V KK 424/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy uchylił wyrok nakazowy w części dotyczącej zakazu prowadzenia pojazdów, uznając, że powinien on obejmować wszystkie pojazdy mechaniczne, a nie tylko określoną kategorię.
Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego dotyczącą wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w B. Sąd Rejonowy skazał J.S. za prowadzenie pojazdu mimo cofnięcia uprawnień, orzekając zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii B na okres 3 lat. Prokurator Generalny zarzucił rażące naruszenie prawa materialnego, wskazując, że przepis art. 42 § 1a pkt 1 k.k. nakazuje orzeczenie zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w takich przypadkach. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, uchylił wyrok w części dotyczącej środka karnego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną przez Ministra Sprawiedliwości – Prokuratora Generalnego na niekorzyść skazanego J.S. od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w B. z dnia 27 września 2017 r. Sąd Rejonowy uznał J.S. za winnego prowadzenia pojazdu mechanicznego w dniu 6 czerwca 2017 r. na drodze publicznej, nie stosując się do decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami kategorii B. Na podstawie art. 180a k.k. skazano go na karę 6 miesięcy ograniczenia wolności, a na podstawie art. 42 § 1a k.k. orzeczono zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii B na okres 3 lat. Wyrok uprawomocnił się w pierwszej instancji. Kasacja zarzuciła rażące naruszenie prawa materialnego, a mianowicie art. 42 § 1a pkt 1 k.k., polegające na błędnym orzeczeniu zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych określonego rodzaju, podczas gdy przepis ten przewiduje obligatoryjny zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście zasadną, wskazując, że zgodnie z nowym brzmieniem art. 42 § 1a pkt 1 k.k., obowiązującym od 1 czerwca 2017 r., w przypadku skazania za art. 180a k.k. sąd orzeka zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych. Orzeczony przez Sąd Rejonowy zakaz ograniczył się do kategorii B, co stanowiło rażące naruszenie przepisu. W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej orzeczenia o środku karnym i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania, z zaleceniem respektowania obowiązku wynikającego z art. 42 § 1a pkt 1 k.k.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych orzekany na podstawie art. 42 § 1a pkt 1 k.k. w przypadku skazania za art. 180a k.k. powinien obejmować wszelkie pojazdy mechaniczne.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że zgodnie z brzmieniem art. 42 § 1a pkt 1 k.k. (obowiązującym od 1 czerwca 2017 r.), sąd orzeka zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w razie skazania za przestępstwo określone w art. 180a k.k. Przepis ten wprost stanowi o obligatoryjnym zakazie prowadzenia pojazdów każdego rodzaju, bez możliwości jego ograniczenia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
Prokurator Generalny (w zakresie środka karnego)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J.S. | osoba_fizyczna | skazany |
Przepisy (4)
Główne
k.k. art. 180a
Kodeks karny
k.k. art. 42 § 1a
Kodeks karny
W przypadku skazania za przestępstwo określone w art. 180a k.k., sąd orzeka zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych.
Pomocnicze
Ustawa - Prawo o ruchu drogowym art. 124 § 1
Ustawa o kierujących pojazdami art. 6 § 1
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zarzut rażącego naruszenia prawa materialnego przez błędne orzeczenie środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów określonego rodzaju, podczas gdy przepis art. 42 § 1a pkt 1 k.k. nakazuje obligatoryjny zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych.
Godne uwagi sformułowania
Sąd orzeka zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w razie skazania za przestępstwo określone w art. 180a k.k. Z przepisu tego wprost wynika, że zakaz ten pozbawia uprawnień do kierowania pojazdami każdego rodzaju.
Skład orzekający
Krzysztof Cesarz
przewodniczący-sprawozdawca
Zbigniew Puszkarski
członek
Paweł Wiliński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 42 § 1a pkt 1 k.k. w kontekście art. 180a k.k. i zakresu obligatoryjnego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego po zmianach wprowadzonych ustawą z dnia 23 marca 2017 r. (obowiązujących od 1 czerwca 2017 r.).
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego środka karnego w sprawach o prowadzenie pojazdów bez uprawnień i wyjaśnia istotną kwestię interpretacyjną przepisów Kodeksu karnego.
“Czy zakaz prowadzenia pojazdów po utracie prawa jazdy obejmuje tylko samochody, czy wszystkie pojazdy mechaniczne? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt V KK 424/18 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 9 października 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Cesarz (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Zbigniew Puszkarski SSN Paweł Wiliński Protokolant Patrycja Kotlarska przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Józefa Gemry, w sprawie J.S. skazanego z art. 180a kk po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie w dniu 9 października 2019 r., kasacji wniesionej przez Ministra Sprawiedliwości - Prokuratora Generalnego - na niekorzyść od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w B. z dnia 27 września 2017 r., sygn. akt II K (…), uchyla zaskarżony wyrok w części dotyczącej orzeczenia o środku karnym (pkt II wyroku) i przekazuje sprawę w tym zakresie Sądowi Rejonowemu w B. do ponownego rozpoznania. UZASADNIENIE Wyrokiem nakazowym z dnia 27 września 2017 r., II K (…), Sąd Rejonowy w B. uznał J.S. za winnego tego, że w dniu 6 czerwca 2017 r. godz. 15.45 w Ł. na ul. G., woj. (…), na drodze publicznej prowadził pojazd mechaniczny marki O. o nr rej. […] nie stosując się do decyzji Starosty […] nr (…) z dnia 10 grudnia 2010 r. o cofnięciu uprawnienia kategorii B prawa jazdy nr (…), seria i nr druku (…) wydanego dnia 13.09.2005 r. przez Starostę […] w związku z niepoddaniem się badaniu psychologicznemu w trybie określonym w art. 124 ust.1 pkt 2 litera b ustawy - Prawo o ruchu drogowym i za to na podstawie art. 180a k.k. skazał oskarżonego na karę 6 miesięcy ograniczenia wolności, zobowiązując go do wykonywania nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 20 godzin w stosunku miesięcznym (pkt I), a następnie na podstawie art. 42 § 1a k.k. orzekł wobec oskarżonego „zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych kat. B” na okres 3 lat (pkt II wyroku). Wyrok uprawomocnił się w pierwszej instancji z dniem 16 maja 2018 r., wobec, cofnięcia sprzeciwu (k. 59). Kasację na niekorzyść skazanego w części dotyczącej rozstrzygnięcia o środku karnym złożył Minister Sprawiedliwości – Prokurator Generalny, który zarzucił „rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa materialnego, a mianowicie art. 42 § 1a pkt 1 k.k., polegające na błędnym orzeczeniu wobec J.S. środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii B na okres 3 lat, podczas gdy wymieniony przepis, w razie skazania za przestępstwo określone w art. 180a k.k., przewiduje obligatoryjny zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych, bez możliwości ograniczenia tego zakazu do pojazdów mechanicznych określonego rodzaju”. Skarżący wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi Rejonowemu w B. do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja jest w całości oczywiście zasadna. Na mocy ustawy z dnia 23 marca 2017 r. o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw, z dniem 1 czerwca 2017 r., wszedł w życie przepis art. 42 § 1a pkt 1 k.k. stanowiący, że Sąd orzeka zakaz prowadzenia wszelkich (podkr. - SN) pojazdów mechanicznych w razie skazania za przestępstwo określone w art. 180a k.k. Z przepisu tego wprost wynika, że zakaz ten pozbawia uprawnień do kierowania pojazdami każdego rodzaju. Natomiast prawo jazdy kategorii B daje prawo (stwierdza posiadanie uprawnienia) do kierowania pojazdami wymienionymi w art. 6 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (tj. Dz. U. 2019, poz. 341). A contrario, orzeczony w zaskarżonym wyroku zakaz nie rozciągałby się na inne pojazdy niż wymienione we wskazanym wyżej przepisie. Zatem Sąd Rejonowy, wbrew dyspozycji art. 42 § 1a pkt 1 k.k., zawęził zakaz do określonego rodzaju pojazdów, rażąco naruszając w ten sposób wymieniony przepis. Dlatego wyrok w części dotyczącej środka karnego nie mógł się ostać. Ponownie rozpoznając sprawę Sąd Rejonowy będzie respektował obowiązek wynikający z art. 42 § 1a pkt 1 k.k. as
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI