V KK 412/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał kasacje obrońców skazanych M. B. i S. S. od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 29 maja 2012 r., który zmieniał wyrok Sądu Okręgowego z dnia 20 kwietnia 2010 r. Głównym zarzutem podniesionym w kasacjach było rażące naruszenie prawa procesowego, w szczególności art. 19 ust. 1 ustawy o Policji, poprzez akceptację wykorzystania utrwalonych rozmów telefonicznych jako materiału dowodowego w odniesieniu do przestępstw nieobjętych zarządzeniem o kontroli rozmów telefonicznych ani zgodą następczą. Sąd Najwyższy uznał ten zarzut za zasadny, stwierdzając, że Sąd Apelacyjny dopuścił się naruszenia prawa, aprobując wykorzystanie materiałów zebranych w czasie kontroli operacyjnej do skazania za inne przestępstwa, które nie mieściły się w katalogu określonym w art. 19 ust. 1 ustawy o Policji. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej obu oskarżonych i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu, wskazując na konieczność ponownego rozważenia winy i kary z uwzględnieniem niemożności procesowego wykorzystania materiałów z podsłuchu operacyjnego w odniesieniu do przestępstw pozakatalogowych.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaDopuszczalność dowodów uzyskanych w wyniku kontroli operacyjnej, zasady wykorzystania materiałów z podsłuchu telefonicznego w postępowaniu karnym, interpretacja przepisów ustawy o Policji dotyczących kontroli operacyjnej.
Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie popełnienia czynów i prowadzenia kontroli operacyjnej (1998 r.), a także specyfiki przepisów ustawy o Policji w brzmieniu obowiązującym w tamtym okresie.
Zagadnienia prawne (2)
Czy materiały zebrane w wyniku kontroli operacyjnej (podsłuchu telefonicznego) mogą być wykorzystane jako dowód w postępowaniu karnym w odniesieniu do przestępstw, które nie były objęte zarządzeniem o kontroli ani zgodą następczą?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, materiały zebrane w wyniku kontroli operacyjnej nie mogą być wykorzystane jako dowód w postępowaniu karnym w odniesieniu do przestępstw, które nie były objęte zarządzeniem o kontroli ani zgodą następczą, jeśli nie zostały spełnione odpowiednie warunki prawne.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że Sąd Apelacyjny rażąco naruszył prawo, dopuszczając wykorzystanie materiałów z podsłuchu telefonicznego do skazania za przestępstwa nieobjęte zarządzeniem. Przepis art. 19 ust. 4 ustawy o Policji, na który powołał się sąd apelacyjny, nie mógł stanowić podstawy do legalizacji dowodów uzyskanych w sposób sprzeczny z prawem, zwłaszcza że dotyczył innego okresu obowiązywania prawa i nie został spełniony warunek uzyskania zezwolenia sądu okręgowego.
Jaki jest zakres dopuszczalności wykorzystania dowodów uzyskanych w sposób sprzeczny z prawem w kontekście prawa do rzetelnego procesu (art. 6 EKPC)?
Odpowiedź sądu
Wykorzystanie dowodów uzyskanych w sposób sprzeczny z prawem krajowym niekoniecznie musi prowadzić do naruszenia prawa do rzetelnego procesu, jednakże podstawowym obowiązkiem sądu jest ocena, czy dowody zostały uzyskane zgodnie z prawem. Dowody uzyskane z naruszeniem ustawowych reguł lub wbrew zakazom dowodowym nie mogą stanowić przedmiotu oceny sądu.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że argumentacja sądu apelacyjnego odwołująca się do orzecznictwa ETPCz w celu usprawiedliwienia dopuszczenia dowodów uzyskanych sprzecznie z prawem krajowym była zbędna i nie mogła stanowić podstawy do obejścia przepisów krajowych. Podkreślono, że podstawowym obowiązkiem sądu jest ocena legalności pozyskania dowodów, a dowody uzyskane z naruszeniem prawa nie mogą być wykorzystane.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. B. | osoba_fizyczna | skazany |
| S. S. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| Prokuratura Generalna | organ_państwowy | prokurator |
Przepisy (24)
Główne
k.k. art. 258 § 3
Kodeks karny
Dotyczy kierowania zorganizowaną grupą przestępczą.
u.p.n. art. 56 § 1
Ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii
Dotyczy obrotu środkami odurzającymi i substancjami psychotropowymi.
k.k. art. 286 § 2
Kodeks karny
Dotyczy oszustwa w celu zwrotu skradzionego mienia.
k.k. art. 33 § 2
Kodeks karny
Dotyczy wymiaru grzywny.
k.k. art. 263 § 2
Kodeks karny
Dotyczy posiadania amunicji bez zezwolenia.
k.k. art. 291 § 1
Kodeks karny
Dotyczy paserstwa.
k.k. art. 294 § 1
Kodeks karny
Dotyczy paserstwa mienia znacznej wartości.
k.k. art. 85
Kodeks karny
Dotyczy zasad orzekania kary łącznej.
k.k. art. 86 § 1
Kodeks karny
Dotyczy zasad orzekania kary łącznej.
k.k. art. 63 § 1
Kodeks karny
Dotyczy zaliczenia okresu tymczasowego aresztowania na poczet kary.
k.p.k. art. 17 § 1
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy umorzenia postępowania.
k.p.k. art. 414 § 1
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy umorzenia postępowania.
k.k. art. 101 § 4
Kodeks karny
Dotyczy przedawnienia karalności.
k.k. art. 102
Kodeks karny
Dotyczy przedawnienia wykonania kary.
k.p.k. art. 237 § 2
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy dopuszczalności dowodu z utrwalonych rozmów telefonicznych.
u. P. art. 19 § 1
Ustawa o Policji
Określa katalog przestępstw, w odniesieniu do których może być prowadzona kontrola operacyjna.
Pomocnicze
k.k. art. 65
Kodeks karny
Dotyczy popełnienia czynu w zorganizowanej grupie przestępczej.
k.p.k. art. 435
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy rozszerzenia zakresu zaskarżenia na korzyść innych oskarżonych.
k.p.k. art. 536
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy rozpoznania kasacji wniesionej na korzyść współoskarżonego.
u. P. art. 19 § 4
Ustawa o Policji
Dotyczy możliwości odstąpienia od zniszczenia materiałów zebranych w wyniku kontroli operacyjnej.
u. P. art. 19 § 5
Ustawa o Policji
Dotyczy przekazywania materiałów uzyskanych w wyniku kontroli operacyjnej Prokuratorowi Generalnemu.
u. P. art. 19 § 6
Ustawa o Policji
Dotyczy obowiązku zniszczenia materiałów uzyskanych w wyniku kontroli operacyjnej.
k.p.k. art. 442 § 3
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy związania sądu odwoławczego zapatrywaniami prawnymi sądu kasacyjnego.
k.p.k. art. 518
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy stosowania przepisów o postępowaniu apelacyjnym do postępowania kasacyjnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wykorzystanie materiałów z podsłuchu telefonicznego do skazania za przestępstwa nieobjęte zarządzeniem o kontroli rozmów telefonicznych stanowi rażące naruszenie prawa procesowego. • Przepis art. 19 ust. 4 ustawy o Policji nie mógł stanowić podstawy do legalizacji dowodów uzyskanych w sposób sprzeczny z prawem w kontekście przestępstw pozakatalogowych.
Odrzucone argumenty
Argumentacja sądu apelacyjnego oparta na orzecznictwie ETPCz usprawiedliwiająca dopuszczenie dowodów uzyskanych sprzecznie z prawem krajowym. • Wykorzystanie materiałów z podsłuchu telefonicznego do skazania za inne przestępstwa z art. 19 ust. 1 ustawy o Policji, które nie były wskazane w zarządzeniu, ale zostały przekazane Prokuratorowi Generalnemu.
Godne uwagi sformułowania
rażące naruszenie prawa procesowego • wykorzystanie materiałów zebranych w czasie kontroli operacyjnej do skazania za inne przestępstwa, które w tym katalogu się nie mieściły • nie można odkodować treści normy tylko na podstawie reguł wykładni językowej • dowody uzyskane z naruszeniem ustawowych reguł, bądź wbrew zakazom dowodowym, musi skutkować przyjęciem, iż taki dowód nie może stanowić przedmiotu oceny sądu
Skład orzekający
Jarosław Matras
przewodniczący-sprawozdawca
Dariusz Świecki
członek
Andrzej Ryński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Dopuszczalność dowodów uzyskanych w wyniku kontroli operacyjnej, zasady wykorzystania materiałów z podsłuchu telefonicznego w postępowaniu karnym, interpretacja przepisów ustawy o Policji dotyczących kontroli operacyjnej."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie popełnienia czynów i prowadzenia kontroli operacyjnej (1998 r.), a także specyfiki przepisów ustawy o Policji w brzmieniu obowiązującym w tamtym okresie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy kluczowego zagadnienia dopuszczalności dowodów w postępowaniu karnym, a konkretnie wykorzystania podsłuchów telefonicznych, co ma szerokie implikacje dla praktyki prawniczej i praw obywatelskich.
“Podsłuchy telefoniczne: Kiedy dowody stają się nielegalne? Kluczowe orzeczenie Sądu Najwyższego.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.