V KK 421/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego w sprawie D. D., która została skazana w 1960 r. przez Sąd Powiatowy w Z. za czyn z art. 133 § 1 k.k. z 1932 r. w zw. z art. 4 ustawy o zaostrzeniu odpowiedzialności karnej za chuligaństwo. Wyrok ten został utrzymany w mocy przez Sąd Wojewódzki w Z. w 1960 r. Sprawa dotyczyła wydarzeń z 30 maja 1960 r. w Z., związanych z demonstracją mieszkańców przeciwko decyzji administracyjnej dotyczącej obiektu sakralnego. Sąd Najwyższy, mimo braku akt głównych, odtworzył niezbędne informacje i stwierdził, że działania D. D. były reakcją na bezprawne i brutalne działania Milicji Obywatelskiej, która pacyfikowała spontaniczną demonstrację. Sąd uznał, że działania władz stanowiły rażące naruszenie konstytucyjnych gwarancji wolności sumienia i wyznania. W tych realiach, sprzeciw wobec bezprawnych działań organów porządkowych nie mógł wyczerpywać znamion przestępstwa czynnej napaści ani działania z pobudek chuligańskich. Dlatego Sąd Najwyższy, uznając kasację za zasadną, uchylił zaskarżone wyroki i uniewinnił D. D., obciążając kosztami postępowania Skarb Państwa.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących czynnej napaści na funkcjonariusza w kontekście naruszenia praw obywatelskich przez władzę; ocena prawna wydarzeń historycznych z okresu PRL.
Dotyczy specyficznego kontekstu historycznego i prawnego z okresu PRL; wymaga uwzględnienia ewolucji orzecznictwa i prawa.
Zagadnienia prawne (2)
Czy działania osoby sprzeciwiającej się bezprawnym działaniom organów władzy, naruszającym prawa konstytucyjne, mogą być uznane za przestępstwo czynnej napaści na funkcjonariusza?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, działania te nie wyczerpują znamion przestępstwa z art. 133 § 1 k.k. z 1932 r., jeśli są reakcją na bezprawne i brutalne działania organów władzy, naruszające normy konstytucyjne.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że działania D. D. były uzasadnionym sprzeciwem wobec bezprawnych działań Milicji Obywatelskiej, które naruszały wolność sumienia i wyznania. W takich okolicznościach, opór wobec władzy nie może być kwalifikowany jako przestępstwo.
Czy działania podjęte w reakcji na naruszenie praw konstytucyjnych mogą być uznane za działanie z pobudek chuligańskich?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przypisanie działania z pobudek chuligańskich w takich okolicznościach stanowi nadużycie prawa i kamufluje rzeczywiste społeczne tło wydarzeń.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że przypisanie D. D. działania z pobudek chuligańskich było oczywistym nadużyciem prawa, mającym na celu ukrycie rzeczywistych przyczyn wydarzeń, którymi były naruszenia praw obywatelskich przez władzę.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| D. D. | osoba_fizyczna | skazana |
| Prokurator Generalny | organ_państwowy | wnioskodawca |
| Sąd Wojewódzki w Z. | instytucja | sąd apelacyjny |
| Sąd Powiatowy w Z. | instytucja | sąd pierwszej instancji |
| Sąd Okręgowy w Z. | instytucja | sąd odwoławczy |
Przepisy (3)
Główne
k.k. z 1932 r. art. 133 § § 1
Kodeks karny z 1932 r.
Sąd uznał, że czynna napaść na funkcjonariusza nie zachodzi, gdy jest to reakcja na bezprawne działania władzy naruszające prawa konstytucyjne.
ustawa z dnia 22 maja 1958 r. art. 4
Ustawa o zaostrzeniu odpowiedzialności karnej za chuligaństwo
Sąd uznał, że przypisanie działania z pobudek chuligańskich było nadużyciem prawa w kontekście protestu przeciwko naruszeniom konstytucyjnym.
Pomocnicze
Konstytucja PRL z 1952 r. art. 70 § ust. 1
Konstytucja PRL z 1952 r.
Przywołana jako norma naruszona przez działania władz, które doprowadziły do wydarzeń.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Działania D. D. były reakcją na bezprawne działania Milicji Obywatelskiej naruszające prawa konstytucyjne. • Przypisanie czynu z art. 133 § 1 k.k. z 1932 r. było niezasadne w kontekście naruszenia praw obywatelskich przez władzę. • Przypisanie działania z pobudek chuligańskich było oczywistym nadużyciem prawa.
Godne uwagi sformułowania
nie zachowały się akta główne niniejszej sprawy • działania ówczesnych władz, będące przyczyną tych wydarzeń, tj. dążenie do wyegzekwowania, motywowanych ideologicznie, decyzji administracyjnych, nadto przy użyciu siły, stanowiły w istocie jednoznaczne i rażące naruszenie nawet ówcześnie obowiązujących norm konstytucyjnych • zachowania mające na celu przeciwstawienie się tym bezprawnym działaniom organów porządkowych, podejmowanym z rażącym pogwałceniem norm konstytucyjnych, nie mogą wyczerpywać znamion opisanego wyżej przestępstwa • zachowanie D. D., było powodowane szczególną motywacją, tj. reakcją na bezprawne i brutalne działania Milicji Obywatelskiej, jak i stanowiło wyraz uzasadnionego sprzeciwu społecznego przeciwko gwałceniu praw i wolności • Za oczywiste nadużycie prawa, kamuflujące rzeczywiste społeczne tło wydarzeń, należy uznać przypisanie D.D., tak jak i innym wówczas skazanym, działania z pobudek chuligańskich
Skład orzekający
Wiesław Kozielewicz
przewodniczący-sprawozdawca
Rafał Malarski
członek
Piotr Mirek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących czynnej napaści na funkcjonariusza w kontekście naruszenia praw obywatelskich przez władzę; ocena prawna wydarzeń historycznych z okresu PRL."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego kontekstu historycznego i prawnego z okresu PRL; wymaga uwzględnienia ewolucji orzecznictwa i prawa.
Wartość merytoryczna
Ocena: 9/10
Orzeczenie dotyczy historycznego przypadku niesprawiedliwości z okresu PRL, gdzie Sąd Najwyższy koryguje dawny wyrok, podkreślając znaczenie praw obywatelskich i wolności.
“Po 61 latach Sąd Najwyższy uniewinnił kobietę skazaną za protest przeciwko Milicji Obywatelskiej w PRL.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.