V KK 43/24

Sąd Najwyższy2024-03-25
SNKarnewykroczeniaWysokanajwyższy
prawo wykroczeńkodeks wykroczeńprawo jazdystan epidemiicovid-19przedłużenie uprawnieńSąd Najwyższykasacja

Sąd Najwyższy uchylił wyrok nakazowy Sądu Rejonowego i uniewinnił M.K. od zarzutu prowadzenia pojazdu bez uprawnień, uznając, że jego prawo jazdy było przedłużone na mocy przepisów covidowych.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w Gostyninie, który skazał M.K. za prowadzenie pojazdu bez uprawnień. Sąd Rejonowy wymierzył karę grzywny i zakaz prowadzenia pojazdów. Kasacja zarzuciła rażące naruszenie prawa procesowego i materialnego, wskazując na przepis art. 15zzzw ustawy covidowej, który przedłużał ważność prawa jazdy w okresie stanu zagrożenia epidemicznego. Sąd Najwyższy przychylił się do argumentacji kasacji, stwierdzając, że prawo jazdy M.K. było ważne w dacie popełnienia zarzucanego czynu, co skutkowało uchyleniem wyroku i uniewinnieniem.

Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego wniesioną na korzyść M.K., ukaranego wyrokiem nakazowym Sądu Rejonowego w Gostyninie z dnia 4 maja 2023 r. (sygn. akt II W 172/23). M.K. został uznany za winnego popełnienia wykroczenia z art. 94 § 1 Kodeksu wykroczeń, polegającego na prowadzeniu pojazdu mechanicznego w dniu [...] 2023 r. w miejscowości S. bez posiadania wymaganych uprawnień. Sąd Rejonowy wymierzył mu karę 1500 złotych grzywny oraz orzekł zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres 6 miesięcy. Wyrok ten uprawomocnił się 16 maja 2023 r. Prokurator Generalny w swojej kasacji zarzucił rażące naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego. Wskazał, że nie było podstaw do rozpoznania sprawy w postępowaniu nakazowym, a co ważniejsze, że zastosowanie art. 94 § 1 k.w. było wadliwe. Argumentował, że zgodnie z art. 15zzzw ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, ważność prawa jazdy M.K., które utraciło ważność w dniu [...] 2022 r., uległa przedłużeniu. Przedłużenie to wynikało z faktu, że termin ważności prawa jazdy przypadał w okresie stanu zagrożenia epidemicznego, który obowiązywał od 16 maja 2022 r. do 1 lipca 2023 r. W związku z tym, w dacie popełnienia zarzucanego czynu ( [...] 2023 r.), M.K. posiadał ważne uprawnienia do kierowania pojazdem. Sąd Najwyższy podzielił argumentację kasacji. Stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie rzeczywiście nie istniały podstawy do przyjęcia, że ważność prawa jazdy M.K. ustała w [...] 2022 r. Podkreślił, że stan zagrożenia epidemicznego, ogłoszony rozporządzeniem z dnia 12 maja 2022 r., obowiązywał do 1 lipca 2023 r. W konsekwencji, na mocy art. 15zzzw pkt 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r., ważność prawa jazdy M.K. została przedłużona. Sąd Najwyższy uznał, że stwierdzone uchybienie, polegające na wydaniu wyroku nakazowego z rażącą obrazą prawa materialnego, skutkowało koniecznością uchylenia prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego. Z uwagi na oczywistą niesłuszność skazania, Sąd Najwyższy uniewinnił M.K. od popełnienia zarzucanego mu czynu. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie przepisów k.p.w. i k.p.k.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, ważność prawa jazdy ulega przedłużeniu do 60 dni od dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, jeśli upływa w okresie ich obowiązywania.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy oparł się na treści art. 15zzzw pkt 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r., który wprost stanowi o przedłużeniu ważności dokumentów, w tym prawa jazdy, w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii. Ponieważ stan zagrożenia epidemicznego ogłoszony w związku z COVID-19 obowiązywał do 1 lipca 2023 r., prawo jazdy M.K. było ważne w dacie popełnienia zarzucanego mu wykroczenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie wyroku i uniewinnienie

Strona wygrywająca

M. K.

Strony

NazwaTypRola
M. K.osoba_fizycznaobwiniony

Przepisy (7)

Główne

k.w. art. 94 § § 1

Kodeks wykroczeń

Wykroczenie polegające na prowadzeniu pojazdu mechanicznego bez wymaganych uprawnień.

ustawa covidowa art. 15zzzw § pkt 1

Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

Przedłużenie ważności prawa jazdy, jeżeli upływa w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, do dnia upływu 60 dni od dnia odwołania tych stanów.

Pomocnicze

k.w. art. 94 § § 3

Kodeks wykroczeń

Orzeczenie zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych.

k.p.k. art. 535 § § 5

Kodeks postępowania karnego

Rozpoznanie kasacji na posiedzeniu w trybie uproszczonym.

k.p.k. art. 537 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Uchylenie wyroku i uniewinnienie w przypadku oczywistej niesłuszności skazania.

k.p.w. art. 121 § § 1

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

Orzekanie o kosztach postępowania kasacyjnego.

k.p.k. art. 638

Kodeks postępowania karnego

Odpowiednie stosowanie przepisów k.p.k. do postępowania w sprawach o wykroczenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ważność prawa jazdy M.K. uległa przedłużeniu na mocy art. 15zzzw ustawy covidowej, ponieważ termin jego upływu przypadał w okresie stanu zagrożenia epidemicznego, który trwał do 1 lipca 2023 r. Zachowanie M.K. nie wyczerpało znamion wykroczenia z art. 94 § 1 k.w., gdyż w dacie zdarzenia posiadał ważne uprawnienia do kierowania pojazdem. Wyrok nakazowy został wydany z rażącą obrazą prawa materialnego, co uzasadnia jego uchylenie i uniewinnienie.

Godne uwagi sformułowania

ważność prawa jazdy [...] upływa w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii, ważność tych dokumentów [...] ulega przedłużeniu do dnia upływu 60 dni od dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii zachowanie obwinionego nie wyczerpało ustawowych znamion przypisanego mu wykroczenia Sąd Rejonowy w Gostyninie wydał wyrok nakazowy z rażącą obrazą przepisów prawa materialnego

Skład orzekający

Andrzej Tomczyk

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o przedłużeniu ważności dokumentów w okresie stanu zagrożenia epidemicznego (covidowego) w kontekście odpowiedzialności za wykroczenia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego okresu obowiązywania przepisów covidowych i ich wpływu na ważność uprawnień.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak przepisy nadzwyczajne (covidowe) mogą wpływać na codzienne życie i odpowiedzialność prawną, a także jak Sąd Najwyższy koryguje błędy sądów niższych instancji.

Prawo jazdy przedłużone przez COVID-19? Sąd Najwyższy uniewinnił kierowcę!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
V KK 43/24
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 25 marca 2024 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Andrzej Tomczyk
Protokolant Katarzyna Wełpa
w sprawie
M. K.
ukaranego z art. 94 § 1 k.w.,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu 25 marca 2024 r.,
w trybie art. 535 § 5 k.p.k.
kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść ukaranego,
od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w Gostyninie
z 4 maja 2023 r., sygn. akt II W 172/23,
1) uchyla zaskarżony wyrok i uniewinnia M. K. od popełnienia zarzuconego mu wykroczenia z art. 94 § 1 k.w.;
2) wydatkami związanymi z rozpoznaniem kasacji obciąża Skarb Państwa.
[J.J.]
UZASADNIENIE
M. K. został obwiniony o to, że
„w dniu […]  2023 r. w miejscowości S. na ul. […] gm. S. pow. p. woj. [...] prowadził na drodze publicznej pojazd mechaniczny […] o nr rej. […] nie mając do tego uprawnienia, tj. o czyn z art. 94 § 1 k.w.”
Sąd Rejonowy w Gostyninie wyrokiem nakazowym z 4 maja 2023 r., sygn. akt II W 172/23, uznał obwinionego za winnego popełnienia zarzuconego mu wykroczenia i za to na podstawie art. 94 § 1 k.w. wymierzył mu karę 1 500 złotych grzywny. Ponadto, na podstawie art. 94 § 3 k.w., orzekł wobec obwinionego zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych przez okres 6 miesięcy.
Wyrok ten uprawomocnił się 16 maja 2023 r. (k. 15).
Kasację od tego wyroku, na korzyść ukaranego M. K. , wniósł Prokurator Generalny, zarzucając „rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa procesowego, a mianowicie art. 93 § 2 k.p.w., poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że występują przesłanki do rozpoznania sprawy obwinionego w postępowaniu nakazowym, skutkiem czego wydanie wyroku nakazowego nastąpiło również z rażącym naruszeniem prawa materialnego,
‎
a mianowicie art. 94 § 1 k.w., poprzez jego wadliwe zastosowanie i uznanie M. K.  za winnego popełnienia wykroczenia, polegającego na kierowaniu pojazdem mechanicznym, w dniu […]  2023 r., bez wymaganych do tego uprawnień w postaci prawa jazdy, które utraciło ważność w dniu […]  2022 r., podczas gdy okoliczności popełnienia zarzucanego obwinionemu czynu i jego wina, w świetle całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego budzą wątpliwości, albowiem przepis art. 15zzzw ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacjami kryzysowymi (Dz.U. z 2020 r. poz. 374, z późn. zm.) stanowi m.in. że jeżeli ważność prawa jazdy (pkt 1) upływa w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii, ważność tych dokumentów, uprawnień i wpisu ulega przedłużeniu do dnia upływu 60 dni od dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii, w zależności od tego, który z nich zostanie odwołany później - co winno skutkować uznaniem, iż zachowanie obwinionego nie wyczerpało ustawowych znamion przypisanego mu wykroczenia, ponieważ zakreślony na dzień 25 lipca 2022 r. termin ważności posiadanego przez M. K. prawa jazdy uległ przedłużeniu z uwagi na fakt, iż przypadał w okresie stanu zagrożenia epidemicznego, obowiązującego od dnia 16 maja 2022 r., wprowadzonego rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 12 maja 2022 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu zagrożenia epidemicznego (Dz.U. z 2022 r. poz. 1028), który został odwołany dopiero z dniem 1 lipca 2023 r., mocą rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 14 czerwca
‎
2023 r. w sprawie odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu zagrożenia epidemicznego (Dz. U. z 2023 r. poz. 1118).”
W konkluzji autor kasacji wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku nakazowego i uniewinnienie ukaranego od przypisanego mu wykroczenia z art. 94 § 1 k.w.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Zgodzić się trzeba ze skarżącym, iż w rozpoznawanej sprawie nie istniały podstawy do przyjęcia, że ważność prawa jazdy M. K.  ustała […]
‎
2022 r., a tym samym nie mógł on dopuścić się […]  2023 r. przypisanego wykroczenia z art. 94 § 1 k.w., polegającego na prowadzeniu bez uprawnień na drodze publicznej pojazdu mechanicznego. Dnia […]  2023 r., tj. w dacie popełnienia przypisanego M. K. sie wykroczenia, obowiązywało bowiem rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 12 maja 2022 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu zagrożenia epidemicznego (Dz. U. poz. 1028). Zgodnie z § 1 tego rozporządzenia, od 16 maja 2022 r. na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej obowiązywał stan zagrożenia epidemicznego w związku
‎
z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2. Stan ten odwołano na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej dopiero 1 lipca 2023 r, na podstawie § 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 14 czerwca 2023 r. w sprawie odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu zagrożenia epidemicznego (Dz. U. poz. 1118),
W tej sytuacji, w sprawie ukaranego znalazł zastosowanie art. 15zzzw pkt 1 ustawy z 2 marca 2020 r., zgodnie z którym w przypadku gdy ważność prawa jazdy upływa w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii, ważność tego dokumentu ulega przedłużeniu do dnia upływu 60 dni od dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii, w zależności od tego, który z nich zostanie odwołany później. Wobec tego ważność prawa jazdy M. K.  została przedłużona, a to z kolei oznacza, że […] 2023 r. nie dopuścił się on przypisanego mu wykroczenia.
Pozwala to uznanie, że Sąd Rejonowy w Gostyninie wydał wyrok nakazowy
‎
z rażącą obrazą przepisów prawa materialnego art. 94 § 1 k.w. w zw. z art. 15zzzw pkt 1 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych
‎
z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 2095).
Stwierdzone uchybienie skutkować musiało uchyleniem prawomocnego wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w Gostyninie, a wobec oczywistej niesłuszności skazania (art. 537 § 2 in fine k.p.k.), uniewinnieniem M. K.  od popełnienia zarzucanego mu czynu.
O wydatkach związanych z rozpoznaniem kasacji orzeczono według art. 121 § 1 k.p.w. w zw. z art. 638 k.p.k.
Z przytoczonych powodów Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie.
[J.J.]
[ał]
‎

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI