V KK 426/20

Sąd Najwyższy2021-02-09
SNKarneprawo karne skarboweWysokanajwyższy
kasacjaprawo karne skarbowepomyłka identyfikacyjnadobrowolne poddanie się karzenaruszenie prawa procesowegouniewinnienie

Podsumowanie

Sąd Najwyższy uchylił wyrok skazujący i uniewinnił oskarżonego P.S. od popełnienia zarzucanego mu czynu, stwierdzając rażące naruszenie prawa procesowego polegające na skazaniu niewłaściwej osoby z powodu pomyłki w identyfikacji.

Prokurator Generalny wniósł kasację od wyroku Sądu Rejonowego, który skazał P.S. za przestępstwo skarbowe. Kasacja zarzucała rażące naruszenie przepisów procesowych, polegające na uwzględnieniu wniosku o dobrowolne poddanie się karze złożonego przez inną osobę o tym samym imieniu i nazwisku, co doprowadziło do skazania niewłaściwego P.S. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, stwierdzając oczywiste naruszenie prawa procesowego i uchylając zaskarżony wyrok.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego wniesioną na korzyść skazanego P.S. od wyroku Sądu Rejonowego w G., który uznał go winnym popełnienia przestępstwa z art. 107 § 1 k.k.s. i wymierzył karę grzywny. Kasacja zarzucała rażące naruszenie przepisów prawa procesowego, w szczególności art. 387 § 1 i 2 k.p.k., polegające na niezasadnym uwzględnieniu wniosku o wydanie wyroku skazującego złożonego przez osobę, która nie była oskarżonym w sprawie, co skutkowało skazaniem niewłaściwej osoby. Sąd Najwyższy przyznał rację skarżącemu, wskazując na wyjątkowy brak staranności organów prowadzących postępowanie, który doprowadził do pomyłki w identyfikacji oskarżonego. Mimo podania przez podejrzanego P.S. wszystkich danych osobowych różniących się od danych osoby, której postępowanie dotyczyło, oraz wskazania na pomyłkę, sporządzono akt oskarżenia przeciwko niewłaściwej osobie. Sąd Rejonowy, uwzględniając wniosek o dobrowolne poddanie się karze złożony przez obrońcę innej osoby o tym samym imieniu i nazwisku, rażąco naruszył przepisy procesowe, doprowadzając do skazania niewinnej osoby. W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i uniewinnił P.S.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, uwzględnienie takiego wniosku stanowi rażące naruszenie przepisów prawa procesnego, prowadzące do skazania niewłaściwej osoby.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że sąd pierwszej instancji rażąco naruszył art. 387 § 1 i 2 k.p.k. w zw. z art. 113 § 1 k.k.s., uwzględniając wniosek o dobrowolne poddanie się karze złożony przez inną osobę o tym samym imieniu i nazwisku, mimo istnienia oczywistych różnic w danych osobowych i wskazania na pomyłkę. Doprowadziło to do skazania niewłaściwej osoby.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie wyroku i uniewinnienie

Strona wygrywająca

P. S.

Strony

NazwaTypRola
P. S.osoba_fizycznaskazany
Prokurator Generalnyorgan_państwowyskarżący

Przepisy (7)

Główne

k.p.k. art. 387 § § 1 i 2

Kodeks postępowania karnego

Przepis ten reguluje tryb wydawania wyroku skazującego na wniosek oskarżonego. Sąd ma obowiązek zbadać, czy wniosek jest zasadny i czy nie narusza przepisów prawa.

k.k.s. art. 107 § § 1

Kodeks karny skarbowy

Przepis określający czyn zabroniony, za który pierwotnie skazano P.S.

k.k.s. art. 113 § § 1

Kodeks karny skarbowy

Przepis wskazujący na odpowiednie stosowanie przepisów k.p.k. do postępowań w sprawach o przestępstwa i wykroczenia skarbowe.

Pomocnicze

k.k.s. art. 9 § § 3

Kodeks karny skarbowy

k.k.s. art. 6 § § 2

Kodeks karny skarbowy

k.p.k. art. 521 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Przepis dotyczący wnoszenia kasacji.

k.p.k. art. 535 § § 5

Kodeks postępowania karnego

Przepis umożliwiający rozpoznanie kasacji na posiedzeniu bez udziału stron w przypadku oczywistej zasadności.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Rażące naruszenie przepisów prawa procesnego polegające na uwzględnieniu wniosku o wydanie wyroku skazującego złożonego przez osobę, która nie występowała w sprawie w charakterze oskarżonego. Skutkiem naruszenia było wydanie wyroku skazującego wobec oskarżonego P.S., mimo braku podstaw do przyjęcia, że wina i okoliczności popełnienia czynu nie budzą wątpliwości, zwłaszcza w kontekście tożsamości sprawcy.

Godne uwagi sformułowania

wyjątkowy brak staranności po stronie organu prowadzącego dochodzenie musiało dojść do pomyłki brak podstaw do przyjęcia, iż wina i okoliczności popełnienia zarzucanego mu czynu nie budzą wątpliwości Sąd Rejonowy pomimo, że materiał dowodowy jakim dysponował orzekając w sprawie, wskazywał jednoznacznie na sprawstwo innej osoby niż oskarżony, uwzględnił wniosek tej innej osoby o wydanie wyroku w trybie art. 387 k.p.k., przez co w sposób rażący naruszył ten przepis. Sąd na skutek braku prawidłowej kontroli złożonego wniosku o dobrowolne poddanie się karze pod względem formalnym rażąco naruszył art. 387 § 1 i 2 k.p.k. w zw. z art. 113 § 1 k.k.s. doprowadził do skazania osoby niewinnej, co ma niewątpliwie istotny wpływ na treść wyroku

Skład orzekający

Przemysław Kalinowski

przewodniczący

Marek Pietruszyński

członek

Barbara Skoczkowska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Naruszenie przepisów prawa procesnego przy wydawaniu wyroku skazującego na wniosek, błędy w identyfikacji stron postępowania, odpowiedzialność sądu za kontrolę wniosków o dobrowolne poddanie się karze."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji pomyłki identyfikacyjnej i zastosowania art. 387 k.p.k. w prawie karnym skarbowym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa pokazuje, jak poważne błędy proceduralne mogą doprowadzić do skazania niewłaściwej osoby, co jest zarówno pouczające, jak i budzące niepokój.

Skazany przez pomyłkę? Sąd Najwyższy uniewinnia mężczyznę po błędach w identyfikacji!

Sektor

inne

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

SN
Sygn. akt V KK 426/20
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 9 lutego 2021 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Przemysław Kalinowski (przewodniczący)
‎
SSN Marek Pietruszyński
‎
SSN Barbara Skoczkowska (sprawozdawca)
Protokolant Agnieszka Murzynowska
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.,
w dniu 9 lutego 2021 r.,
w sprawie
P. S.
skazanego z art. 107 § 1 k.k.s. i innych,
kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego, na korzyść skazanego,
od wyroku Sądu Rejonowego w G.,
z dnia 26 września 2019 r., sygn. akt II K (…)
uchyla zaskarżony wyrok i uniewinnia P. S., s.
S. i L., ur. 16 stycznia 1979 r. w D., od
popełnienia przypisanego mu czynu z art. 107 § 1 k.k.s. w zw.
z art. 9 § 3 k.k.s. i art. 6 § 2 k.k.s.
UZASADNIENIE
P. S., s. S., został oskarżony o popełnienie przestępstwa z art. 107 § 1 k.k.s. w
zw. z art. 9 § 3 k.k.s. i art. 6 § 2 k.k.s. i Sąd Rejonowy w G., wyrokiem z dnia 26 września 2019 r., sygn. akt III K (…), uznał go za winnego popełnienia tego przestępstwa i na mocy art. 107 § 1 k.k.s. wymierzył mu karę grzywny w wysokości 350 stawek dziennych, ustalając wysokość każdej stawki za równą 100 zł.
Wyrok ten nie został zaskarżony przez żadną ze stron postępowania i uprawomocnił się w dniu 4 października 2019 r.
Kasację od tego wyroku wniósł, w trybie art. 521 § 1 k.p.k. w zw. z art. 113 § 1 k.k.s., Prokurator Generalny. Zaskarżając go w całości na korzyść P. S., s. S., zarzucił:
„
rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa karnego procesowego, a mianowicie art. 387 § 1 i 2 k.p.k. w zw. z art. 113 § 1 k.k.s., polegające na niezasadnym uwzględnieniu wniosku o wydanie wyroku skazującego i wymierzenie oskarżonemu określonej kary, pochodzącego od
P. S., s. B.,
który nie występował w sprawie w charakterze oskarżonego, czego skutkiem było wydanie w dniu 26 września 2019 r. wyroku skazującego zgodnego z tym wnioskiem wobec oskarżonego
P. S., s. S.,
w sytuacji gdy w świetle zgromadzonych dowodów, w tym zwłaszcza dotyczących tożsamości sprawcy, brak było podstaw do przyjęcia, iż wina i okoliczności popełnienia zarzucanego wymienionemu oskarżonemu czynu nie budzą wątpliwości”.
Podnosząc taki zarzut skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz uniewinnienie oskarżonego P. S., s. S. od popełnienia przypisanego mu czynu.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje
:
Kasacja Prokuratora Generalnego wniesiona na korzyść P. S., s. S., jako
zasadna w stopniu oczywistym, podlegała rozpoznaniu na posiedzeniu bez udziału stron, zgodnie z art. 535 § 5 k.p.k.
Zgodzić się należy ze skarżącym, że w przedmiotowej sprawie doszło do naruszenia wskazanego w kasacji przepisu prawa procesowego, co skutkowało skazaniem niewłaściwej osoby, która nie popełniła zarzucanego jej aktem oskarżenia przestępstwa.
Z akt sprawy bezspornie wynika, że w wyniku wyjątkowego braku staranności po stronie organu prowadzącego dochodzenie doszło do ogłoszenia postanowienia o przedstawieniu zarzutów P. S., s. S. i L., ur. 16 stycznia 1979 r. w D.. Podczas przesłuchania w charakterze podejrzanego, podał on nie tylko wszystkie swoje dane osobowe różniące się od danych osoby, której postępowanie dotyczyło, ale podkreślał stanowczo, że musiało dojść do pomyłki, gdyż jest on osobą bezdomną, nigdy nie prowadził żadnej działalności gospodarczej, nie zajmował się też hazardem i nigdy nie był w G., gdzie miało dojść do popełnienia zarzucanego mu przestępstwa. Pomimo tak istotnych wątpliwości, wynikających także z dołączonych do akt postępowania przygotowawczego szeregu kart karnych oraz odpisów wyroków dotyczących P. S., s. B. i A., ur. 20 listopada 1987 r. w W., Naczelnik (…) Urzędu Celno-Skarbowego w G., sporządził akt oskarżenia przeciwko P. S., s. S., który został zatwierdzony przez prokuratora Prokuratury Rejonowej w G.. Prokurator o skierowaniu aktu oskarżenia do sądu usiłował powiadomić P. S., s. S., ten jednak nie odebrał korespondencji na adres w m. Niegosław 35 oraz doręczył zawiadomienie obrońcy P. S., s. B.. Zawiadomienia o terminie rozprawy w dniu 8 maja 2019 r. zostały natomiast wysłane P. S. s. B. na adres w K. oraz jego obrońcy, które obaj odebrali. W dniu 28 marca 2019 r. do Sądu Rejonowego w G. wpłynął natomiast wniosek obrońcy P. S., s. B. o wydanie wyroku skazującego bez przeprowadzenia postępowania dowodowego w trybie art. 387 § 1 k.p.k. w zw. z art. 113 § 1 k.k.s. Sąd Rejonowy w G., po przeprowadzeniu rozprawy, również na kolejnych terminach w dniach 26 czerwca 2019 r., 17 września 2019 r. i 26 września 2019 r., w sprawie o sygn. akt II K (…) i dokonaniu modyfikacji wniosku przez P. S., s. B. i jego obrońcę, uwzględnił wniosek złożony w trybie art. 387 § 1 k.p.k. w zw. z art. 113 § 1 k.k.s., a w wydanym w dniu 26 września 2019 r. wyroku, uznał P. S., s. S. za winnego zarzucanego mu czynu z art. 107 § 1 k.k.s. i wymierzył mu karę grzywny w wysokości 350 stawek dziennych, ustalając wysokość każdej stawki na równą kwocie 100 złotych. Sąd Rejonowy pomimo, że materiał dowodowy jakim dysponował orzekając w sprawie, wskazywał jednoznacznie na sprawstwo innej osoby niż oskarżony, uwzględnił wniosek tej innej osoby o wydanie wyroku w trybie art. 387 k.p.k., przez co w sposób rażący naruszył ten przepis. Dla takiej oceny postępowania Sądu nie ma jakiegokolwiek znaczenia fakt, że P. S., s. B. oraz jego obrońca nie poinformowali Sądu, iż w trakcie postępowania przygotowawczego nie zostały przedstawione mu zarzuty, gdyż nawet pobieżna lektura akt jednoznacznie wskazuje na to, że osobą oskarżoną jest inna osoba, niż osoba składająca wniosek w trybie art. 387 k.p.k., a zachodzi jedynie zbieżność co do imienia i nazwiska tych osób, pozostałe dane były inne. Podkreślić należy, że to Sąd na skutek braku prawidłowej kontroli złożonego wniosku o dobrowolne poddanie się karze pod względem formalnym rażąco naruszył art. 387 § 1 i 2 k.p.k. w zw. z art. 113 § 1 k.k.s., i w tym wypadku nie ma znaczenia, że to naruszenie wynikało z powielenia błędów popełnionych przez organy prowadzące postępowanie przygotowawcze i prokuratora. Za takie nieprawidłowości odpowiada bowiem Sąd, który doprowadził do skazania osoby niewinnej, co ma niewątpliwie istotny wpływ na treść wyroku.
Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak w części dyspozytywnej wyroku.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę