V KK 420/11

Sąd Najwyższy2012-05-07
SNKarneprawo karne skarboweWysokanajwyższy
gry hazardoweautomaty do gierlosowośćsztuczna losowośćkodeks karny skarbowyustawa hazardowanieprzewidywalnośćkasacjaSąd Najwyższy

Podsumowanie

Sąd Najwyższy uchylił wyrok uniewinniający oskarżonego od zarzutu urządzania gier hazardowych na automatach, uznając, że sztuczna losowość nie wyklucza charakteru losowego gry.

Sprawa dotyczyła interpretacji przepisów ustawy o grach hazardowych w kontekście odpowiedzialności karnej za urządzanie gier na automatach. Sąd Okręgowy uniewinnił oskarżonego, uznając, że automaty z generatorem liczb pseudolosowych nie mają charakteru losowego. Sąd Najwyższy uchylił to orzeczenie, stwierdzając, że nieprzewidywalność wyniku dla gracza, nawet przy sztucznej losowości, jest wystarczająca do uznania gry za losową w rozumieniu ustawy.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Urzędu Celnego od wyroku Sądu Okręgowego, który uniewinnił oskarżonego Wiesława K. od zarzutu urządzania gier hazardowych na automatach. Sąd Okręgowy uznał, że automaty z generatorem liczb pseudolosowych nie mają charakteru losowego w rozumieniu ustawy o grach hazardowych, co wyłączało odpowiedzialność karną. Sąd Najwyższy, analizując przepisy ustawy hazardowej, w tym art. 2 ust. 3 i 5, a także cel legislacji, uznał, że nieprzewidywalność wyniku gry dla gracza, nawet jeśli wynika ze sztucznej losowości (generatora liczb pseudolosowych), jest wystarczająca do uznania gry za losową. Sąd Najwyższy podkreślił, że wykładnia Sądu Okręgowego prowadziła do absurdalnych wniosków, wyłączając spod regulacji ustawy wiele automatów, co było sprzeczne z celem ustawy, jakim jest walka z hazardem i jego negatywnymi skutkami. W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, gra na automacie ma "charakter losowy", jeśli jej wynik jest nieprzewidywalny dla grającego, nawet jeśli jest to tzw. sztuczna losowość wynikająca z generatora liczb pseudolosowych. Nieprzewidywalność tę należy oceniać przez pryzmat warunków standardowych, w jakich znajduje się grający.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy oparł się na wykładni językowej, systemowej i funkcjonalnej przepisów ustawy hazardowej. Stwierdził, że pojęcie "charakter losowy" obejmuje nieprzewidywalność wyniku dla gracza, a nie tylko czysty przypadek. Analiza procesu legislacyjnego wykazała, że zmiana sformułowania z "element losowości" na "charakter losowy" miała na celu wyłączenie gier zręcznościowych, a nie gier, gdzie wynik jest nieprzewidywalny dla gracza. Wykładnia Sądu Okręgowego była sprzeczna z celami ustawy i prowadziła do absurdalnych wniosków.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

Urząd Celny w L.

Strony

NazwaTypRola
Wiesław K.osoba_fizycznaoskarżony
Urząd Celny w L.instytucjaoskarżyciel publiczny

Przepisy (5)

Główne

u.g.h. art. 2 § ust. 5

Ustawa o grach hazardowych

Gra na automacie ma "charakter losowy", jeśli jej wynik jest nieprzewidywalny dla grającego. Nieprzewidywalność tę oceniać należy przez pryzmat warunków standardowych, w jakich znajduje się grający, nie zaś przez pryzmat warunków szczególnych (atypowych). Zainstalowanie generatora liczb pseudolosowych i zaistnienie stanu tzw. sztucznej losowości nie pozbawia gry "charakteru losowego".

k.k.s. art. 107 § § 1

Kodeks karny skarbowy

Przepis blankietowy, którego dyspozycja wypełniana jest przez przepisy ustawy o grach hazardowych. Odpowiedzialności podlega osoba urządzająca grę na automacie wbrew przepisom ustawy hazardowej.

Pomocnicze

u.g.h. art. 2 § ust. 3

Ustawa o grach hazardowych

Definiuje gry na automatach jako gry zawierające "element losowości", co odróżnia je od gier o "charakterze losowym" z ust. 5, gdzie elementy umiejętności mogą być jedynie marginalne.

k.p.k. art. 523 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do uwzględnienia kasacji w przypadku rażącego naruszenia prawa materialnego mającego istotny wpływ na treść wyroku.

k.p.k. art. 537 § § 1 i 2

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Interpretacja art. 2 ust. 5 ustawy hazardowej zgodnie z którą nieprzewidywalność wyniku dla gracza, nawet przy sztucznej losowości, jest wystarczająca do uznania gry za losową. Wykładnia systemowa i funkcjonalna przepisów ustawy hazardowej potwierdzająca cel legislacji. Argumentacja oparta na analizie procesu legislacyjnego i celów ustawy.

Odrzucone argumenty

Argument Sądu Okręgowego, że automaty z generatorem liczb pseudolosowych nie mają charakteru losowego w rozumieniu ustawy. Utożsamianie "charakteru losowego" jedynie z czystym przypadkiem.

Godne uwagi sformułowania

gra na automacie „ma charakter losowy”, jeżeli jej wynik jest nieprzewidywalny dla grającego. Nieprzewidywalność tę oceniać należy przez pryzmat warunków standardowych w jakich znajduje się grający, nie zaś przez pryzmat warunków szczególnych (atypowych). Zainstalowanie w automacie do gry (...) generatora liczb pseudolosowych i w konsekwencji zaistnienie stanu tzw. sztucznej losowości, nie pozbawia gry „charakteru losowego”. wykładnia (...) wpisuje się w formułę argumentum ad absurdum.

Skład orzekający

H. Gradzik

przewodniczący

B. Skoczkowska

sędzia

D. Kala

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia \"charakter losowy\" gry na automatach w rozumieniu ustawy o grach hazardowych, zwłaszcza w kontekście generatorów liczb pseudolosowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej interpretacji przepisów ustawy o grach hazardowych z 2009 r. i ich zastosowania w sprawach karnych skarbowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego zjawiska gier na automatach i kluczowej dla jego regulacji kwestii definicji "losowości", co ma znaczenie praktyczne dla wielu przedsiębiorców i graczy.

Czy gra na automacie z "sztuczną" losowością to nadal hazard? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

inne

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

WYROK  Z  DNIA  7  MAJA  2012  R. 
V  KK  420/11 
 
1. Zgodnie z art. 2 ust. 5 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach 
hazardowych (Dz. U. Nr 201, poz. 1540 ze zm.), gra na automacie „ma 
charakter losowy”, jeżeli jej wynik jest nieprzewidywalny dla grającego. 
Nieprzewidywalność 
tę 
oceniać 
należy 
przez 
pryzmat 
warunków 
standardowych w jakich znajduje się grający, nie zaś przez pryzmat 
warunków szczególnych (atypowych). 
2. Zainstalowanie w automacie do gry, o jakim stanowi art. 2 ust. 5 
przywołanej ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych, 
generatora liczb pseudolosowych i w konsekwencji zaistnienie stanu tzw. 
sztucznej losowości, nie pozbawia gry „charakteru losowego”. 
 
Przewodniczący: sędzia SN H. Gradzik. 
Sędziowie: SN B. Skoczkowska, SA (del. do SN) D. Kala 
(sprawozdawca). 
Prokurator Prokuratury Generalnej: Z. Siejbik. 
 
Sąd Najwyższy w sprawie Wiesława K., oskarżonego z art. 107 § 1 
k.k.s., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie w dniu 7 maja 2012 r. 
kasacji, wniesionej przez Urząd Celny w L. od wyroku Sądu Okręgowego w 
P. z dnia 21 czerwca 2011 r., zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w G. 
z dnia 15 lutego 2011 r., 
 
u c h y l i ł  zaskarżony wyrok Sądu Okręgowego w P. z dnia 21 czerwca 
2011 r. i p r z e k a z a ł  sprawę temu sądowi do ponownego rozpoznania w 
postępowaniu odwoławczym. 

 
2
 
U Z A S A D N I E N I E  
 
Sąd Rejonowy w G. wyrokiem z dnia 15 lutego 2011 r. uznał 
oskarżonego Wiesława K. za winnego tego, że w czasie bliżej 
nieokreślonym, ale przed dniem 16 kwietnia 2010 r. w restauracji „U.” w 
miejscowości P. urządzał gry hazardowe na automatach: „Hot Slot”, 
„Random Runner” oraz „Jolly Joker” wbrew przepisom ustawy z dnia 19 
listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201, poz. 1540), w 
szczególności naruszając art. 6 ust. 1 oraz art. 14 ust. 1 ustawy, tj. 
przestępstwa z art. 107 § 1 k.k.s., i za to na podstawie wskazanego 
artykułu wymierzył mu karę grzywny w wysokości 70 stawek dziennych 
ustalając wysokość jednej stawki na kwotę 50 zł. Na podstawie art. 30 § 5 
k.k.s. sąd orzekł przepadek dowodów rzeczowych w postaci trzech 
automatów do gier o nazwach: „Hot Slot” oznaczonego numerem (...) wraz 
z ośmioma kluczami do zamków automatu, „Random Runner” oznaczonego 
numerem fabrycznym (...) wraz z jednym kluczem do zamka automatu oraz 
„Jolly Joker” nieoznaczonego numerem fabrycznym wraz z dwoma 
kluczami do zamków automatu. Powyższym wyrokiem rozstrzygnięto także 
o kosztach procesu, obciążając nimi oskarżonego. 
Apelację od tego wyroku – zaskarżając go w całości – wywiódł 
obrońca oskarżonego. Wyrokowi zarzucił naruszenie prawa materialnego, 
tj. art. 107 § 1 k.k.s., poprzez jego zastosowanie mimo braku ustawowych 
przesłanek. Odwołując się do tego zarzutu obrońca wniósł o zmianę 
zaskarżonego wyroku Sądu Rejonowego w G. i uniewinnienie oskarżonego. 
W sytuacji uznania przez Sąd odwoławczy powyższego zarzutu za 
chybiony, obrońca podniósł: 
– „błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku mający 
wpływ na jego treść przez przyjęcie, że oskarżony dopuścił się 

 
3
zarzucanego czynu pomimo braku materiału dowodowego w tym zakresie i 
istniejących wątpliwości co do sprawstwa oskarżonego, w szczególności 
przyjęcie, że gry na automatach jakie posiada oskarżony mają charakter 
losowy, 
– obrazę przepisów prawa procesowego mającą wpływ na treść wyroku 
(art. 4, art. 7 i art. 424 § 1 pkt 1 k.p.k.) przez brak wskazania w 
uzasadnieniu kompleksowej oceny zebranego materiału dowodowego 
poprzez 
niedostateczne 
uzasadnienie 
swego 
stanowiska, 
a 
w 
szczególności wewnętrzne sprzeczności uzasadnienia wskazujące na błędy 
logiczne w rozumowaniu i ocenie materiału dowodowego, w szczególności 
opinii biegłego”. 
Odwołując się do powyższych zarzutów obrońca wniósł o zmianę 
wyroku i uniewinnienie oskarżonego, ewentualnie o uchylenie wyroku i 
przekazanie 
sprawy 
Sądowi 
Rejonowemu 
w 
G. 
do 
ponownego 
rozpoznania. 
Sąd Okręgowy w P. wyrokiem z dnia 21 czerwca 2011 r. zmienił 
zaskarżony wyrok Sądu Rejonowego w G. i uniewinnił oskarżonego 
Wiesława K. od zarzutu popełnienia przestępstwa z art. 107 § 1 k.k.s., a 
kosztami postępowania za obie instancje obciążył Skarb Państwa. 
Kasację od powyższego, prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego 
w P., wniósł oskarżyciel publiczny – Urząd Celny w L. W skardze 
kasacyjnej wskazał, że zaskarża ten wyrok w całości na niekorzyść 
oskarżonego. 
Na podstawie art. 523 k.p.k. i art. 526 § 1 k.p.k. autor kasacji 
wyrokowi zarzucił „rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku 
naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 107 § 1 k.k.s. 
w zw. z art. 2 ust. 5 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach 
hazardowych (Dz. U. z 2009 r. Nr 201, poz. 1540 ze zm.), polegające na 
uznaniu, że w odniesieniu do urządzeń do gier «Hot Slot», «Random 

 
4
Runner» oraz «Jolly Joker» nie jest wymagana koncesja, mimo tego, że 
umożliwiają one programowo i technicznie prowadzenie gier o charakterze 
losowym, przy czym losowość zastosowana w tych urządzeniach jest 
losowością sztuczną (pseudolosowością), co stanowiło o tym, iż opisywane 
urządzenia zostały wyłączone spod uregulowań ustawy o grach 
hazardowych, a w rezultacie było podstawą uniewinnienia Wiesława K. od 
zarzucanego mu czynu”. 
Odwołując się do tak sformułowanego zarzutu Urząd Celny w L. 
wniósł o uchylenie powyższego wyroku w całości i przekazanie sprawy do 
ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w P. w postępowaniu 
odwoławczym. 
W pisemnej odpowiedzi na kasację obrońca oskarżonego domagał 
się jej oddalenia jako oczywiście bezzasadnej.  
Na rozprawie kasacyjnej przedstawicielka Urzędu Celnego w L. 
wniosła o uchylenie wyroku Sądu Okręgowego w P. w całości i przekazanie 
sprawy do ponownego rozpoznania temu sądowi w postępowaniu 
odwoławczym. 
Powyższe stanowisko poparł Prokurator Prokuratury Generalnej.  
Obrońca oskarżonego domagał się oddalenia kasacji jako oczywiście 
bezzasadnej i zasądzenia kosztów zastępstwa procesowego.  
Sąd Najwyższy zważył, co następuje. 
Kasacja Urzędu Celnego w L. okazała się zasadna w zakresie w 
jakim domagano się w niej uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i 
przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w P. 
w postępowaniu odwoławczym. Uwzględnienie przez Sąd Najwyższy 
wniosku oskarżyciela publicznego sformułowanego w petitum skargi 
kasacyjnej stanowiło pochodną podzielenia zarzutu sformułowanego w 
nadzwyczajnym środku zaskarżenia, wskazującego na dopuszczenie się 
przez organ odwoławczy naruszenia przepisu prawa materialnego, tj. art. 

 
5
107 § 1 k.k.s. w zw. z art. 2 ust. 5 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o 
grach hazardowych. 
Przechodząc do rozważań szczegółowych należy najpierw poczynić 
dwie uwagi o charakterze wprowadzającym w dalszy wywód. Po pierwsze 
wypada stwierdzić, że w art. 107 § 1 k.k.s. mamy do czynienia z tzw. 
dyspozycją blankietową (szerzej na temat tego rodzaju dyspozycji zob. L. 
Morawski: Wstęp do prawoznawstwa, Toruń 2011, s. 56; A. Marek: Prawo 
karne, Warszawa 2009, s. 63). W powyższym przepisie sformułowano 
bowiem jedynie ogólną „ramę” (blankiet) zabronionego zachowania, zaś 
treść tej „ramy” wypełniają przepisy innej ustawy. Z art. 107 § 1 k.k.s. 
wynika, że odpowiedzialności z tego przepisu podlega osoba (...) 
urządzająca grę na automacie „wbrew przepisom ustawy”. Chodzi tutaj o 
ustawę z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (powoływana dalej 
jako ustawa hazardowa), na co wskazuje jednoznacznie treść art. 53 § 35 
k.k.s. W przepisie tym stanowi się, iż: użyte w rozdziale 9 kodeksu 
określenia, a w szczególności: "gra bingo fantowe", "gra losowa", "gra na 
automacie", "loteria audiotekstowa", "loteria fantowa", "loteria promocyjna", 
"zakłady wzajemne", "koncesja", "zezwolenie", mają znaczenie nadane im 
w ustawie z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201, 
poz. 1540). 
Wobec powyższego zgodzić się trzeba ze stanowiskiem autora 
kasacji, iż ustalenie, czy oskarżony zarzucanym mu zachowaniem w istocie 
wyczerpał dyspozycję art. 107 § 1 k.k.s., nie jest możliwe bez wyjaśnienia 
pojęcia gry na automatach, które zdefiniowano w art. 2 ust. 3 i art. 2 ust. 5 
ustawy hazardowej. 
Druga uwaga sprowadza się do tego, że Trybunał Konstytucyjny 
badając dyspozycję art. 107 § 1 i 4 k.k.s. na płaszczyźnie jej zgodności z 
art. 42 ust. 1 Konstytucji, który to przepis konstytucyjny formułuje zasadę 
określoności czynu zabronionego pod groźbą kary, stwierdził zgodność art. 

 
6
107 § 1 i 4 k.k.s. z powyższym wzorcem konstytucyjnym (vide wyrok 
Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 stycznia 2005 r., P 15/02, OTK-A 
2005, nr 1, poz. 4). Co prawda przywołane rozstrzygnięcie Trybunału 
Konstytucyjnego zapadło na gruncie przepisów ustawy z dnia 29 lipca 1992 
r. o grach i zakładach wzajemnych (Dz. U. z 2004 r. Nr 4, poz. 27), jednak 
zawarty w jego uzasadnieniu wywód Trybunału Konstytucyjnego, dotyczący 
dopuszczalności dookreślenia dyspozycji przepisu karnego regulacjami 
innej ustawy, uznać trzeba za uniwersalny. Zachowuje więc on swoją 
aktualność także de lege lata. 
Po poczynieniu tych uwag wprowadzających wypada przejść do 
analizy sytuacji prawnej, w jakiej znalazł się oskarżony Wiesław K. 
Oskarżony ten, pierwotnie skazany przez Sąd Rejonowy w G. za 
popełnienie przestępstwa z art. 107 § 1 k.k.s., został uniewinniony od 
popełnienia tego przestępstwa przez Sąd Okręgowy w P., który to sąd, 
zmieniając wyrok sądu meriti przyjął, iż urządzanie przez Wiesława K. gier 
na automatach „Hot Slot”, „Random Runner” oraz „Jolly Joker” 
zabezpieczonych w prowadzonej przez niego restauracji „U.”, nie 
podpadało pod dyspozycję art. 2 ust. 5 ustawy hazardowej, a tym samym 
oskarżony ten nie dopuścił się przestępstwa z art. 107 § 1 k.k.s. 
Sąd Okręgowy w P. uzasadniając swoje rozstrzygnięcie o 
przedmiocie procesu stwierdził, iż nie można uznać za synonimiczne 
zwrotów 
„element 
losowości” 
oraz 
„charakter 
losowy” 
zawartych 
odpowiednio w art. 2 ust. 3 i art. 2 ust. 5 ustawy hazardowej i z tym 
stanowiskiem trzeba się zgodzić. 
Nie 
sposób 
natomiast 
zaakceptować 
tego, 
kluczowego 
dla 
rozstrzygnięcia niniejszej sprawy poglądu Sądu Okręgowego w P., zgodnie 
z którym w sytuacji zainstalowania w danym automacie do gier generatora 
liczb pseudolosowych, co skutkuje przyjęciem istnienia tzw. sztucznej 
losowości (jak to miało miejsce w przypadku automatów zabezpieczonych 

 
7
w restauracji oskarżonego), nie jest możliwe uznanie gry na automacie za 
grę o charakterze losowym w rozumieniu art. 2 ust. 5 ustawy hazardowej. 
Już w tym miejscu trzeba nadmienić, że Sąd Okręgowy w P. wadliwie 
odwołuje się do zwrotu „automaty o charakterze losowym”, gdy tymczasem 
ustawodawca w art. 2 ust. 5 ustawy używa zwrotu „gra o charakterze 
losowym”. Rozróżnienie tych pojęć jest istotne, na co trafnie zwraca uwagę 
autor kasacji, przywołując rozwiązania ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o 
grach i zakładach wzajemnych, które nie zostały przeniesione do treści 
obecnie obowiązującej ustawy hazardowej. Zgodnie z art. 2 ust. 5 ustawy 
hazardowej, to gra ma mieć charakter losowy, nie zaś automat do gry. Już 
ta okoliczność pozwala na rozpatrywanie analizowanego zagadnienia 
(„losowego charakteru gry”) właśnie z perspektywy gracza. Ta kwestia 
będzie jeszcze przedmiotem rozważań w dalszych fragmentach niniejszego 
uzasadnienia. 
Sąd Okręgowy w P. wadliwie utożsamił pojęcie „losowości” jedynie z 
przypadkiem. Sąd ten wskazał, że z perspektywy zasad, które rządzą grami 
na automatach należących do oskarżonego, nie mają one z losowością nic 
wspólnego, bowiem na wygraną nie wpływa ślepy los, ale określony 
algorytm. Tymczasem, jak wykazane zostanie poniżej, na gruncie języka 
ogólnego (naturalnego) pojęciom „los”, „losowy” nadawane są również inne 
znaczenia niż „przypadek” („przypadkowy”), zaś o losowości danej sytuacji 
(gry, zdarzenia) można także mówić w znaczeniu jej nieprzewidywalności z 
perspektywy uczestnika tej sytuacji (gry, zdarzenia). 
Odnosząc się kompleksowo do kwestii zasadności wyroku Sądu 
Okręgowego w P., przy uwzględnieniu treści zarzutu kasacyjnego oraz 
wywodów zawartych w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, należy najpierw 
nadmienić, że zgodnie z przyjętymi w teorii prawa dyrektywami 
percepcyjnej fazy wykładni (zob. M. Zieliński: Wykładnia prawa. Zasady, 
reguły, wskazówki, Warszawa 2008, s. 335 i n.), przy braku definicji legalnej 

 
8
danego zwrotu języka prawnego oraz w sytuacji nienadania temu zwrotowi 
określonego (ugruntowanego) znaczenia w języku prawniczym, należy 
ustalić jego znaczenie na gruncie języka ogólnego (powszechnego, 
naturalnego). W tym wypadku trzeba dobitnie stwierdzić, że ustawowy 
zwrot „charakter losowy”, o jakim stanowi art. 2 ust. 5 ustawy hazardowej, 
nie został zdefiniowany w sposób legalny, jak też nie nadano mu w języku 
prawniczym jednoznacznego znaczenia.  
Odwołując się do słowników języka polskiego należy nadmienić, że 
jakieś zdarzenie (sytuacja, stan rzeczy) ma charakter „losowy”, jeśli: 
„dotyczy nieprzewidzianych wydarzeń; jest oparte na przypadkowym 
wyborze lub na losowaniu; dotyczy losu, doli, kolei życia; zależne jest od 
losu” [M. Bańko (red.): Słownik języka polskiego, Warszawa 2007, tom 2, s. 
424; M. Szymczak (red.): Słownik języka polskiego, Warszawa 1988, tom 2, 
s. 53; E. Sobol (red.): Mały Słownik języka polskiego, Warszawa 1994, s. 
396]. Z kolei w słowniku wyrazów obcych czytamy, że „los” to „dola, kolej 
życia, bieg wydarzeń, przeznaczenie, fatum, traf, przypadek” (E. Sobol 
(red.): Słownik wyrazów obcych, Warszawa 1997, s. 664). Natomiast w 
słowniku frazeologicznym współczesnej polszczyzny określenie „los” 
pojawia się jako element szerszych zwrotów języka naturalnego 
związanych z sytuacjami, w których: „coś się rozstrzyga”, „coś się 
decyduje”, „coś zachodzi”, „istnieje stan niepewności” (S. Bąba, J. Liberek: 
Słownik frazeologiczny języka polskiego, Warszawa 2002, s. 346). I 
wreszcie w Słowniku synonimów autorstwa A. Dąbrówki, E. Geller, R. 
Turczyna (Warszawa 2004, s. 80), jako określenia synonimiczne dla pojęcia 
„los” przywołuje się: „fortunę”, „przypadek”, „zrządzenie”, „traf”, „zbieg 
okoliczności”, „splot wydarzeń”, „koincydencję”, „zbieżność”.  
Z kolei zwrot „charakter” w słownikach języka polskiego tłumaczony 
jest jako „zespół cech właściwych danej osobie, przedmiotowi lub zjawisku” 
[S. Skorupka, H. Auderska, Z. Łempicka (red.): Mały słownik języka 

 
9
polskiego pod red., Warszawa 1989, s. 72; M. Bańko (red.): Słownik języka 
polskiego, Warszawa 2007, tom 1, s. 199]. 
Językowa płaszczyzna egzegezy ustawowego zwrotu „charakter 
losowy”, zawartego w art. 2 ust. 5 ustawy hazardowej, prowadzi do 
wniosku, że wbrew stanowisku Sądu Okręgowego w P. oraz poglądowi 
obrońcy oskarżonego, uprawnione jest utożsamianie powyższego zwrotu 
języka prawnego nie tylko z sytuacją, w której wynik gry zależy od 
przypadku, ale także z sytuacją, w której wynik gry jest nieprzewidywalny 
dla grającego, choć nie jest obiektywnie przypadkowy, gdyż powstał jako 
pochodna zaprogramowania w określony sposób generatora liczb 
pseudolosowych. Nieprzewidywalność wyniku gry, brak pewności co do 
tego jaki wynik padnie, wobec niemożności przewidzenia „procesów” 
zachodzących in concreto w danym urządzeniu, pozostaje immanentną 
cechą tego rodzaju gry na automacie (zob. też M. Nawacki: Karalność gier 
na automatach, Studia Prawnoustrojowe 2008, nr 8, s. 284; M. Pawłowski: 
Gry losowe i zakłady wzajemne, Prawo Spółek 1997, nr 7-8, s. 78). 
Podkreślić już w tym miejscu trzeba, iż odwołując się do pojęcia 
„nieprzewidywalności”, 
rozumieć 
należy 
pod 
tym 
pojęciem 
nieprzewidywalność w normalnych (typowych), nie zaś w szczególnych 
(wyjątkowych, ekstremalnych) warunkach. Trafnie zwrócono na tę kwestię 
uwagę w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 maja 1999 
r., II SA 453/99, LEX nr 46205, akcentując, iż pojęcie „losowości” 
rozumianej jako niemożliwość przewidzenia rezultatu, odnosić należy do 
normalnych, nie zaś ekstremalnych warunków. W uzasadnieniu tego 
wyroku dodatkowo zasadnie akcentowano, że inne podejście do tego 
zagadnienia 
byłoby 
nielogiczne, 
skoro 
w 
istocie 
„możliwe 
jest 
rozszyfrowanie każdego systemu gry, to tylko kwestia czasu i kosztów”. 
Oczywiście powyższy judykat zapadł na gruncie przepisów ustawy z dnia 
29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych. Zawarte w nim uwagi 

 
10
zachowują jednak swoją aktualność także obecnie, w zakresie w jakim 
dotyczą pojęcia „losowości” oraz akcentują konieczność odnoszenia tego 
pojęcia do normalnych, nie zaś wyjątkowych warunków w jakich znajduje 
się osoba grająca. 
W kontekście powyższych wywodów, nie może być uznane za istotne 
z punktu widzenia oceny danej gry na automacie jako gry o charakterze 
losowym, stanowisko opiniującego w tej sprawie biegłego d/s informatyki, 
który stwierdził, że „gracz pseudolosowość uzna za losowość, nie znając 
sposobu funkcjonowania urządzenia «Hot Slot», «Random Runner» oraz 
«Jolly Joker», specjalista już nie”; „dla postronnego obserwatora gra 
przyjmuje charakter losowy, ale dla kogoś znającego algorytm nie jest 
problemem jednoznaczne określenie jaki będzie kolejny wyraz ciągu”. Po 
pierwsze, grający na urządzeniach, które zabezpieczono u oskarżonego, 
nie posiadali z pewnością wiedzy specjalistycznej biegłego i nie po to 
przystępowali do gry, aby „rozpracować” jej zasady. Po drugie, nielogiczne 
byłoby 
zaznajamianie 
grającego 
z 
algorytmem, 
według 
którego 
zaprogramowano dany automat, gdyż godziłoby to w istotę prowadzonej 
przez oskarżonego działalności komercyjnej. Sam biegły przyznaje zresztą, 
że algorytm, który stanowi podstawę generowania danych przez automat 
do gry jest najściślej strzeżoną tajemnicą właściciela/programisty”. 
W tym miejscu warto wspomnieć, iż zaprezentowany dotychczas w 
niniejszym uzasadnieniu sposób rozumowania doznaje wsparcia w 
stanowisku sądów administracyjnych. W uzasadnieniu wyroku Naczelnego 
Sądu Administracyjnego z dnia 2 sierpnia 2011 r., II GSK 763/10, LEX nr 
1068860, oraz w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w 
Warszawie z dnia 25 września 2006 r., VI SA/Wa 1000/06, LEX nr 247553, 
wskazywano, że „dla uznania gry za losową nie ma znaczenia fakt, iż wybór 
wygrywających liczb dokonywany jest za pomocą algorytmu (komputerowe 
wyłanianie nagradzanych liczb za pomocą odpowiedniego programu)...”. Co 

 
11
prawda powyższe orzeczenia odnosiły się do stanów faktycznych 
zaistniałych w okresie obowiązywania ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o 
grach i zakładach wzajemnych, jednak zawarte w nich uwagi dotyczące 
pojęcia „losowości” uznać należy za uniwersalne, a tym samym nie straciły 
one aktualności także de lege lata. 
Pozostając w obszarze dyrektyw wykładni językowej wypada 
przypomnieć, iż w art. 2 ust. 3 ustawy hazardowej ustawodawca definiując 
grę na automatach odwołuje się do zwrotu „element losowości”, zaś na 
gruncie art. 2 ust. 5 ustawy hazardowej do zwrotu „charakter losowy”. Jak 
już wcześniej wskazano, zasadnie Sąd Okręgowy w P. akcentuje, że tym 
zwrotom musi być nadane różne znaczenie. Rozwijając powyższy wątek 
należy stwierdzić, że konieczność takiego właśnie podejścia do tego 
zagadnienia 
stanowi 
pochodną 
przyjęcia 
założenia 
racjonalności 
prawodawcy, który po to różnicuje określone zwroty języka prawnego w 
ramach tego samego aktu prawnego, aby przy ich pomocy wyrazić różną 
treść normatywną. Jak czytamy w § 10 Zasad techniki prawodawczej 
(załącznik do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 
2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" – Dz. U. Nr 100, poz. 
908), „do oznaczenia jednakowych pojęć używa się jednakowych określeń, 
a różnych pojęć nie oznacza się tymi samymi określeniami”. Nie jest przy 
tym trafne stanowisko Sądu Okręgowego w P., będące pochodną wywodu 
obrońcy oskarżonego zawartego w apelacji, iż ustawodawca wprowadzając 
do art. 2 ust. 3 ustawy hazardowej zwrot „gra zawiera element losowości” 
dopuszczał funkcjonowanie w automacie do gry generatora liczb 
pseudolosowych, zaś stanowiąc w art. 2 ust. 5 ustawy o „grze mającej 
charakter losowy” nakazał, aby automat do gry zawierał jedynie generator 
liczb losowych. Zwraca na to uwagę trafnie autor kasacji podkreślając, że z 
art. 2 ust. 3 i art. 2 ust. 5 ustawy hazardowej nie wynikają żadne treści 
dotyczące rodzaju generatora liczb jaki powinien zostać zastosowany w 

 
12
automacie do gry. Zagadnienie to zostanie rozwinięte i pogłębione w trakcie 
analizy systemowej regulacji art. 2 ust. 5 ustawy. 
W teorii prawa zasadnie wskazuje się, iż odwoływanie się do innych 
niż językowa dyrektyw wykładni służy nie tylko rozstrzyganiu wątpliwości, 
których nie usuwa wykładnia językowa (semantyczna) oraz modyfikacji 
językowego sensu przepisu, ale także sprawdzeniu (potwierdzeniu, 
zaprzeczeniu) prawidłowości rezultatu wykładni semantycznej (L. Morawski: 
Zasady wykładni prawa, Toruń 2010, s. 76). Akceptując powyższą tezę 
należy poddać art. 2 ust. 5 ustawy hazardowej wykładni systemowej 
wewnętrznej oraz zewnętrznej. 
Przechodząc do analizy systemowej wewnętrznej trzeba najpierw 
nadmienić, że definicja „wyjściowa” gier na automatach znajduje się w art. 2 
ust. 3 ustawy hazardowej. Przepis ten stanowi, że „grami na automatach są 
gry 
na 
urządzeniach 
mechanicznych, 
elektromechanicznych 
lub 
elektronicznych, w tym komputerowych, o wygrane pieniężne lub rzeczowe, 
w których gra zawiera element losowości”. Ustawodawca poszerzył pojęcie 
„gry na automatach” zdefiniowane w art. 2 ust. 3 ustawy hazardowej, 
wskazując w art. 2 ust. 5 wspomnianej ustawy, że „grami na automatach są 
także gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub 
elektronicznych, 
w 
tym 
komputerowych, 
organizowane 
w 
celach 
komercyjnych, w których grający nie ma możliwości uzyskania wygranej 
pieniężnej lub rzeczowej, ale gra ma charakter losowy”. 
W żadnym z powyższych przepisów nie znajdujemy bezpośredniego 
nawiązania do treści art. 2 ust. 1 ustawy hazardowej, w tym do użytego tam 
pojęcia „przypadek”. Zaakcentować w tym miejscu trzeba, iż art. 2 ust. 1 
ustawy definiuje pojęcie gier losowych wskazując, że: „są to gry o wygrane 
pieniężne lub rzeczowe, których wynik w szczególności zależy od 
przypadku, a warunki gry określa regulamin”. Tak więc definicje 
sformułowane w art. 2 ust. 3 i art. 2 ust. 5 ustawy hazardowej należy 

 
13
traktować, ze względu na specyficzny przedmiot regulacji tych przepisów, 
jako autonomiczne wobec definicji gier losowych zamieszczonej w art. 2 
ust. 1 ustawy hazardowej.  
Jak wynika z porównania definicji zawartych w art. 2 ust. 3 i art. 2 ust. 
5 tej ustawy, mają one element wspólny („gry na urządzeniach 
mechanicznych, 
elektromechanicznych 
lub 
elektronicznych, 
w 
tym 
komputerowych”) oraz elementy rozbieżne. W art. 2 ust. 3 wymagane jest, 
aby gra „toczyła” się o wygraną pieniężną lub rzeczową, którego to wymogu 
nie ma w art. 2 ust. 5. Z kolei w art. 2 ust. 5 wskazuje się, iż gra ma być 
organizowana w celach komercyjnych, zaś grający nie ma możliwości 
uzyskania wygranej pieniężnej lub rzeczowej. W art. 2 ust. 3 stanowi się, że 
gra ma „zawierać element losowości”, zaś zgodnie z art. 2 ust. 5 gra ma 
mieć „charakter losowy”. 
Z punktu widzenia dalszych rozważań nie może budzić wątpliwości, 
że automaty do gier, które zabezpieczono u oskarżonego, to urządzenia 
komputerowe, 
mające 
zamontowane 
elementy 
elektroniczne, 
elektromechaniczne oraz peryferyjne mechaniczne. Jak wskazał biegły 
informatyk, nie służyły one do prowadzenia gier zręcznościowych, lecz 
losowych (losowość sztuczna). Automaty te nie umożliwiały uzyskiwania 
wygranych pieniężnych lub rzeczowych. Jednocześnie bezsporne jest, iż 
gry na tych automatach były organizowane w celach komercyjnych. Tak 
więc zachowanie oskarżonego w istocie może być rozpatrywane jedynie na 
płaszczyźnie art. 2 ust. 5 ustawy hazardowej, oczywiście pod warunkiem 
uznania, że gry na automatach „miały charakter losowy”. Zdaniem obrońcy 
oskarżonego oraz Sądu Okręgowego w P., automaty te – uwzględniając 
zainstalowane w nich generatory liczb pseudolosowych – nie pozwalały na 
grę o charakterze losowym (art. 2 ust. 5 ustawy hazardowej), a jedynie na 
grę „zawierającą element losowości” w rozumieniu art. 2 ust. 3 ustawy. 
Skoro zaś „automaty te nie umożliwiały uzyskiwania wygranej pieniężnej 

 
14
lub rzeczowej w rozumieniu wskazanym w art. 2 ust. 3 ustawy, nie może 
być mowy o odpowiedzialności oskarżonego na płaszczyźnie art. 107 § 1 
k.k.s.” 
Odnosząc się do powyższej kwestii należy najpierw dobitnie 
nadmienić, że uszło uwadze Sądu Okręgowego w P. (podobnie zresztą jak 
Sądu Rejonowego w G.), że pierwotnie, w projekcie rządowym ustawy 
hazardowej skierowanym do Sejmu dnia 12 listopada 2009 r. (druk nr 
2481), zarówno w art. 2 ust. 3, jak i w art. 2 ust. 5 mowa była o „grze 
zawierającej element losowości”. Dopiero w procesie legislacyjnym (na 
etapie prac sejmowych), w związku z wątpliwościami wyrażonymi przez 
Dyrektora Biura Analiz Sejmowych, co do zgodności z Konstytucją art. 2 
ust. 5 projektu ustawy hazardowej, właśnie z uwagi na zawarty tam zwrot 
„element losowości”, zastąpiono ten zwrot określeniem „charakter losowy” 
(vide notatka Dyrektora Biura Analiz Sejmowych z dnia 17 listopada 2009 r. 
w sprawie kolizji z Konstytucją rozwiązań prawnych zawartych w projekcie 
ustawy o grach hazardowych – druk sejmowy nr 2481; stenogram z 
posiedzenia Komisji Finansów Publicznych [nr 231] z dnia 18 listopada 
2009 r.; dodatkowe sprawozdanie Komisji Finansów Publicznych z dnia 19 
listopada 2009 r. [druk 2508-A]). 
W przywołanej notatce Dyrektora Biura Analiz Sejmowych z dnia 17 
listopada 2009 r., w zakresie odnoszącym się do art. 2 ust. 5 projektu 
ustawy hazardowej wskazano, że: „art. 2 ust. 5 projektu przewiduje 
włączenie w zakres pojęcia gier na automatach wszystkich „gier na 
urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, 
w tym komputerowych, organizowanych w celach komercyjnych, w których 
grający nie ma możliwości uzyskania wygranej pieniężnej lub rzeczowej, 
ale gra zawiera element losowości”. Tym samym projektodawca rezygnuje 
z podstawowego elementu definicji gier poddanych regulacjom ustawowym, 
a mianowicie konieczności uzyskiwania przez ich uczestników korzyści 

 
15
pieniężnej lub rzeczowej. Jakkolwiek wskazuje on w uzasadnieniu, że 
celem wprowadzenia tego rozwiązania jest wyłączenie stosowania 
przepisów 
„ustawy 
hazardowej 
do 
popularnych 
symulatorów 
samochodowych albo innych gier zręcznościowych, takich jak np. pump it 
up” – a więc popularnych wśród dzieci i młodzieży gier niemających nic 
wspólnego z hazardem (w potocznym znaczeniu tego słowa) – to faktycznie 
osiąga się skutek odmienny, tzn. rozszerzenie zakresu ustawy na dostępne 
w sieci internetowej gry, których wynik, jak np. pasjansów lub scrabble, 
zależy od elementu losowości. W rezultacie proponowany art. 2 ust. 5 
sprawia, że nawet te gry internetowe, które nie są oceniane negatywnie ze 
względu na potencjalne powodowanie uzależnień, jak gry podane w 
powyższym przykładzie, byłyby poddane rygorom reglamentacyjnym 
ustawy. Faktu tego nie sposób wyjaśnić podstawowym celem ustawy, jakim 
jest przeciwdziałanie uzależnieniom od hazardu. Tymczasem to ów cel 
stanowi przesłankę uzasadniającą – na gruncie art. 22 w związku z art. 31 
ust. 3 Konstytucji – ograniczenie wolności działalności gospodarczej w 
zakresie prowadzenia gier objętych ustawą. Omawiany przepis może 
pozostawać w tym zakresie w sprzeczności ze wskazanym wzorcem 
konstytucyjnym”. Z treści tej notatki wynika więc wyraźnie, iż sugerowano w 
niej nieprawidłowość zwrotu „element losowości” w odniesieniu do gier 
organizowanych na automatach w celach komercyjnych, w ramach których 
to gier nie ma możliwości uzyskania wygranej pieniężnej lub rzeczowej. 
Zwrócono w szczególności uwagę, że powyższy zwrot zamieszczony w art. 
2 ust. 5 projektu ustawy hazardowej doprowadzi do poszerzenia 
oddziaływania tej ustawy także na gry na automatach, które nie mają nic 
wspólnego z hazardem, a więc gry, w których dominuje element wiedzy, 
zręczności lub umiejętności, nie zaś element losowości. 
W trakcie posiedzenia Komisji Finansów Publicznych [nr 231] z dnia 
18 listopada 2009 r., kontynuując powyższy wątek zarysowany w 

 
16
analizowanej notatce Dyrektora Biura Analiz Sejmowych z dnia 17 listopada 
2009 r., zwrócono uwagę na konieczność zastąpienia zawartego w art. 2 
ust. 5 projektu ustawy hazardowej zwrotu „element losowości” zwrotem 
wyrażającym to, że gra ma zawierać w „przeważającym” lub „decydującym” 
stopniu ten element. Finalnie, jak wynika z analizy dodatkowego 
sprawozdania Komisji Finansów Publicznych z dnia 19 listopada 2009 r. 
[druk 2508-A]), zdecydowano się wnioskować o przyjęcie przez Sejm treści 
art. 2 ust. 5 ustawy hazardowej w brzmieniu: „Grami na automatach są 
także gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub 
elektronicznych, 
w 
tym 
komputerowych, 
organizowane 
w 
celach 
komercyjnych, w których grający nie ma możliwości uzyskania wygranej 
pieniężnej lub rzeczowej, ale gra ma charakter losowy”. Sejm tę 
wnioskowaną poprawkę przyjął, a wobec tego treść art. 2 ust. 5 ustawy, w 
stosunku do pierwotnego brzmienia tego przepisu zawartego w projekcie 
ustawy, uległa zmianie poprzez zastąpienie zwrotu „gra zawiera element 
losowości”, zwrotem „gra ma charakter losowy”. Ten kierunek zmian miał 
umożliwić uniknięcie poszerzenia oddziaływania przepisów ustawy na te 
gry na automatach, które są organizowane w celach komercyjnych, grający 
nie ma możliwości uzyskania wygranej pieniężnej lub rzeczowej, zaś wynik 
gry zależy przede wszystkim od wiedzy, zręczności lub umiejętności (gra 
nie ma więc charakteru losowego). 
W świetle analizy treści uzasadnienia do projektu ustawy hazardowej 
z 2009 r. (druk sejmowy nr 2481) oraz zarysowanego wyżej przebiegu 
procesu 
legislacyjnego 
nad 
tym 
projektem, 
nie 
sposób 
łączyć 
wprowadzenia do treści art. 2 ust. 5 ustawy zwrotu „charakter losowy” z 
zagadnieniem rodzaju generatora liczb, który zainstalowany jest w danym 
automacie do gry. Tak więc zestawienie zamieszczonych w art. 2 ust. 3 i 
art. 2 ust. 5 zwrotów „gra zawiera element losowości” oraz „gra ma 
charakter losowy” prowadzi do uprawnionego systemowo wniosku, że o ile 

 
17
na gruncie art. 2 ust. 3, poza losowością gry na automacie, możliwe jest 
jeszcze wprowadzenie do gry, jako istotnych, elementów umiejętności, 
zręczności lub wiedzy, o tyle na gruncie art. 2 ust. 5 te elementy 
(umiejętność, zręczność, wiedza) mogą mieć jedynie charakter marginalny, 
aby zachowała ona charakter losowy w rozumieniu tego przepisu. 
Dominującym elementem gry musi być „losowość”, rozumiana jako 
nieprzewidywalność rezultatu tej gry. 
O tym, że powyższy sposób rozumienia zwrotów „gra zawiera 
element losowości” oraz „gra ma charakter losowy” jest uprawniony, 
świadczy dalsza lektura uzasadnienia projektu ustawy hazardowej. 
Czytamy w nim, że projekt ten opracowano w szczególności „na podstawie 
kształtującej się w tym zakresie linii orzecznictwa polskich sądów 
administracyjnych”. W orzecznictwie tych sądów odwoływano się zaś 
wielokrotnie do zwrotu „element losowości” wprowadzonego następnie do 
art. 2 ust. 3 ustawy. Istnienie „elementu losowości” w grze przyjmowano 
wówczas, gdy wynik całej gry zależny był od przypadku (nie dało się go 
przewidzieć), choćby w tej grze zawarte były także „elementy zręczności” 
lub „elementy wiedzy” (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 
dnia 27 października 1999 r., II SA 1095/99, LEX nr 46207; z dnia 27 
października 1999 r., II SA 1359/99, LEX nr 46208; z dnia 6 grudnia 1999 
r., II SA 1513/99, Biul. Skarb. 2001, nr 1, s. 29). Z odmienną sytuacją 
będziemy mieli do czynienia na gruncie art. 2 ust. 5 ustawy hazardowej, 
gdzie w grze elementy zręczności, wiedzy, bądź umiejętności mogą 
występować jedynie jako elementy marginalne. Ma ją zaś cechować i 
dominować w niej losowość rozumiana jako nieprzewidywalność rezultatu 
oceniana z perspektywy grającego. 
Analizując przedmiotowe zagadnienie na płaszczyźnie systemowej 
zewnętrznej należy respektować nakaz wykładni przepisów ustawy w 
sposób zgodny z unormowaniami Konstytucji w art. 8 ust. 1), a w 

 
18
szczególności z konstytucyjnymi zasadami systemu prawa (szerzej L. 
Morawski: Wykładnia w orzecznictwie sądów. Komentarz, Toruń 2002, s. 
168). Zaproponowana wyżej wykładnia art. 2 ust. 5 ustawy hazardowej 
pozwala uznać, że regulacja ta pozostaje w zgodzie z treścią art. 22 
Konstytucji, 
który 
stanowi, 
iż 
„ograniczenie 
wolności 
działalności 
gospodarczej jest dopuszczalne tylko w drodze ustawy i tylko ze względu 
na ważny interes publiczny”. W tym wypadku ten ważny interes publiczny 
sprowadzał się będzie do konieczności ochrony społeczeństwa i 
poszczególnych jego obywateli przed uzależnieniem od hazardu i skutkami 
tego uzależnienia (zob. też A. Bartosiewicz: Konkurs promocyjny a loteria 
promocyjna – czyli jak uniknąć ewentualnej odpowiedzialności karnej 
skarbowej, Monitor Podatkowy 2011, nr 10, s. 23). Jednocześnie powyższa 
interpretacja art. 2 ust. 5 ustawy hazardowej umożliwi wyłączenie z zakresu 
jej oddziaływania tych gier na automatach, które nie mają nic wspólnego z 
hazardem. 
Przechodząc do egzegezy funkcjonalnej (tę płaszczyznę wykładni 
Sąd Okręgowy w P. z niezrozumiałych powodów pominął), trzeba najpierw 
poczynić pewną uwagę wstępną. Istnieją określone ograniczenia w 
stosowaniu tego rodzaju wykładni w obszarze prawa penalnego. 
Sprowadzają się one w szczególności do konieczności respektowania 
zasady określoności pojęcia czynu zabronionego (art. 42 ust. 1 Konstytucji) 
oraz do zakazu dokonywania wykładni przepisu prawa karnego w sposób 
rozszerzający na niekorzyść sprawcy. Te zastrzeżenia należy mieć na 
względzie pamiętając o blankietowym charakterze art. 107 § 1 k.k.s. oraz 
fakcie, iż dyspozycja powyższego przepisu prawa karnego skarbowego 
dekodowana jest m.in. na podstawie treści art. 2 ust. 5 ustawy hazardowej.  
Ustalając cel (założenia aksjologiczne) ustawy hazardowej należy 
sięgnąć do uzasadnieniu projektu tej ustawy. Z uzasadnienia tego wynika, 
iż przygotowanie i wprowadzenie nowej ustawy regulującej rynek gier i 

 
19
zakładów wzajemnych było konieczne ze względu na potrzebę „naprawy 
obecnego stanu i wzmocnienia kontroli państwowej” nad tym rynkiem. Jak 
czytamy dalej w uzasadnieniu projektu ustawy hazardowej, „uzasadniony 
interes państwa w monitorowaniu i regulowaniu rynku gier hazardowych 
wynika z zagrożenia uzależnieniem od hazardu, który to problem dotyczy 
zarówno dorosłych jak i nastolatków; (...) problemy osobiste będące 
następstwem hazardu przynoszą uszczerbek na zdrowiu psychicznym 
(depresje), skutkują wyalienowaniem społecznym uzależnionych osób, 
współuzależnieniem 
bliskich, 
kosztami 
finansowymi 
(zadłużeniem, 
bankructwem, utratą dochodów). Koszty społeczne i ekonomiczne tego 
uzależnienia ponoszą nie tylko rodziny hazardzistów czy ich pracodawcy, 
ale całe społeczeństwo. Państwo nie może pozostać obojętne wobec 
zagrożeń wypływających z dostępności hazardu i ryzyka uzależnienia od 
niego swoich obywateli. Zagrożenie to jest na tyle wysokie, że niezbędne 
jest podjęcie radykalnych działań i zastosowanie ograniczeń dotyczących 
tej branży”. Jak wskazano w kolejnych fragmentach uzasadnienia 
powyższego 
projektu, 
„do 
podstawowych, 
systemowych 
zmian 
zaproponowanych w niniejszym projekcie należy zaliczyć zwiększenie 
ochrony społeczeństwa i praworządności przed negatywnymi skutkami 
hazardu, w tym odstąpienie od możliwości urządzania gier na wszelkich 
automatach z elementem losowości poza kasynami gry”. W kontekście tego 
ostatniego zdania wypada jedynie przypomnieć, że w projekcie ustawy 
hazardowej z 2009 r., zarówno w art. 2 ust. 3, jak i w art. 2 ust. 5 tej ustawy, 
operowano pojęciem „gry z elementem losowości”. Ostatecznie w art. 2 ust. 
5 znalazł się zwrot „gra ma charakter losowy”. Oczywiście ten stan rzeczy, 
będący pochodną konieczności zapewnienia zgodności art. 2 ust. 5 ustawy 
hazardowej z Konstytucją, nie podważa racji przemawiających za 
poddaniem także „gier o charakterze losowym” realizowanych na 
automatach, dyspozycji art. 4 ust. 1 pkt 1a i art. 6 ust. 1 ustawy hazardowej, 

 
20
a więc wymogowi ich przeprowadzania w kasynie gry na podstawie 
udzielonej 
koncesji. 
I 
wreszcie, 
zgodnie 
z 
wolą 
projektodawcy, 
wprowadzenie do ustawy hazardowej art. 2 ust. 5 jest uzasadnione także 
koniecznością „walki z szarą strefą”. 
Idea wprowadzenia takich, a nie innych regulacji do ustawy 
hazardowej, w tym w szczególności regulacji art. 2 ust. 3 i art. 2 ust. 5, jest 
więc jasna. Poszerzenie kontroli Państwa nad hazardem, w celu 
zapobiegania uzależnieniu od hazardu oraz minimalizowania jego 
negatywnych skutków w odniesieniu do osób uzależnionych, ich rodzin, jak 
też całego społeczeństwa oraz „walka z szarą strefą” w sferze hazardu. 
Wobec tego należy dobitnie nadmienić, że interpretacja dyspozycji art. 2 
ust. 5 ustawy hazardowej, dokonana przez Sąd Okręgowy w P., pozostaje 
w całkowitej sprzeczności z tymi celami. Skutkuje ona bowiem tym, iż 
żaden automat do gier nie pozwalający na uzyskiwanie wygranej pieniężnej 
lub rzeczowej (choć wykorzystywany do celów komercyjnych), w którym 
zainstalowany został generator liczb pseudolosowych (co należy uznać za 
standard w automatach tego typu jak te zabezpieczone u oskarżonego), nie 
byłby objęty działaniem przepisów ustawy hazardowej, a w konsekwencji 
organizowanie lub urządzanie gier na tych automatach nie podlegałoby 
penalizacji na podstawie art. 107 § 1 k.k.s. Wykładnia powyższych 
przepisów zastosowana przez organ ad quem wpisuje się w formułę 
argumentum ad absurdum. Należy odrzucić zaś taką interpretację danego 
unormowania, 
która 
prowadzi 
do 
konsekwencji 
niemożliwych 
do 
zaakceptowania z logicznego punktu widzenia. 
Zasadnie zaakcentowano powyższą okoliczność w kasacji, przy czym 
jako jeden z argumentów na poparcie prezentowanego stanowiska 
nietrafnie przywołano treść art. 1 pkt 6 ustawy z dnia 26 maja 2011 r. o 
zmianie ustawy o grach hazardowych (Dz. U. Nr 134, poz. 779). Przepisem 
tym wprowadzono do art. 18 ustawy hazardowej ustęp 3 w brzmieniu: „w 

 
21
grach na automatach zaprogramowana wartość wygranych na automacie 
nie może być niższa niż 75% kwoty wpłaconych stawek”. Powyższe 
unormowanie odnosi się wprost do regulacji art. 2 ust. 3 ustawy 
hazardowej, gdyż ten przepis stanowi o wygranych pieniężnych. Treść art. 
18 ust. 3 ustawy nie może być natomiast wykorzystana jako argument w 
procesie dekodowania dyspozycji art. 2 ust. 5 ustawy, skoro nie dotyczy 
tego przepisu. 
Słusznie podkreślono w nadzwyczajnym środku zaskarżenia, iż 
idealnej losowości nie sposób uzyskać przy pomocy komputera lub innego 
urządzenia 
elektronicznego. 
Ten 
stan 
rzeczy 
skutkowałby 
zaś 
niemożnością uznania takich urządzeń za pozwalające na przeprowadzanie 
gry o charakterze losowym, a tym samym gry na wszystkich tych 
urządzeniach byłyby grami nie podpadającymi pod regulację ustawy 
hazardowej. Taka sytuacja pozostawałaby zaś w sprzeczności z celem tej 
ustawy. 
W świetle powyższego wywodu wypada uznać, iż wykładnia art. 2 ust. 
5 ustawy hazardowej dokonana na płaszczyźnie dyrektyw systemowych 
oraz funkcjonalnych, potwierdza prawidłowość treści art. 2 ust. 5 
zdekodowanej w oparciu o dyrektywy językowe. W konsekwencji należy 
przyjąć, że: 
1. Zgodnie z art. 2 ust. 5 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach 
hazardowych (Dz. U. Nr 201, poz. 1540 ze zm.), gra na automacie „ma 
charakter losowy”, jeśli jej wynik jest nieprzewidywalny dla grającego. 
Nieprzewidywalność 
tę 
oceniać 
należy 
przez 
pryzmat 
warunków 
standardowych w jakich znajduje się grający, nie zaś przez pryzmat 
warunków szczególnych (atypowych). 
2. Zainstalowanie w automacie do gry, o jakim stanowi art. 2 ust. 5 
przywołanej ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych, 

 
22
generatora liczb pseudolosowych i w konsekwencji zaistnienie stanu tzw. 
sztucznej losowości, nie pozbawia gry „charakteru losowego”. 
Sąd Okręgowy w P., dokonując interpretacji art. 107 § 1 k.k.s. w zw. z 
art. 2 ust. 5 ustawy hazardowej niezgodnie z powyższymi wskazaniami, 
dopuścił się rażącego naruszenia przepisu prawa karnego skarbowego, 
które to naruszenie, uwzględniając jego materialnoprawny charakter, miało 
istotny wpływ na treść orzeczenia. Skutkowało bowiem uwzględnieniem 
apelacji, zmianą wyroku skazującego i uniewinnieniem oskarżonego 
Wiesława K. od popełnienia zarzucanego mu przestępstwa. Wobec tego 
zgodzić się należy z autorem kasacji, iż zaktualizowała się w tej sprawie 
podstawa kasacyjna o jakiej mowa w art. 523 § 1 k.p.k. 
Konsekwencją powyższego musiało być uchylenie zaskarżonego 
wyroku Sądu Okręgowego w P. i przekazanie sprawy do ponownego 
rozpoznania temu sądowi w postępowaniu odwoławczym (art. 537 § 1 i 2 
k.p.k.). 
Powyższemu rozstrzygnięciu, co do wniesionej kasacji na niekorzyść 
oskarżonego, nie stała na przeszkodzie treść art. 524 § 3 k.p.k. Przepis ten 
zakazuje uwzględnienia kasacji na niekorzyść osoby oskarżonej, wniesionej 
po upływie 6 miesięcy od daty uprawomocnienia się orzeczenia. W 
niniejszej sprawie termin ten nie został przekroczony.  
Organ odwoławczy, będąc związany zapatrywaniami prawnymi Sądu 
Najwyższego (art. 518 k.p.k. w zw. z art. 442 § 3 k.p.k.), ponownie 
rozpozna apelację obrońcy oskarżonego, a następnie wyda w tym zakresie 
stosowne orzeczenie zgodne z treścią art. 437 k.p.k. 
Na zakończenie trzeba jeszcze nadmienić, że uwzględniając 
brzmienie sentencji wyroku Sądu Najwyższego, nie było podstaw do 
zamieszczania w tym wyroku rozstrzygnięcia o kosztach procesu, w tym 
kosztach za obronę oskarżonego przed Sądem Najwyższym (mimo 
złożonego w tym zakresie przez obrońcę wniosku). Tego rodzaju 

 
23
rozstrzygnięcie zamieszcza się jedynie w wyroku kończącym postępowanie 
(art. 626 § 1 k.p.k.). Takiej cechy nie ma zaś wyrok Sądu Najwyższego 
uchylający zaskarżone orzeczenie i przekazujący sprawę do ponownego 
rozpoznania.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę