Orzeczenie · 2019-01-09

V KK 416/18

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2019-01-09
SNKarneprzestępstwa przeciwko życiu i zdrowiuWysokanajwyższy
kasacjadopuszczalnośćnaruszenie przepisów postępowaniaocena dowodówgranice apelacjiSąd Najwyższykodeks postępowania karnego

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną przez obrońcę skazanego P. F. od wyroku Sądu Okręgowego w S. z dnia 7 marca 2018 r., który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w S. z dnia 8 maja 2017 r. skazujący skazanego na karę 5 lat pozbawienia wolności za przestępstwo z art. 177 § 2 k.k. Obrońca w apelacji zaskarżył wyrok jedynie w części dotyczącej orzeczenia o karze. W kasacji obrońca zarzucił rażące naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 7 k.p.k. (przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów) i art. 5 § 2 k.p.k. (niezastosowanie i wątpliwości na niekorzyść skazanego). Sąd Najwyższy, powołując się na utrwalone stanowisko, stwierdził, że kasacja przysługuje od wyroku sądu odwoławczego. W tej sprawie apelacja dotyczyła tylko kary, co oznacza, że w pozostałym zakresie wyrok Sądu I instancji uprawomocnił się bez zaskarżenia. Kasacja w szerszym zakresie, dotyczącym kwestii nieobjętych apelacją, jest dopuszczalna tylko w drodze podniesienia zarzutu obrazy przepisów obligujących do wyjścia poza granice apelacji. Autor kasacji nie podniósł takiego zarzutu, a jedynie zakwestionował ocenę dowodów, która nie była przedmiotem kontroli sądu odwoławczego. W związku z tym Sąd Najwyższy uznał kasację za prawnie niedopuszczalną i na podstawie art. 531 § 1 k.p.k. w zw. z art. 530 § 2 k.p.k. pozostawił ją bez rozpoznania, obciążając skazanego kosztami postępowania kasacyjnego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Dopuszczalność kasacji w sprawach karnych, zasady zaskarżania wyroków, granice apelacji i kasacji.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie apelacja dotyczyła tylko kary, a kasacja szerszego zakresu bez powołania się na wyjście poza granice apelacji.

Zagadnienia prawne (2)

Czy kasacja może być wniesiona od wyroku sądu odwoławczego w zakresie, który nie był przedmiotem zaskarżenia w postępowaniu apelacyjnym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, kasacja nie jest dopuszczalna w sytuacji, gdy skarżący podejmuje próbę zakwestionowania wyroku w części, która nie była przedmiotem zwykłego środka odwoławczego, chyba że podniesiono zarzut obrazy przepisów obligujących do wyjścia poza granice apelacji.

Uzasadnienie

Kasacja przysługuje od wyroku sądu odwoławczego. Jeśli apelacja dotyczyła tylko kary, to w pozostałym zakresie wyrok sądu I instancji uprawomocnił się bez zaskarżenia. Kasacja w szerszym zakresie jest możliwa tylko w drodze podniesienia zarzutu obrazy przepisów postępowania obligujących do wyjścia poza granice apelacji, czego w tej sprawie nie uczyniono.

Czy zarzut obrazy art. 7 k.p.k. i art. 5 § 2 k.p.k. może być skutecznie podniesiony w kasacji, jeśli sąd odwoławczy nie przeprowadzał własnej oceny dowodów, a przedmiotem apelacji była jedynie kwestia kary?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli sąd odwoławczy nie przeprowadzał własnej oceny dowodów, a przedmiotem zarzutu apelacyjnego była jedynie kwestia kary, a nie podniesiono zarzutu wyjścia poza granice apelacji, to kasacja w tym zakresie jest niedopuszczalna z powodu braku substratu zaskarżenia.

Uzasadnienie

Autor kasacji zakwestionował ocenę dowodów w płaszczyźnie art. 7 k.p.k. i wyprowadzone z niej wnioski. Skoro jednak sąd odwoławczy nie przeprowadzał takiej własnej oceny, bo przedmiotem zarzutu apelacyjnego była jedynie kwestia kary, ani nie podniesiono, że z urzędu powinien wyjść poza ramy apelacji, to kasacja została wniesiona w sytuacji, gdy w ogóle brak jest substratu zaskarżenia.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Pozostawienie kasacji bez rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
P. F.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (8)

Główne

k.p.k. art. 531 § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do pozostawienia kasacji bez rozpoznania.

k.p.k. art. 530 § 2

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do pozostawienia kasacji bez rozpoznania.

Pomocnicze

k.k. art. 177 § 2

Kodeks karny

Przepis określający przestępstwo, za które został skazany P. F.

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

Zarzucane naruszenie dotyczące swobodnej oceny dowodów.

k.p.k. art. 5 § 2

Kodeks postępowania karnego

Zarzucane naruszenie dotyczące wątpliwości na niekorzyść skazanego.

k.p.k. art. 429 § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do pozostawienia kasacji bez rozpoznania.

k.p.k. art. 519

Kodeks postępowania karnego

Przepis dotyczący dopuszczalności kasacji.

k.p.k. art. 523 § 1

Kodeks postępowania karnego

Przepis dotyczący dopuszczalności kasacji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kasacja wniesiona od wyroku sądu odwoławczego w zakresie, który nie był przedmiotem zaskarżenia w postępowaniu apelacyjnym, jest niedopuszczalna, chyba że podniesiono zarzut wyjścia poza granice apelacji.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia art. 7 k.p.k. i art. 5 § 2 k.p.k. w kasacji, gdy sąd odwoławczy nie badał tych kwestii, a apelacja dotyczyła tylko kary.

