V KK 423/13

Sąd Najwyższy2014-02-27
SNKarnepostępowanie karneŚrednianajwyższy
kasacjaSąd Najwyższyprawo karnepostępowanie karnekontrola orzeczeńustalenia faktyczneocena dowodów

Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną, uznając, że nie można w postępowaniu kasacyjnym kwestionować ustaleń faktycznych ani oceny dowodów dokonanej przez sądy niższych instancji.

Obrońca skazanego A. W. wniósł kasację od wyroku Sądu Okręgowego utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego. Kasacja została uznana za oczywiście bezzasadną, ponieważ skupiała się na kwestionowaniu ustaleń faktycznych i oceny dowodów, co jest niedopuszczalne w postępowaniu kasacyjnym. Sąd Najwyższy podkreślił, że kasacja nie jest trzecią instancją odwoławczą i powinna być skierowana przeciwko rażącym naruszeniom prawa materialnego lub procesowego, które mogły mieć istotny wpływ na treść orzeczenia.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną przez obrońcę skazanego A. W. od wyroku Sądu Okręgowego w Z., który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Ż. Kasacja została oddalona jako oczywiście bezzasadna na podstawie art. 535 § 3 k.p.k. Sąd Najwyższy wskazał, że postępowanie kasacyjne nie jest kolejną instancją odwoławczą, a jego celem nie jest ponowna ocena ustaleń faktycznych ani dowodów. Wolą ustawodawcy jest, aby kasacja była skierowana przeciwko wyrokowi sądu odwoławczego i dotyczyła jedynie bezwzględnych przyczyn uchylenia orzeczenia lub rażących naruszeń prawa materialnego i procesowego, które mogły istotnie wpłynąć na treść rozstrzygnięcia. W niniejszej sprawie zarzuty kasacji dotyczyły głównie kwestionowania oceny dowodów przez sąd I instancji i zaakceptowanej przez sąd II instancji, co nie stanowi podstawy do uwzględnienia kasacji. Sąd Najwyższy podkreślił, że obraza art. 433 § 2 k.p.k. następuje w przypadku braku rozpoznania zarzutów apelacji, a nie samego braku ich uwzględnienia. Podobnie, art. 457 § 3 k.p.k. obliguje do przedstawienia argumentów uzasadniających uznanie lub odrzucenie wniosków apelacji, a samo nieuwzględnienie środka odwoławczego nie jest naruszeniem tego przepisu. Sąd Najwyższy stwierdził, że konstrukcja kasacji nie wykazała wad w postępowaniu sądów niższych instancji i w istocie zmierzała do ponownej kontroli ustaleń faktycznych, co jest niedopuszczalne na tym etapie postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, postępowanie kasacyjne nie jest trzecią instancją odwoławczą i nie służy do ponownej oceny ustaleń faktycznych ani dowodów.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że kasacja ma być skierowana przeciwko wyrokowi sądu odwoławczego i dotyczyć jedynie rażących naruszeń prawa materialnego lub procesowego, które mogły istotnie wpłynąć na treść rozstrzygnięcia. Kwestionowanie ustaleń faktycznych jest niedopuszczalne, chyba że wykazano rażące uchybienia proceduralne.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie kasacji

Strona wygrywająca

Skarb Państwa

Strony

NazwaTypRola
A. W.osoba_fizycznaskazany
A. B.osoba_fizycznaobrońca

Przepisy (11)

Główne

k.p.k. art. 535 § 3

Kodeks postępowania karnego

Pomocnicze

k.k. art. 158 § 2

Kodeks karny

k.k. art. 57a § 1

Kodeks karny

k.k. art. 64 § 2

Kodeks karny

k.p.k. art. 519

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 523 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 433 § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 457 § 3

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 537 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 537 § 2

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kasacja nie jest trzecią instancją odwoławczą i nie służy do ponownej oceny ustaleń faktycznych ani dowodów. Zarzuty kasacji skupiały się na kwestionowaniu oceny dowodów przez sądy niższych instancji, co jest niedopuszczalne. Brak uwzględnienia zarzutów apelacji nie stanowi obrazy art. 433 § 2 k.p.k. Samo nieuwzględnienie środka odwoławczego nie jest naruszeniem art. 457 § 3 k.p.k.

Godne uwagi sformułowania

postępowanie kasacyjne nie jest trzecią instancją powtarzającą zwykłe postępowanie odwoławcze kasacja stron procesowych ma być skierowana przeciwko wyrokowi sądu odwoławczego brak zachowania ustawowych wymagań dotyczących przedmiotu zaskarżenia i wyraźnie zakreślonych granic zarzutów kasacyjnych musi prowadzić do nieskuteczności tego nadzwyczajnego środka zaskarżenia do obrazy przepisu art. 433 § 2 k.p.k. dochodzi w wypadku braku rozpoznania zarzutów i wniosków zamieszczonych w apelacji. Nie stanowi natomiast uchybienia dyspozycji tego przepisu sam brak uwzględnienia takich zarzutów i wniosków.

Skład orzekający

Przemysław Kalinowski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ugruntowanie zasad postępowania kasacyjnego w sprawach karnych, w szczególności ograniczeń dotyczących kontroli ustaleń faktycznych i oceny dowodów."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania kasacyjnego w sprawach karnych; nie dotyczy bezpośrednio meritum sprawy karnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia kluczowe zasady postępowania kasacyjnego w sprawach karnych, co jest istotne dla praktyków prawa karnego, ale nie zawiera nietypowych faktów ani zaskakujących rozstrzygnięć.

Kiedy kasacja w sprawie karnej jest skazana na porażkę? Sąd Najwyższy wyjaśnia granice postępowania.

Dane finansowe

wynagrodzenie za sporządzenie i wniesienie kasacji: 442,8 PLN

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V KK 423/13
POSTANOWIENIE
Dnia 27 lutego 2014 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Przemysław Kalinowski
na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 27 lutego 2014 r.,
sprawy A. W.
skazanego z art. 158 § 2 k.k. w zw. z art. 57a § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 2 k.k.
z powodu kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego
od wyroku Sądu Okręgowego w Z.
z dnia 22 stycznia 2013 r.,
utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Ż.
z dnia 10 października 2012 r.
p o s t a n o w i ł
1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną;
2. zasądzić od Skarbu Państwa na rzecz adw. A. B. kancelaria adwokacka kwotę 442,80 zł /czterysta czterdzieści dwa złote osiemdziesiąt groszy/ w tym 23 % podatku VAT, tytułem wynagrodzenia za sporządzenie i wniesienie z urzędu kasacji na korzyść A. W.;
3. zwolnić skazanego A. W. od kosztów sądowych postępowania kasacyjnego
.
UZASADNIENIE
Kasacja wniesiona przez obrońcę skazanego A. W.   okazała się bezzasadna w stopniu o jakim mowa w dyspozycji przepisu art. 535 § 3 k.p.k., a jej treść niezwykle lakoniczna w zakresie zarzutów i uzasadnienia,  pozwala na ograniczenia pisemnych motywów jej oddalenia do wskazania najważniejszych powodów rozstrzygnięcia. Przypomnieć trzeba zatem konsekwentnie prezentowane stanowisko sądu kasacyjnego – odwołujące się do wyraźnej woli ustawodawcy (art. 519 k.p.k. i art. 523 § 1 k.p.k.), zgodnie z którym postępowanie kasacyjne nie jest trzecią instancją powtarzającą zwykłe postępowanie odwoławcze. Nie można w nim zatem kwestionować ustaleń faktycznych ani oceny wiarygodności poszczególnych źródeł dowodowych, albowiem ta materia jest istotą orzekania pierwszoinstancyjnego; natomiast – z woli ustawodawcy – kasacja stron procesowych ma być skierowana przeciwko wyrokowi sądu odwoławczego. Stąd też brak zachowania ustawowych wymagań dotyczących przedmiotu zaskarżenia i wyraźnie zakreślonych granic zarzutów kasacyjnych musi prowadzić do nieskuteczności tego nadzwyczajnego środka zaskarżenia.
Jak to już wielokrotnie podkreślano w okresie, który minął od przywrócenia instytucji kasacji do obowiązującej procedury karnej, wolno w niej podnosić zarzuty odwołujące się do bezwzględnych przyczyn uchylenia orzeczenia oraz takich rażących naruszeń prawa materialnego i procesowego w procedowaniu i orzeczeniu Sądu II instancji, które mogły wywrzeć istotny wpływ na treść tego rozstrzygnięcia. Natomiast zagadnienia dotyczące ustaleń faktycznych mogą być przedmiotem  rozważań w kasacji wyłącznie po wykazaniu, że przy  dokonywaniu tych ostatnich doszło do rażących uchybień proceduralnych, których nie dostrzegł lub nie uwzględnił sąd odwoławczy.
W niniejszej sprawie, autorka kasacji formalnie rzecz biorąc postawiła wprawdzie zarzut obrazy prawa procesowego, tj. art. 433 § 2 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k., ale już w samej jego treści wyraźnie wskazała, że w rzeczywistości chodzi wyłącznie o zakwestionowanie oceny dowodów dokonanej przez sąd I instancji i zaakceptowanej przez sąd odwoławczy. Do tego bowiem w istocie sprowadza się twierdzenie o naruszeniu w/w przepisów, do czego miało dojść w wyniku „
nieuwzględnienia zarzutów i wniosków zawartych w apelacji skazanego i jego  obrońcy”
. Przypomnieć trzeba zatem, że do obrazy przepisu art. 433 § 2 k.p.k. dochodzi w wypadku braku rozpoznania zarzutów i wniosków zamieszczonych w apelacji. Nie stanowi natomiast uchybienia dyspozycji tego przepisu sam brak uwzględnienia takich zarzutów i wniosków. Podobnie, przepis art. 457 § 3 k.p.k. obliguje sąd odwoławczy do przedstawienia argumentów, jakie spowodowały uznanie zarzutów i wniosków apelacji za trafne albo bezzasadne. Zatem, samo nieuwzględnienie środka odwoławczego nie stanowi jeszcze naruszenia wspomnianego przepisu. Tymczasem, w niniejszej sprawie skarga kasacyjna ograniczyła się wyłącznie do kontestowania treści rozstrzygnięcia sądu odwoławczego, bez wskazania na takie uchybienia, które w ogóle mogłyby wiązać się z przepisami przywołanymi przez skarżącego.
Taka konstrukcja kasacji nie pozostawia wątpliwości co do tego, że w istocie autorce chodziło o doprowadzenie do ponownej kontroli ustaleń faktycznych poczynionych przez Sąd I instancji w niniejszej sprawie, a powołanie się na normy procesowe  miało na celu wyłącznie stworzenie pozoru zachowania wymagań obowiązujących w  postępowaniu kasacyjnym. Zabieg taki nie mógł okazać się skuteczny albowiem wywody zaprezentowane w kasacji – wbrew jej istocie wynikającej z usytuowania w strukturze środków zaskarżenia – zostały skierowane wprost do rozstrzygnięcia sądu I instancji, kwestionując przebieg, zakres i wyniki postępowania dowodowego. Wskazano przy tym wyraźnie, że wadliwość orzeczenia miałaby wynikać z błędnej oceny wiarygodności poszczególnych źródeł dowodowych, niesłusznemu daniu wiary naocznemu świadkowi wydarzeń  i odrzuceniu wyjaśnień składanych przez oskarżonych w tej sprawie. Cała ta argumentacja  odnosi się jednak bezpośrednio do postępowania przed Sądem Rejonowym, gdy tymczasem – z mocy wyraźnego zakazu ustawowego –  wyrok tego sądu nie może być bezpośrednio przedmiotem skargi kasacyjnej wniesionej przez strony procesowe. Z punktu widzenia oceny prawidłowości kontroli apelacyjnej przeprowadzonej przez sąd odwoławczy zasadnicze znaczenie ma natomiast wykazanie, że określone źródła dowodowe w ogóle istnieją oraz posiadają wiedzę istotną dla wyrokowania w sprawie, a zarazem odmienną od tej, do jakiej odwołuje się skarżący, zaś obie wersje zostały poddane krytycznej ocenie, mieszczącej się w granicach zakreślonych w art. 7 k.p.k.
W tej sprawie taką analizę Sąd Okręgowy przeprowadził w sposób należyty i przedstawił motywy swojego stanowiska odpowiadające wymaganiom ustawowym. Na etapie postępowania kasacyjnego trudno natomiast zaakceptować koncepcję wyrażoną w kasacji, zmierzającą do uchylenia wyroków sądów obu instancji z powołaniem się na dyspozycje art. 537 § 1 i 2 k.p.k. i połączoną z wnioskiem o dokonanie odmiennej oceny relacji bezpośredniego świadka oraz oparcie się na rozbieżnych wyjaśnieniach oskarżonych. Zaprezentowana linia obrony nie uwzględnia przy tym w ogóle zeznań pokrzywdzonego, złożonych jeszcze w toku postępowania przygotowawczego, w których zidentyfikował on skazanego A. W. jako głównego uczestnika ataku.
W świetle powyższych uwag należało dojść do przekonania, że skarga kasacyjna nie wykazała jakichkolwiek wad w przedstawionej dotychczas argumentacji, ani nie zawierała uzasadnienia wniosków o jej uzupełnienie, co przemawiało za oddaleniem nadzwyczajnego środka zaskarżenia.
Mając to wszystko na uwadze Sąd Najwyższy orzekł, jak w postanowieniu
.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI