V KK 431/19

Sąd Najwyższy2020-06-25
SNKarneprzestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacjiWysokanajwyższy
prawo karnerecydywaart. 178a k.k.kasacjaSąd Najwyższyzatarcie skazanianaruszenie prawa procesowego

Sąd Najwyższy uchylił wyrok skazujący za prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości jako recydywista, wskazując na brak należytej analizy zatarcia poprzedniego skazania.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Rzecznika Praw Obywatelskich od wyroku skazującego za prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości jako recydywista (art. 178a § 4 k.k.). Sąd kasacyjny uznał, że sąd niższej instancji dopuścił się rażącej obrazy prawa procesowego, nie badając, czy poprzednie skazanie, które stanowiło podstawę do kwalifikacji czynu jako recydywy, nie uległo zatarciu. W związku z tym, wyrok został uchylony i sprawa przekazana do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał kasację Rzecznika Praw Obywatelskich od wyroku Sądu Rejonowego w W. z dnia 5 października 2017 r., sygn. akt II K (…), którym P. M. został skazany za czyn z art. 178a § 4 k.k. (prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości jako recydywista) na karę jednego roku pozbawienia wolności, dożywotni zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych oraz świadczenie pieniężne. Kasacja zarzucała rażące naruszenie przepisów art. 366 § 1 k.p.k. i art. 7 k.p.k. poprzez brak wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy, w szczególności poprzez dowolne uznanie, że skazany dopuścił się czynu będąc uprzednio skazanym za czyn z art. 178a § 1 k.k., co skutkowało błędną kwalifikacją prawną czynu. Sąd Najwyższy przyznał rację skarżącemu, stwierdzając, że sąd pierwszej instancji dopuścił się obrazy prawa procesowego, nie badając kwestii zatarcia poprzedniego skazania. Odpisy poprzednich wyroków i informacji z KRK były w aktach, jednak sąd nie wyjaśnił, czy skazanie nie uległo zatarciu, co było kluczowe dla zastosowania art. 178a § 4 k.k. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w W., nakazując uwzględnienie całokształtu materiału dowodowego i gruntowną analizę pod kątem ewentualnego zatarcia skazania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, sąd pierwszej instancji dopuścił się rażącej obrazy prawa procesowego, nie badając kwestii zatarcia poprzedniego skazania przed zastosowaniem kwalifikacji z art. 178a § 4 k.k.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że sąd pierwszej instancji nie przeprowadził należytej analizy materiału dowodowego, w tym nie ustalił, czy poprzednie skazanie, które było podstawą do zastosowania art. 178a § 4 k.k., nie uległo zatarciu zgodnie z przepisami prawa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

skazany (w zakresie uchylenia wyroku)

Strony

NazwaTypRola
P. M.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (7)

Główne

k.k. art. 178a § 4

Kodeks karny

Wymaga uprzedniego skazania za czyn z art. 178a § 1 k.k., które nie uległo zatarciu.

k.p.k. art. 366 § 1

Kodeks postępowania karnego

Obowiązek wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy.

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

Zasada swobodnej oceny dowodów, wymagająca jednak oparcia na całokształcie materiału dowodowego.

Pomocnicze

k.k. art. 178a § 1

Kodeks karny

k.k. art. 42 § 3

Kodeks karny

k.k. art. 43a § 2

Kodeks karny

k.p.k. art. 535 § 5

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd pierwszej instancji nie zbadał, czy poprzednie skazanie, stanowiące podstawę kwalifikacji z art. 178a § 4 k.k., nie uległo zatarciu.

Godne uwagi sformułowania

rażące i mające istotny wpływ na jego treść naruszenie prawa karnego procesowego brak wyjaśnienia wszystkich istotnych dla prawidłowego orzekania okoliczności sprawy dowolne uznanie, iż skazany dopuścił się zarzucanego mu czynu, będąc uprzednio skazanym nie wyjaśnił zatem przed wyrokowaniem, czy wprowadzone do opisu czynu skazanie P. M. wyrokiem Sądu Rejonowego w T. nie uległo zatarciu

Skład orzekający

Waldemar Płóciennik

przewodniczący

Piotr Mirek

członek

Andrzej Siuchniński

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Naruszenie przepisów k.p.k. dotyczących obowiązku wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy, w tym kwestii zatarcia skazania, przy kwalifikacji czynu jako recydywy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku zbadania zatarcia skazania w kontekście art. 178a § 4 k.k.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak istotne jest przestrzeganie procedur prawnych, nawet w pozornie rutynowych sprawach karnych, i jak błędy proceduralne mogą prowadzić do uchylenia wyroku.

Błąd proceduralny Sądu Rejonowego skutkuje uchyleniem wyroku za jazdę po alkoholu jako recydywista.

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt V KK 431/19
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 25 czerwca 2020 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Waldemar Płóciennik (przewodniczący)
‎
SSN Piotr Mirek
‎
SSN Andrzej Siuchniński (sprawozdawca)
Protokolant Katarzyna Wełpa
sprawy
P. M.
skazanego z art. 178a § 4 k.k.,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.
w dniu 25 czerwca 2020r.
kasacji wniesionej, na korzyść skazanego, przez Rzecznika Praw Obywatelskich
od wyroku Sądu Rejonowego w W.
z dnia 5 października 2017r., sygn. akt II K (…),
uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi Rejonowemu w W.  do ponownego rozpoznania.
UZASADNIENIE
P. M.  oskarżony został o to, że w dniu 3 lutego 2017r. w W.  prowadził w ruchu lądowym na ulicy O.  pojazd mechaniczny w postaci samochodu marki V. o numerze rejestracyjnym (…) znajdując się w stanie nietrzeźwości i posiadając 1,79 promila alkoholu w wydychanym powietrzu, tj. o czyn z art. z art. 178a § 1 k.k.
Wyrokiem z dnia 5 października 2017 r. Sąd Rejonowy w W. , po przeprowadzeniu rozprawy - na której uprzedził strony o możliwości zmiany kwalifikacji prawnej czynu - skazał tego oskarżonego przyjmując, iż winien on jest tego, że: „w dniu 3 lutego 2017 roku w W.  prowadził w ruchu lądowym w rejonie ulicy O.  pojazd mechaniczny w postaci samochodu marki V. o numerze rejestracyjnym (…), znajdując się w stanie nietrzeźwości i posiadając 1,79 promila alkoholu we krwi, przy czym czynu tego dopuścił się będąc uprzednio skazanym za czyn z art. 178a § 1 k.k. wyrokiem Sądu Rejonowego w T.  z dnia 4 grudnia 2011 r. w sprawie o sygn. akt II K (…) na karę stu stawek dziennych grzywny przy ustaleniu wysokości jednej stawki dziennej na kwotę 10 złotych, to jest dokonania czynu z art. 178a § 4 k.k. na karę jednego roku pozbawienia wolności”. Na podstawie art. 42 § 3 k.k. orzekł wobec niego środek karny w postaci dożywotniego zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych oraz na podstawie art. 43a § 2 k.k. świadczenie pieniężne na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej w kwocie 10.000 złotych. Wyrok ten uprawomocnił się dnia 13 października 2017 r. /k. 87/.
Kasację od tego wyroku wywiódł Rzecznik Praw Obywatelskich, zaskarżając to orzeczenie w całości na korzyść skazanego i zarzucając : „ rażące i mające istotny wpływ na jego treść naruszenie prawa karnego procesowego, to jest art. 366 § 1 k.p.k. i art. 7 k.p.k., poprzez brak wyjaśnienia wszystkich istotnych dla prawidłowego orzekania okoliczności sprawy i w następstwie powyższego dowolne uznanie, iż skazany dopuścił się zarzucanego mu czynu, będąc uprzednio skazanym za czyn z art. 178a § 1 k.k. wyrokiem Sądu Rejonowego w T.  w sprawie o sygn. II K (…), co skutkowało błędną kwalifikacją przypisanego czynu z art. 178a § 4 k.k.”.
W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w W.  do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Kasacja jest zasadna w sposób oczywisty.
Rację ma skarżący argumentując, iż Sąd Rejonowy dokonując zmiany kwalifikacji prawnej zarzuconego skazanemu występku - z art. 178 § 1 k.k. na art. 178a § 4 k.k., co skutkowało zaostrzoną odpowiedzialnością karną – dopuścił się rażącej i mającej wpływ na treść orzeczenia obrazy prawa karnego procesowego w postaci art. 366 § 1 k.p.k. i art. 7 k.p.k. Zaskarżony wyrok został wydany bowiem bez stosownej analizy całokształtu materiału dowodowego, którym zresztą Sąd meriti dysponował. Jak słusznie zauważył skarżący, odpisy wyroków wydanych uprzednio wobec skazanego zostały dołączone do akt sprawy. W tym odpis wyroku Sądu Rejonowego w T. z dnia 4 grudnia 2009 r., sygn. II K (…), mocą którego skazany on został za czyn z art. 178a § 1 k.k. na karę 100 stawek dziennych grzywny, przy orzeczeniu środka karnego dwóch lat zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych /k.28/. Do akt sprawy została również załączona informacja z Krajowego Rejestru Karnego, z której wynika, że kara grzywny wykonana została w dniu 28 stycznia 2011 r. /k. 14/.  W dniu 30 sierpnia 2017 r. Sąd orzekający otrzymał również akta Sądu Rejonowego w T. w sprawie II K (…). Jednakże te akta nie zostały ujawnione w toku rozprawy i pozostały poza materiałem dowodowym sprawy. Sąd nie wyjaśnił zatem przed wyrokowaniem, czy wprowadzone do opisu czynu skazanie P. M.  wyrokiem Sądu Rejonowego w T.  nie uległo zatarciu i czy faktycznie są podstawy do przypisania mu odpowiedzialności karnej z art. 178a § 4 k.k. Z zawiadomienia o wykonaniu środka karnego w sprawie II K (…)  akt II K (…) wynika, że koniec orzeczonego dwuletniego środka karnego zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych określono na dzień 6 stycznia 2012 r. W aktach tych brak jest natomiast danych by termin ten uległ przesunięciu.
Rozpoznając ponownie sprawę niniejszą Sąd Rejonowy w W.  uwzględni całokształt materiału dowodowego, dokonując jego gruntownej analizy pod kątem ewentualnego zatarcia skazania objętego wyrokiem Sądu Rejonowego w T.  z dnia 4 grudnia 2009r., sygn. akt II K (…).
Mając to na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak w wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI