V KK 426/19

Sąd Najwyższy2020-03-05
SNKarneprzestępstwa przeciwko życiu i zdrowiuŚrednianajwyższy
właściwość rzeczowasąd najwyższykasacjanaruszenie prawa procesowegoart. 152 k.k.sąd okręgowysąd rejonowyuchylenie wyroku

Podsumowanie

Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Rejonowego z powodu rażącego naruszenia właściwości rzeczowej sądu, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Ministra Sprawiedliwości od wyroku Sądu Rejonowego skazującego M.B. za występek z art. 152 § 1 k.k. Kasacja zarzuciła rażące naruszenie przepisów procesowych, w szczególności art. 25 § 1 pkt 2 k.p.k., wskazując, że sprawa o taki występek powinna być rozpoznana przez Sąd Okręgowy, a nie Sąd Rejonowy. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, stwierdzając bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 4 k.p.k. i uchylił zaskarżony wyrok, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania właściwemu rzeczowo Sądowi Okręgowemu.

Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał kasację Ministra Sprawiedliwości – Prokuratora Generalnego od wyroku Sądu Rejonowego w N. z dnia 26 kwietnia 2019 r., sygn. akt II K (...), którym M. B. został uznany za winnego występku z art. 152 § 1 k.k. Wyrok ten uprawomocnił się bez zaskarżenia. Prokurator Generalny zarzucił zaskarżonemu wyrokowi rażące naruszenie przepisów prawa procesowego, a konkretnie art. 25 § 1 pkt 2 k.p.k., wskazując, że sprawa o występek z art. 152 § 1 k.k. powinna być rozpoznana przez Sąd Okręgowy, a nie Sąd Rejonowy. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście zasadną, stwierdzając, że zaskarżone orzeczenie zapadło z rażącą obrazą przepisu prawa, która stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą wskazaną w art. 439 § 1 pkt 4 k.p.k. Zgodnie z art. 25 § 1 pkt 2 k.p.k., do rozpoznania sprawy o występek z art. 152 k.k. rzeczowo właściwy jest sąd okręgowy. Wydanie wyroku przez sąd niższego rzędu naruszyło ustawową właściwość rzeczową. Sąd Najwyższy zauważył również nieścisłości w kwalifikacji czynu w toku postępowania przygotowawczego i sądowego, jednakże podkreślił, że niezależnie od § 1 czy § 2 art. 152 k.k., właściwość rzeczowa sądu okręgowego w pierwszej instancji jest bezsporna. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Z., wskazując na konieczność uwzględnienia powyższych uwag.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, do rozpoznania sprawy o występek z art. 152 § 1 k.k. w pierwszej instancji jest właściwy rzeczowo sąd okręgowy.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 25 § 1 pkt 2 k.p.k., do rozpoznania sprawy o występek z art. 152 k.k. rzeczowo właściwy jest sąd okręgowy. Wydanie wyroku przez sąd niższego rzędu stanowi rażące naruszenie przepisów prawa procesowego i bezwzględną przyczynę odwoławczą.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

oskarżony (w sensie proceduralnym)

Strony

NazwaTypRola
M. B.osoba_fizycznaoskarżony
Minister Sprawiedliwości – Prokurator Generalnyorgan_państwowyskarżący

Przepisy (7)

Główne

k.p.k. art. 25 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania karnego

Do rozpoznania sprawy o występek z art. 152 k.k. rzeczowo właściwy jest sąd okręgowy.

k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 4

Kodeks postępowania karnego

Orzeczenie przez sąd niższego rzędu w sprawie należącej do właściwości rzeczowej sądu wyższego rzędu jest bezwzględną przyczyną uchylenia orzeczenia.

Pomocnicze

k.k. art. 152 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 152 § § 2

Kodeks karny

k.p.k. art. 335 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 335 § § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 535 § § 5

Kodeks postępowania karnego

Umożliwia rozpoznanie kasacji na posiedzeniu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zaskarżony wyrok został wydany przez sąd niewłaściwy rzeczowo (sąd rejonowy zamiast okręgowego) w sprawie o występek z art. 152 § 1 k.k. Naruszenie właściwości rzeczowej stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 4 k.p.k.

Godne uwagi sformułowania

rażące naruszenie przepisu prawa karnego procesowego bezwzględna przyczyna uchylenia orzeczenia nieakceptowalny brak staranności zarówno prokuratora, jak i sądu w prowadzeniu postępowania karnego

Skład orzekający

Dariusz Świecki

przewodniczący-sprawozdawca

Dariusz Kala

członek

Andrzej Stępka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Naruszenie właściwości rzeczowej sądu w sprawach karnych, stosowanie art. 25 § 1 pkt 2 k.p.k. i art. 439 § 1 pkt 4 k.p.k."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego typu przestępstwa i właściwości rzeczowej sądów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników ze względu na jasne wskazanie na naruszenie podstawowych zasad postępowania karnego dotyczących właściwości rzeczowej sądu.

Sąd Najwyższy: Błąd w sądzie niższej instancji uchyla wyrok. Kluczowa właściwość rzeczowa w sprawach karnych.

Sektor

inne

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

SN
Sygn. akt V KK 426/19
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 5 marca 2020 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Dariusz Świecki (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSN Dariusz Kala
‎
SSN Andrzej Stępka
w sprawie
M. B.
‎
skazanego z art. 152 § 1 k.k.
‎
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.
‎
w dniu 5 marca 2020 r.,
kasacji wniesionej przez Ministra Sprawiedliwości – Prokuratora Generalnego
od wyroku Sądu Rejonowego w N.
z dnia 26 kwietnia 2019 r., sygn. akt II K (…),
uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi Okręgowemu w Z. do ponownego rozpoznania w postępowaniu pierwszoinstancyjnym.
UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 26 kwietnia 2019 r., Sąd Rejonowy w N., uznał M.. B. za winnego występku z art. 152 § 1 k.k. Wyrok ten uprawomocnił się bez zaskarżenia w dniu 5 maja 2019 r.
Od wyroku tego kasację wniósł Minister Sprawiedliwości - Prokurator Generalny, zaskarżając go w całości na niekorzyść oskarżonego. Zarzucił mu rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa karnego procesowego, a mianowicie art. 25 § 1 pkt 2 k.p.k., polegające na rozpoznaniu przez Sąd Rejonowy w N. sprawy M. B. oskarżonego o występek z art. 152 § 1 k.k. i wydaniu wyroku skazującego, w sytuacji, gdy właściwym rzeczowo do rozpoznania sprawy w pierwszej instancji był sąd wyższego rzędu, a mianowicie Sąd Okręgowy w Z., co stanowi bezwzględną przyczynę uchylenia orzeczenia wskazaną w art. 439 § 1 pkt 4 k.p.k.
W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do rozpoznania zgodnie z właściwością rzeczową - Sądowi Okręgowemu w Z..
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja jest oczywiście zasadna, stąd możliwe było jej rozpoznanie na posiedzeniu, o jakim mowa w art. 535 § 5 k.p.k.
Trafnie podnosi bowiem autor kasacji, że zaskarżone orzeczenie zapadło z rażącą obrazą przepisu prawa wskazaną w zarzucie kasacji, która stanowi przy tym bezwzględną przyczynę odwoławczą wymienioną w art. 439 § 1 pkt 4 k.p.k.
Stosownie bowiem do treści art. 25 § 1 pkt 2 k.p.k. do rozpoznania sprawy o występek z art. 152 k.k. rzeczowo właściwy jest sąd okręgowy. Wydanie zatem w rozpatrywanej sprawie zaskarżonego orzeczenia w pierwszej instancji przez Sąd Rejonowy w N. w oczywisty sposób naruszyło ustawowo określoną właściwość rzeczową, skoro wyrok wydał sąd niższego rzędu. Wystąpiła tym samym bezwzględna przyczyna odwoławcza przewidziana w art. 439 § 1 pkt 4 k.p.k., polegająca na orzeczeniu przez sąd niższego rzędu w sprawie należącej do właściwości rzeczowej sądu wyższego rzędu.
Na marginesie zauważyć trzeba, że prowadzone w niniejszej sprawie postępowanie przygotowawcze dotyczyło przestępstwa z art. 152 § 2 k.k. (k. 185). M. B. przedstawiono zarzut popełnienia przestępstwa kwalifikowanego z art. 152 § 2 k.k. (k. 59). Z pisma przewodniego skierowanego przez prokuratora do Sądu Rejonowego w N. (w ocenie jego autora zgodnie z właściwością) wynika, że przesyła się akta sprawy przeciwko „podejrzanemu o przestępstwo z art. 152 § 1 k.k. wraz z aktem oskarżenia i wnioskiem złożonym na podstawie art. 335 § 1 k.p.k.” – winno być art. 335 § 2 k.p.k. - uwaga SN (k. 197). Z samego wniosku wynika zaś, że chodzi o przestępstwo z art. 152 § 2 k.k. (k. 198), natomiast w akcie oskarżenia wskazano już, że dotyczy on występku z art. 152 § 1 k.k., choć w uzasadnieniu tej skargi powołano się na art. 152 § 2 k.k. (k. 199). Jak wynika z protokołu posiedzenia Sądu Rejonowego w przedmiocie rozpoznania powyższego wniosku prokuratora bez przeprowadzenia rozprawy, na tym forum rozpoznawano sprawę M. B. oskarżonego z art. 152 § 2 k.k. (k. 203). Zaskarżonym wyrokiem Sądu wydanym na tym posiedzeniu – jak już wskazywano – oskarżonemu temu przypisano zaś występek z art. 152 § 1 k.k., choć opis czynu przypisanego wskazuje, że chodzi raczej o § 2 tego przepisu.
Wprawdzie powyższe okoliczności dla stwierdzenia bezwzględnej przyczyny odwoławczej nie mają znaczenia, wszak rozpoznanie sprawy o występek, czy to z § 1, czy to z § 2 art. 152 k.k. należy w pierwszej instancji do właściwości sądu okręgowego, to jednak wszystkie te zaszłości wskazują na nieakceptowalny brak staranności zarówno prokuratora, jak i sądu w prowadzeniu postępowania karnego.
Sąd Najwyższy, uchylając zaskarżony wyrok, przekazał sprawę do rozpoznania sądowi właściwemu rzeczowo, który rozpoznając sprawę powinien mieć na względzie powyższe uwagi.
Kierując się powyższym, Sąd Najwyższy orzekł, jak w części dyspozytywnej wyroku.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę