V KK 426/24

Sąd Najwyższy2024-10-23
SNKarneprzestępstwa przeciwko życiu i zdrowiuŚrednianajwyższy
kasacjanieumyślne spowodowanie śmiercizabójstwosąd najwyższyprawo procesowe karnekwalifikacja prawna

Sąd Najwyższy pozostawił kasację prokuratora bez rozpoznania z powodu jej niedopuszczalności formalnej.

Prokurator wniósł kasację od wyroku Sądu Apelacyjnego, który zmienił wyrok Sądu Okręgowego, kwalifikując czyn jako nieumyślne spowodowanie śmierci zamiast zabójstwa. Sąd Najwyższy uznał kasację za niedopuszczalną, ponieważ prokurator nie był uprawniony do jej wniesienia na niekorzyść skazanego w sytuacji braku bezwzględnych przyczyn odwoławczych.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną przez prokuratora od wyroku Sądu Apelacyjnego w Gdańsku, który zmienił wyrok Sądu Okręgowego w Gdańsku. Sąd Apelacyjny zakwalifikował czyn oskarżonego S.Ż. jako przestępstwo z art. 155 k.k. (nieumyślne spowodowanie śmierci) zamiast art. 148 § 1 k.k. (zabójstwo), wymierzając karę łączną 5 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności. Prokurator zarzucił rażące naruszenie prawa procesowego, twierdząc, że sąd oparł się na niewiarygodnych wyjaśnieniach oskarżonego i powinien był uznać zamiar bezpośredni pozbawienia życia. Sąd Najwyższy stwierdził jednak, że kasacja wniesiona na niekorzyść skazanego jest niedopuszczalna z mocy prawa, zgodnie z art. 523 § 3 k.p.k., chyba że dotyczy uchybień wymienionych w art. 439 k.p.k., czego w tym przypadku nie stwierdzono. W związku z tym kasacja została pozostawiona bez rozpoznania, a kosztami postępowania obciążono Skarb Państwa.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, kasacja wniesiona na niekorzyść skazanego jest niedopuszczalna z mocy prawa, jeśli nie dotyczy uchybień wymienionych w art. 439 k.p.k.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołując się na art. 523 § 3 i § 4 pkt 1 k.p.k. wyjaśnił, że prokurator może wnieść kasację na niekorzyść skazanego jedynie w przypadku uniewinnienia lub umorzenia postępowania, chyba że występują bezwzględne przyczyny odwoławcze. W tej sprawie prokurator wniósł kasację na niekorzyść skazanego za czyn z art. 155 k.k., nie podnosząc zarzutów o randze bezwzględnych przyczyn odwoławczych, co czyniło kasację niedopuszczalną.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

pozostawienie kasacji bez rozpoznania

Strona wygrywająca

S.Ż.

Strony

NazwaTypRola
S.Ż.osoba_fizycznaskazany
Prokuratororgan_państwowywnioskodawca

Przepisy (9)

Główne

k.p.k. art. 531 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 530 § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 523 § 3

Kodeks postępowania karnego

Kasację na niekorzyść strony postępowania można wnieść jedynie w razie uniewinnienia oskarżonego albo umorzenia postępowania.

k.p.k. art. 429 § 1

Kodeks postępowania karnego

Pomocnicze

k.p.k. art. 523 § 4

Kodeks postępowania karnego

Ograniczenia z § 3 nie dotyczą kasacji strony wniesionej z powodu uchybień wymienionych w art. 439 k.p.k.

k.p.k. art. 439

Kodeks postępowania karnego

k.k. art. 155

Kodeks karny

k.k. art. 263 § 2

Kodeks karny

k.k. art. 148 § 1

Kodeks karny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kasacja prokuratora wniesiona na niekorzyść skazanego jest niedopuszczalna z mocy prawa, gdyż nie zostały podniesione zarzuty dotyczące bezwzględnych przyczyn odwoławczych (art. 523 § 3 k.p.k.).

Odrzucone argumenty

Argumentacja prokuratora dotycząca błędnej kwalifikacji prawnej czynu (nieumyślne spowodowanie śmierci zamiast zabójstwa) i naruszenia przepisów procesowych (art. 7 i 4 k.p.k.).

Godne uwagi sformułowania

kasacja jest niedopuszczalna z mocy prawa Gwarancyjnego zapisu zawartego w art. 523 § 3 k.p.k. nie sposób żadną miarą interpretować rozszerzająco

Skład orzekający

Adam Roch

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty wnoszenia kasacji przez prokuratora na niekorzyść skazanego, w szczególności brak możliwości kwestionowania ustaleń faktycznych i kwalifikacji prawnej bez powołania się na bezwzględne przyczyny odwoławcze."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie specyficznych warunków dopuszczalności kasacji wniesionej przez prokuratora.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy istotnych kwestii proceduralnych związanych z prawem do wniesienia kasacji przez prokuratora, co jest ważne dla praktyków prawa karnego, ale nie zawiera nietypowych faktów ani zaskakującego rozstrzygnięcia merytorycznego.

Kiedy prokurator nie może złożyć kasacji? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowe ograniczenia.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
V KK 426/24
POSTANOWIENIE
Dnia 23 października 2024 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Adam Roch
po rozpoznaniu w Izbie Karnej
w dniu 23 października 2024 r.
na posiedzeniu bez udziału stron
sprawy
S.Ż.,
skazanego za czyny z art. 155 k.k. i art. 263 § 2 k.k.
z powodu kasacji wniesionej przez prokuratora
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Gdańsku
z dnia 27 grudnia 2023 r., sygn. akt II AKa 162/22,
zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego w Gdańsku
z dnia 23 października 2018 r., sygn. akt XIV K 63/17
na podstawie art. 531 § 1 k.p.k. w zw. z art. 530 § 2 k.p.k. w zw. z art. 523 § 3 k.p.k.
‎
w zw. z art. 429 § 1 k.p.k.
postanowił:
1. pozostawić kasację prokuratora bez rozpoznania;
2. kosztami postępowania kasacyjnego obciążyć Skarb Państwa.
Wyrokiem z dnia
23 października 2018 r., sygn. akt XIV K 63/17
, Sąd Okręgowy w Gdańsku skazał S.Ż. za czyn z art. 148
§ 1 k.k.
na 25 lat pozbawienia wolności oraz za czyn z art. 263
§ 2 k.k. na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności. Jednocześnie wymierzono oskarżonemu karę
łączną 25 lat pozbawienia wolności.
Wyrokiem z dnia 27 grudnia 2023 roku, sygn. akt II AKa 162/22, Sąd Apelacyjny w Gdańsku zmienił powyższe orzeczenie w ten sposób, że w ramach przypisanego oskarżonemu czynu z art. 148
§ 1 k.k. uznał go za winnego tego, że w dniu 16 czerwca 2009 roku w R. poprzez naruszenie reguł ostrożności i odepchnięcie żony G.Ż., w wyniku czego uderzyła o stół, co wywołało obrażenia skutkujące zgonem, który mógł przewidzieć z uwagi na jej stan zdrowia, czyn ten zakwalifikował jako przestępstwo z art. 155 k.k. i za to na mocy tego przepisu skazał S.Ż. na karę 5 lat pozbawienia wolności. Jednocześnie uchylił orzeczoną przez Sąd Okręgowy w Gdańsku karę łączną i wymierzył nową w wymiarze 5 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności.
Kasację od wyroku sądu odwoławczego wniósł prokurator, zarzucając rażące naruszenie prawa procesowego, które miało wpływ na treść orzeczenia, to jest przepisu art. 7 k.p.k. i art. 4 k.p.k., poprzez uznanie za udowodnioną tezę o nieumyślnym spowodowaniu śmierci G.Ż. przez oskarżonego S.Ż., opierając ją wyłącznie na niewiarygodnych wyjaśnieniach oskarżonego, których ocena nie daje podstaw do przyjęcia za choćby prawdopodobną tezy o jej śmierci w sposób opisany przez oskarżonego, gdy tymczasem oceniony z poszanowaniem wymienionych powyżej zasad procesowych materiał dowodowy prowadzi do jedynie słusznego wniosku, że oskarżony S.Ż. działając z zamiarem bezpośrednim pozbawił życia swoją żonę G.Ż..
Podnosząc powyższy zarzut prokurator wniósł o uchylenie wyroku sądu odwoławczego i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.
Kasacja ta została przyjęta i przekazana celem rozpoznania właściwemu składowi Sądu Najwyższego.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja
wniesiona przez prokuratora jest niedopuszczalna z mocy prawa i wobec jej nieprawidłowego przyjęcia należy pozostawić ją bez rozpoznania.
Zgodnie z treścią art. 523 § 3 k.p.k. kasację na niekorzyść strona postępowania może wnieść jedynie w razie uniewinnienia oskarżonego albo umorzenia postępowania; jednocześnie ustawodawca w § 4 pkt 1 tego przepisu wskazuje, że owe ograniczenia nie dotyczą kasacji strony wniesionej z powodu uchybień wymienionych w art. 439 k.p.k. Nie ulega przy tym wątpliwości, że wyroku skazującego nie można utożsamiać z wyrokiem uniewinniającym nawet wówczas, gdy w opisie czynu i jego kwalifikacji prawnej nastąpiły nader istotne zmiany w stosunku do propozycji zawartej w akcie oskarżenia czy też orzeczeniu sądu I instancji. Gwarancyjnego zapisu zawartego w art. 523 § 3 k.p.k. nie sposób żadną miarą interpretować rozszerzająco (zob. postanowienie SN z dnia 1 lutego 2011 r., IV KK 407/10, OSNwSK 2011/1/220).
W realiach niniejszej sprawy nie budzi wątpliwości, iż działający jako strona postępowania prokurator wywiódł kasację na niekorzyść od wyroku sądu odwoławczego skazującego S.Ż. za czyn z art. 155 k.k. do czego w myśl powyżej przytoczonego przepisu nie był uprawniony. Sytuacji tej nie zmienia fakt dokonania przez sąd apelacyjny znaczących korekt zarówno względem czynu sformułowanego w akcie oskarżenia, jak i przypisanego przez sąd I instancji. Dalej bowiem nadzwyczajny środek zaskarżenia został przez oskarżyciela publicznego skierowany na niekorzyść skazanego w zakresie czynu, za który został on skazany, co – wobec niepodniesienia zarzutów o randze bezwzględnej przyczyny odwoławczej – czyniło go niedopuszczalnym z mocy ustawy. Zarzutu o randze bezwzględnych przyczyn odwoławczych w kasacji nie podniesiono, a i działając z urzędu Sąd Najwyższy takowych nie dostrzegł.
Wobec pozostawienia kasacji prokuratora bez rozpoznania, kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego obciążono Skarb Państwa.
WB
[ał].
‎

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI