za podjęciem takiej decyzji muszą przemawiać: bardzo wysokie prawdopodobieństwo uwzględnienia kasacji, nietrafność merytoryczna zaskarżonego wyroku oraz ustalenie, że wykonanie kary przed rozpoznaniem kasacji spowodowałoby dla skazanego wyjątkowo dolegliwe i w zasadzie nieodwracalne skutki (por. m.in.: postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4 września 1998 r., II KKN 178/98; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 września 1998 r., II KKN 262/98; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 czerwca 2018 r., II KK 184/18). Trzeba bowiem mieć na względzie, że regułą jest wykonalność prawomocnego orzeczenia (art. 9 § 2 k.k.w.), zaś wstrzymanie jego wykonania – wyjątkiem.
Przenosząc te ogólne dyrektywy na grunt rozpatrywanej sprawy, Sąd Najwyższy doszedł do przekonania, że nie zachodzą w tej sprawie wystarczające podstawy do zastosowania nadzwyczajnej instytucji przewidzianej w art. 532 § 1 k.p.k. Z uwagi na to, że wszystkie ww. przesłanki wstrzymania wykonania wyroku muszą być spełnione kumulatywnie, Sąd Najwyższy postanowił nie uwzględnić wniosku obrońcy skazanego.
Podkreślenia wymaga, że okoliczności dotyczące sytuacji osobistej, czy zdrowotnej skazanego i członków jego rodziny mogą być rozpatrywane w kontekście ewentualnych decyzji wydawanych na etapie postępowania wykonawczego (np. w sytuacji wniosku o odroczenie wykonania kary czy przerwę w wykonywaniu kary), natomiast nie powinny być decydujące przy rozpatrywaniu wniosku o wstrzymanie wykonania prawomocnego orzeczenia (por. m.in.: postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 29 sierpnia 2012 r., II KK 184/12). Wobec tego Sąd Najwyższy nie uwzględnił przy wydawaniu tej decyzji okoliczności wskazanych we wniosku, dotyczących sytuacji osobistej i rodzinnej skazanego.
Decyzja o odmowie uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego wyroku nie powinna być jednak w żadnym razie odczytywana jako przesądzająca ostateczne rozstrzygnięcia kwestii zasadności kasacji od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 20 listopada 2019 r., sygn. II AKa (…).
W tym stanie rzeczy należało orzec jak na wstępie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI