V KK 413/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Małgorzaty Bednarek został złożony przez obrońcę skazanego P. P. w sprawie kasacyjnej o sygn. akt V KK 413/20. Obrońca argumentował, że istnieją uzasadnione wątpliwości co do bezstronności sędziego w aspekcie instytucjonalnym, wynikające z procedury powołania do Sądu Najwyższego, która była dotknięta wadliwością, oraz z wcześniejszych relacji służbowych sędzi z Prokuratorem Krajowym. Sąd Najwyższy, analizując wniosek w świetle przepisów Kodeksu postępowania karnego oraz ustawy o Sądzie Najwyższym, uznał, że istnieją podstawy do wyłączenia sędziego. Podkreślono, że wątpliwości dotyczą aspektu instytucjonalnego, a nie personalnego, i że szeroki aspekt gwarancyjny instytucji wyłączenia sędziego wymaga uwzględnienia takich wniosków. Sąd odwołał się do wcześniejszych orzeczeń Sądu Najwyższego i Europejskiego Trybunału Praw Człowieka dotyczących wadliwości procedury powoływania sędziów. W konsekwencji, Sąd Najwyższy postanowił wyłączyć sędziego Małgorzatę Bednarek od udziału w sprawie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących wyłączenia sędziego w kontekście wadliwości procedury powoływania sędziów i aspektu instytucjonalnego bezstronności.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z reformami sądownictwa w Polsce i powoływaniem sędziów.
Zagadnienia prawne (2)
Czy wniosek o wyłączenie sędziego na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. jest wykluczony przez przepisy ustawy o Sądzie Najwyższym dotyczące badania bezstronności sędziego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wejście w życie przepisów ustawy o Sądzie Najwyższym dotyczących badania bezstronności sędziego nie wyklucza możliwości złożenia wniosku o wyłączenie sędziego na podstawie art. 41 § 1 k.p.k.
Uzasadnienie
Procedury ujęte w Kodeksie postępowania karnego i ustawie o Sądzie Najwyższym są odrębne, mimo pewnych wspólnych elementów. Procedura z ustawy o SN dotyczy tylko sędziego SN, może być wszczęta tylko w niektórych postępowaniach i opiera się na ściśle określonych kryteriach. Orzeczenie w trybie testowym podlega zaskarżeniu, a wszczęcie tej procedury nie wyklucza wniosku o wyłączenie sędziego na podstawie k.p.k.
Czy istnieją podstawy do wyłączenia sędziego Sądu Najwyższego od udziału w sprawie ze względu na wątpliwości co do jego bezstronności w aspekcie instytucjonalnym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, istnieją podstawy do wyłączenia sędziego od udziału w sprawie ze względu na wątpliwości co do jego bezstronności w aspekcie instytucjonalnym.
Uzasadnienie
Wątpliwości co do bezstronności sędziego w aspekcie instytucjonalnym, wynikające z procedury powołania do Sądu Najwyższego (wadliwość KRS) oraz wcześniejszych relacji służbowych z Prokuratorem Krajowym, uzasadniają wyłączenie sędziego. Należy brać pod uwagę szeroki aspekt gwarancyjny instytucji wyłączenia sędziego, zapewniający dostęp do niezależnego i bezstronnego sądu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P. P. | osoba_fizyczna | skazany |
| P. G. | osoba_fizyczna | skazany |
| Ł. R. | osoba_fizyczna | skazany |
| A. W. | osoba_fizyczna | skazany |
| I. S. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony |
| Rzecznik Praw Obywatelskich | organ_państwowy | wnioskodawca |
Przepisy (13)
Główne
k.p.k. art. 41 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 42 § § 1 i 4
Kodeks postępowania karnego
EKPC art. 6 § ust. 1
Europejska Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności
Pomocnicze
uSN art. 29 § § 5
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Procedura badania bezstronności sędziego SN nie wyklucza wniosku o wyłączenie sędziego na podstawie k.p.k.
uSN art. 29 § § 18
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Karta Praw Podstawowych UE art. 47
Karta Praw Podstawowych Unii Europejskiej
uSN art. 29 § § 4
Ustawa o Sądzie Najwyższym
k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania karnego
Ustawa o zmianie ustawy o Sądzie Najwyższym oraz innych ustaw art. 10
Ustawa o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw
Ustawa o zmianie ustawy o Sądzie Najwyższym oraz innych ustaw
k.p.k. art. 540 § § 3
Kodeks postępowania karnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wątpliwości co do bezstronności sędziego w aspekcie instytucjonalnym wynikające z procedury powołania do SN. • Wcześniejsze relacje służbowe sędziego z Prokuratorem Krajowym. • Potrzeba zapewnienia dostępu do niezależnego i bezstronnego sądu. • Ryzyko naruszenia standardów niezawisłości i bezstronności gwarantowanych przez Konstytucję RP, Kartę Praw Podstawowych UE i EKPC. • Uchwała SN I KZP 2/22 dotycząca nienależytej obsady sądu w przypadku sędziów powołanych na wniosek wadliwie ukształtowanej KRS. • Wyrok ETPC w sprawie Reczkowicz przeciwko Polsce.
Godne uwagi sformułowania
uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności Sędziego w jej aspekcie instytucjonalnym • nie tylko wspomniane postanowienie zabezpieczające Wiceprezes TSUE przemawiało za skierowaniem wniosku nie do Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych, a do Izby Karnej Sądu Najwyższego • niejawność systemowa, wiążąca się z naruszeniem norm wywodzonych z aktów prawnych, które w polskim systemie prawa stoją hierarchicznie wyżej niż ustawa, nie może być zniwelowana decyzją ustawodawcy zwykłego
Skład orzekający
Zbigniew Puszkarski
przewodniczący
Małgorzata Bednarek
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wyłączenia sędziego w kontekście wadliwości procedury powoływania sędziów i aspektu instytucjonalnego bezstronności."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z reformami sądownictwa w Polsce i powoływaniem sędziów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii praworządności, niezależności sądownictwa i bezstronności sędziów, co jest tematem o dużym znaczeniu społecznym i prawnym.
“Sąd Najwyższy wyłącza sędziego z powodu wadliwej procedury powołania: czy to koniec problemów z praworządnością?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.