V KK 42/26

SN
V KK 42/26
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 19 marca 2026 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Eugeniusz Wildowicz (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSN Andrzej Stępka
‎
SSN Małgorzata Wąsek-Wiaderek
w sprawie
J.N.
skazanego z art. 284 § 2 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k.,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej
na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.
w dniu 19 marca 2026 r.
kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na niekorzyść
od wyroku Sądu Okręgowego w Kaliszu
z dnia 9 października 2025 r., sygn. akt IV Ka 123/25,
zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w Kępnie
z dnia 18 grudnia 2024 r.,
sygn. akt II K 142/24,
uchyla zaskarżony wyrok w części dotyczącej orzeczenia o karze w odniesieniu do J.N. i przekazuje sprawę w tym zakresie Sądowi Okręgowemu w Kaliszu do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.
Andrzej Stępka      Eugeniusz Wildowicz     Małgorzata Wąsek-Wiaderek
UZASADNIENIE
J.N. został skazany wyrokiem Sądu Rejonowego w Kępnie z dnia 18 grudnia 2024 r., sygn. akt II K 142/24, na karę 8 miesięcy pozbawienia wolności oraz karę grzywny w wysokości 150 stawek dziennych po 10 zł każda za to, że w okresie od 7 maja 2020 r. do 6 lipca 2022 r. w K., działając ze z góry powziętym zamiarem, w krótkich odstępach czasu, wspólnie i w porozumieniu z E.N., będącą prezesem zarządu F. sp. z o.o. z s. w K., przywłaszczył powierzone mu mienie spółki, w ten sposób, że dokonywał nieuprawnionych transakcji kartą z rachunku bankowego F. sp. z o.o., rozporządzając pieniędzmi tej spółki na cele niezwiązane z prowadzeniem jej działalności na kwotę łączną 150.041,69 zł, tj. za przestępstwo z art. 284 § 2 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k.
Na podstawie art. 46 § 1 k.k. Sąd nałożył na oskarżonego i współoskarżoną E.N. obowiązek naprawienia szkody wyrządzonej przestępstwem poprzez zapłatę solidarnie na rzecz F. sp. z o.o. kwoty 150.041,69 zł.
E.N. została skazana tym wyrokiem na karę 8 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 2 lat próby oraz karę grzywny w wysokości 150 stawek dziennych po 10 zł każda.
Sąd Okręgowy w Kaliszu, po rozpoznaniu apelacji obrońców oskarżonych, wyrokiem z dnia 9 października 2025 r., sygn. akt IV Ka 123/25:
1) zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że:
a) na podstawie art. 69 § 1 k.k. i art. 70 § 1 k.k. warunkowo zawiesił wykonanie orzeczonej wobec J.N. kary 8 miesięcy pozbawienia wolności na okres próby 2 lat,
b) na podstawie art. 72 § 1 pkt 1 k.k. zobowiązał oskarżonego do informowania kuratora o przebiegu okresu próby co 6 miesięcy,
2) w pozostałej części utrzymał zaskarżony wyrok w mocy.
Prokurator Generalny, działając na podstawie art. 521 § 1 k.p.k., wniósł kasację od wyroku Sądu odwoławczego. Zaskarżył go w części dotyczącej rozstrzygnięć zawartych w pkt 1a i b, na niekorzyść oskarżonego J.N. Zarzucił rażące oraz mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa materialnego, a mianowicie art. 69 § 1 k.k., poprzez warunkowe zawieszenie wykonania wymierzonej oskarżonemu J.N. kary 8 miesięcy pozbawienia wolności, z zobowiązaniem oskarżonego do informowania kuratora o przebiegu okresu próby co 6 miesięcy, pomimo że w czasie popełnienia zarzuconego przestępstwa był on skazany na karę pozbawienia wolności.
Podnosząc powyższe, Prokurator Generalny wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi Okręgowemu w Kaliszu do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja jest oczywiście zasadna, toteż podlega rozpoznaniu i uwzględnieniu na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.
Zgodnie z art. 69 § 1 k.k. „sąd może warunkowo zawiesić wykonanie kary pozbawienia wolności orzeczonej w wymiarze nieprzekraczającym roku, jeżeli sprawca w czasie popełnienia przestępstwa nie był skazany na karę pozbawienia wolności i jest to wystarczające dla osiągnięcia wobec niego celów kary, a w szczególności zapobieżenia powrotowi do przestępstwa.” Wcześniejsze skazanie na karę pozbawienia wolności stanowi zatem przeszkodę do zastosowania względem oskarżonego środka probacyjnego przewidzianego w tym przepisie.
Taka sytuacja wystąpiła w niniejszej sprawie, albowiem zarówno w czasie popełnienia zarzuconego czynu, jak również wyrokowania w obu instancjach, J.N. był osobą skazaną w innej sprawie na karę pozbawienia wolności (wyrokiem Sądu Rejonowego w Kępnie z dnia 26 września 2017 r., sygn. akt II K 157/17).
Sąd Okręgowy błędnie ustalił, że oskarżony nie był karany. Stało się tak zapewne dlatego, że Sąd ten przeprowadzając dowód z informacji z Krajowego Rejestru Karnego na okoliczność aktualnych danych o karalności oskarżonego nie zauważył, że w zapytaniu do bazy danych Krajowego Rejestru Karnego Ministerstwa Sprawiedliwości niewłaściwie wpisana została data urodzenia oskarżonego (29 marca 1990 r. zamiast 29 marca 1980 r.), co w efekcie doprowadziło do wygenerowania karty karnej zawierającej informację o braku wpisów na temat jego skazania.
Ustalenie to stoi w sprzeczności z prawidłowymi ustaleniami Sądu I instancji, z których wynika, że J.N. w czasie popełnienia czynu, o który został oskarżony w niniejszym postępowaniu, był osobą prawomocnie skazaną wyrokiem Sądu Rejonowego w Kępnie z dnia 26 września 2017 r., sygn. akt II K 157/17, na karę 10 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem wykonania na okres 2 lat oraz karę grzywny w wysokości 100 stawek dziennych po 10 zł każda. Tym wyrokiem zobowiązano go ponadto do naprawienia szkody na rzecz pokrzywdzonych. Wyrok ten uprawomocnił się 4 października 2017 r. Skazanie nie uległo zatarciu, ponieważ oskarżony nie wykonał obowiązku naprawienia szkody (k. 457), a zatem wciąż widnieje w aktualnych danych o karalności oskarżonego (k. 4A akt SN). Oznacza to, że J.N. był w chwili popełnienia przypisanego mu czynu osobą skazaną na karę pozbawienia wolności.
Fakt ten stał na przeszkodzie zmianie przez Sąd
ad quem
wyroku na jego korzyść poprzez warunkowe zawieszenie wykonania kary, któremu towarzyszyć miał obowiązek pisemnego informowania kuratora o przebiegu próby.
Rozstrzygnięcia zawarte w pkt 1a i b zaskarżonego orzeczenia zapadły zatem z obrazą art. 69 § 1 k.k., co stanowiło rażące naruszenie prawa materialnego i miało istotny wpływ na treść wyroku Sądu odwoławczego – ponieważ orzeczono środek probacyjny względem osoby, która nie spełnia warunków do korzystania z niego.
Wprawdzie prokurator zaskarżył wyrok Sądu odwoławczego tylko w części zmieniającej wyrok Sądu pierwszej instancji, to jest w części dotyczącej rozstrzygnięć z pkt 1a i b, ale skoro, w myśl art. 447 § 2 k.p.k. w zw. z art. 518 k.p.k. kasację co do kary uważa się za zwróconą przeciwko całości rozstrzygnięcia o karze i środkach karnych, to Sąd Najwyższy uznał, że mieści się w zakresie zaskarżenia również rozstrzygnięcie z pkt 2 wyroku Sądu Okręgowego w Kaliszu, czyli utrzymanie w mocy rozstrzygnięcia o wymierzonej oskarżonemu J.N. przez Sąd pierwszej instancji kary 8 miesięcy pozbawienia wolności i kary grzywny.
Aby zatem nie zamykać Sądowi Okręgowemu w Kaliszu w ponownym postępowaniu możliwości ewentualnej korekty rozstrzygnięć co do kary temu oskarżonemu, konieczne stało się uchylenie wyroku Sądu Okręgowego w Kaliszu nie tylko w części dotyczącej rozstrzygnięć z pkt 1a i b ale również z pkt 2 wyroku w odniesieniu do J.N., a więc całości orzeczenia o karze co do tego oskarżonego oraz przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi Okręgowemu w Kaliszu do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.
Ponownie rozpoznając apelację obrońcy oskarżonego Sąd ten będzie miał na względzie powyższe uwagi i wskazania.
Z tych powodów Sąd Najwyższy orzekł, jak w wyroku.
[a.ł]
Andrzej Stępka             Eugeniusz Wildowicz       Małgorzata Wąsek-Wiaderek
[WB]