Godne uwagi sformułowania

kasacja przysługuje skazanemu od wyroku sądu odwoławczego • nie jest ona dopuszczalna w sytuacji, gdy skarżący podejmuje próbę zakwestionowania wyroku w tej części, która w ogóle nie była przedmiotem zwykłego środka odwoławczego • brak jest substratu zaskarżenia

Skład orzekający

Przemysław Kalinowski

sprawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Dopuszczalność kasacji w sprawach karnych, zasady zaskarżania wyroków, granice apelacji i kasacji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie apelacja dotyczyła tylko kary, a kasacja szerszego zakresu bez powołania się na wyjście poza granice apelacji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Orzeczenie SN dotyczące dopuszczalności kasacji jest kluczowe dla praktyków prawa karnego, wyjaśniając istotne zasady procesowe dotyczące granic zaskarżenia.

Kiedy kasacja w polskim prawie karnym jest niedopuszczalna? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V KK 416/18
POSTANOWIENIE
Dnia 9 stycznia 2019 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Przemysław Kalinowski
na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k.
w sprawie
P. F.
skazanego z art. 177 § 2 k.k.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 9 stycznia 2019 r.,
z urzędu kwestii dopuszczalności kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego
od wyroku Sądu Okręgowego w S.
z dnia 7 marca 2018 r., sygn. akt IV Ka
[…]
,
utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w S.
z dnia 8 maja 2017 r., sygn. akt II K
[…]
,
p o s t a n o w i ł
1. na podstawie art. 531 § 1 k.p.k. w zw. z art. 530 § 2 k.p.k. pozostawić kasację bez rozpoznania,
2. obciążyć skazanego kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
Wyrokiem Sądu Rejonowego w S. z dnia 8 maja 2017 r., sygn. akt II K
[…]
, P. F. został skazany za przestępstwo o znamionach określonych w art. 177 § 2 k.k. na karę 5 lat pozbawienia wolności. Obrońca skazanego wniósł apelację od tego wyroku zaskarżając go jedynie w części dotyczącej orzeczenia o karze (k. - 231). Sąd Okręgowy w S. wyrokiem z dnia 7 marca 2018 r., sygn. akt IV Ka
[…]
, utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Sądu I instancji.
Obecnie,
obrońca skazanego wniósł kasację od tego ostatniego wyroku, zarzucając w niej
rażące naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na treść orzeczenia, do czego miało dojść w wyniku obrazy:
a)
„
art. 7 k.p.k. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów i jej dokonanie z naruszeniem zasad prawidłowego rozumowania, wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego polegające na uznaniu, iż skazany popełnił zarzucane mu przestępstwo;
b)
art. 5 § 2 k.p.k. poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji niedającej się usunąć wątpliwości na niekorzyść skazanego”.
Sąd Najwyższy zważył co następuje.
Stosownie do
utrwalonego stanowiska Sądu Najwyższego kasacja przysługuje skazanemu od wyroku sądu odwoławczego. Jest zatem oczywiste, że nie jest ona dopuszczalna w sytuacji, gdy skarżący podejmuje próbę zakwestionowania wyroku w tej części, która w ogóle nie była przedmiotem zwykłego środka odwoławczego, a tym samym, rozstrzygnięcie sądu I instancji w zakresie oceny dowodów, poczynionych ustaleń faktycznych i orzeczenia o winie - nie było podważane i nie poddano go w tej części - zakreślonej przez stronę procesową - kontroli instancyjnej.
W przedmiotowej sprawie apelacja obrońcy została zaskarżona jedynie część wyroku Sądu i instancji dotycząca kary. Zatem, w pozostałym zakresie wyrok tego Sądu uprawomocnił się bez zaskarżenia. W takiej konfiguracji procesowej, gdy wyrok Sadu I instancji był kwestionowany tylko w części dotyczącej kary, to zaskarżenie wyroku sadu odwoławczego kasacją w szerszym zakresie, tj. w odniesieniu do tej części, która nie była skarżona apelacją, jest możliwe jedynie w drodze podniesienia zarzutu obrazy przepisów postępowania obligujących do wyjścia poza granice apelacji. Taki pogląd jest prezentowany w piśmiennictwie (por. P. Hofmański, E. Sadzik, K. Zgryzek: Kodeks postepowania karnego. Komentarz. Warszawa 2012, t. III, s. 206) i zasługuje na aprobatę.
Autor kasacji w przedmiotowej sprawie nie podniósł pod adresem sądu II instancji zarzutu braku kontroli odwoławczej poza granicami zwykłego środka, natomiast zakwestionował ocenę dowodów w płaszczyźnie art. 7 k.p.k. i wyprowadzone z niej wnioski. Skoro jednak sąd odwoławczy nie przeprowadzał takiej własnej oceny, bo przedmiotem zarzutu apelacyjnego była jedynie kwestia kary ani nie podniesiono obecnie, że z urzędu powinien wyjść poza ramy apelacji, to kasacja została wniesiona w sytuacji, gdy w ogóle brak jest substratu zaskarżenia (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 2 lipca 2003 r. III KK 98/03 LEX Nr 184761).
Z tych względów nadzwyczajny środek zaskarżenia wniesiony w tej sprawie okazał się prawnie niedopuszczalny, co obligowało Sąd Najwyższy do pozostawienia kasacji obrońcy skazanego P. F. bez rozpoznania – stosownie do dyspozycji art. 531 § 1 k.p.k. w zw. z art. 530 § 2 k.p.k. i art. 429 § 1 k.p.k. w zw. z art. 519 i 523 § 1 k.p.k. oraz orzeczenia o kosztach.
Mając to na uwadze Sąd Najwyższy orzekł, jak na wstępie.