V KK 409/21

Sąd Najwyższy2021-09-21
SNKarneprzestępstwa przeciwko życiu i zdrowiu, przestępstwa przeciwko wolnościŚrednianajwyższy
kasacjaSąd Najwyższyocena dowodówkontrola odwoławczaprawo karnegroźbauszkodzenie ciałaobrona z urzędu

Sąd Najwyższy oddalił kasację obrońcy skazanego jako oczywiście bezzasadną, utrzymując w mocy wyrok sądu niższej instancji.

Obrońca skazanego wniósł kasację od wyroku Sądu Okręgowego, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, w tym brak prawidłowej kontroli odwoławczej i dowolną ocenę dowodów. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście bezzasadną, wskazując, że zarzuty kwestionują ustalenia faktyczne, co jest niedopuszczalne w postępowaniu kasacyjnym, a kontrola odwoławcza została przeprowadzona prawidłowo.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną przez obrońcę skazanego M. A., który został uznany za winnego popełnienia czynów z art. 191 § 2 k.k. i art. 157 § 2 k.k. w zw. z art. 12 k.k. przez Sąd Rejonowy w W., a następnie utrzymany w mocy wyrokiem Sądu Okręgowego w W. Obrońca zarzucił naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 433 § 2 k.p.k., art. 457 § 3 k.p.k., art. 7 k.p.k., art. 410 k.p.k. oraz art. 424 § 1 k.p.k., wskazując na brak prawidłowej kontroli odwoławczej i dowolną ocenę dowodów. Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną. W uzasadnieniu podkreślono, że zarzuty kasacji w istocie dążą do ponownej kontroli podstawy faktycznej rozstrzygnięcia, co jest niedopuszczalne w postępowaniu kasacyjnym zgodnie z art. 523 § 1 k.p.k. Sąd Najwyższy stwierdził, że Sąd odwoławczy dokonał pełnej i wszechstronnej analizy dowodów, a jego kontrola spełniała wymogi rzetelnej kontroli odwoławczej. W konsekwencji oddalono kasację, zasądzono koszty obrony z urzędu i zwolniono skazanego od kosztów postępowania kasacyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, zarzuty kwestionujące ustalenia faktyczne i ocenę dowodów są niedopuszczalne w kasacji, jeśli sąd odwoławczy nie dokonał zmiany ustaleń faktycznych.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że w kasacji nie jest dopuszczalne podważanie ustaleń faktycznych. Dopiero gdy sąd odwoławczy zmienia ustalenia faktyczne na skutek odmiennej oceny dowodów, pojawia się możliwość stawiania zarzutów dotyczących prawidłowości oceny dowodów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie kasacji

Strona wygrywająca

Skarb Państwa (w kontekście utrzymania wyroku)

Strony

NazwaTypRola
M. A.osoba_fizycznaskazany
J. Z.osoba_fizycznapokrzywdzony
R. J. - Kancelaria Adwokacka w W.inneobrońca z urzędu

Przepisy (11)

Główne

k.p.k. art. 535 § 3

Kodeks postępowania karnego

k.k. art. 191 § 2

Kodeks karny

k.k. art. 157 § 2

Kodeks karny

k.k. art. 12

Kodeks karny

Pomocnicze

k.p.k. art. 433 § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 457 § 3

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 410

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 424 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 458

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 523 § 1

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 433§2 k.p.k., art. 457§3 k.p.k., art. 7 k.p.k., art. 410 k.p.k. oraz art. 424§1 k.p.k. przez brak prawidłowej kontroli odwoławczej i dowolną ocenę dowodów. Naruszenie art. 457 § 3 k.p.k. w zw. z art. 458 k.p.k. oraz art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 440 k.p.k. przez niespełnienie wymogów uzasadnienia przez Sąd odwoławczy i powierzchowną kontrolę instancyjną.

Godne uwagi sformułowania

kasację jako oczywiście bezzasadną nie jest dopuszczalne podnoszenie zarzutów kwestionujących ustalenia faktyczne dokonane w sprawie kontrola spełniała wszystkie rygory rzetelnej kontroli odwoławczej

Skład orzekający

Marek Pietruszyński

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty dopuszczalności kasacji, zakres kontroli Sądu Najwyższego nad oceną dowodów przez sądy niższych instancji, wymogi prawidłowej kontroli odwoławczej."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania kasacyjnego w sprawach karnych i zarzutów podnoszonych w kasacji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w postępowaniu karnym, w szczególności ograniczeń dotyczących kontroli ustaleń faktycznych i oceny dowodów w kasacji. Jest to istotne dla praktyków prawa karnego.

Kiedy kasacja jest skazana na porażkę? Sąd Najwyższy wyjaśnia granice kontroli.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt V KK 409/21
POSTANOWIENIE
Dnia 21 września 2021 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Marek Pietruszyński
na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 21 września 2021 r.
sprawy
M. A.
skazanego z art. 191§ 2 k.k. i art. 157§2 k.k. w zw. z art. 12 k.k.
z powodu kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego
od wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia 26 stycznia 2021 r., sygn. IV Ka [...], utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w W. z dnia 13 sierpnia 2020 r., sygn. II K [...]
na podstawie art. 535§3 k.p.k.
p o s t a n o w i ł:
1.oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną,
2. zasądzić od Skarbu Państwa na rzecz adwokata R. J. – Kancelaria Adwokacka w W. - obrońcy z urzędu skazanego kwotę 442.80 zł ( czterysta czterdzieści dwa, 80/100), w tym 23% VAT za sporządzenie i wniesienie kasacji,
3. zwolnić skazanego od ponoszenia kosztów postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
Wyrokiem Sądu Rejonowego w W. z dnia 13 sierpnia 2020 r., sygn. akt II K [...] M. A. został uznany za winnego tego, że w okresie od 22 lipca do 25 sierpnia 2016 r. w W., działając w warunkach przestępstwa ciągłego, groźbą pozbawienia życia, pobicia, włamania do mieszkania oraz przemocą polegającą na uderzaniu rękoma, z otwartej dłoni w głowę, w tym w twarz oraz kopnięciem w udo J. Z., zmuszał go do zwrotu wierzytelności w kwocie 200 zł i spowodował u niego obrażenia ciała w postaci obrzęku i drobnych ran punktowych grzbietu prawej dłoni, niewielkiego obrzęku w okolicy stawu skroniowo – żuchwowego prawego i stłuczenia uda prawego, które naruszały czynności narządów ciała na czas poniżej dni 7, czym działał na szkodę J. Z., tj. popełnienia czynu kwalifikowanego z art. 191 § 2 k.k. i art. 157 § 2 k.k. w zw. z art.12 k.k.
Za ten czyn oskarżony został skazany na karę 7 miesięcy pozbawienia wolności z orzeczeniem nawiązki na rzecz pokrzywdzonego w wysokości 1.000 zł.
Wyrok ten był skarżony apelacją obrońcy oskarżonego. Po jej rozpoznaniu Sąd Okręgowy w W. wyrokiem z dnia 26 stycznia 2021 r, sygn. IV Ka [...] utrzymał w mocy zaskarżony wyrok.
Kasację od tego wyroku wniósł obrońca skazanego.
W kasacji zarzucił naruszenie: 1) art. 433§2 k.p.k., art. 457§3 k.p.k., art. 7 k.p.k., art. 410 k.p.k. oraz art. 424§1 k.p.k. przez brak prawidłowej kontroli odwoławczej w zakresie zarzutów apelacji dotyczących przeprowadzonej przez Sąd pierwszej instancji w sposób dowolny oceny dowodów, a w szczególności wobec przekroczenia przez Sąd Okręgowy granic swobodnej oceny dowodów przez odmowę wiarygodności wyjaśnieniom skazanego, przy jednoczesnym uznaniu wiarygodności relacji pokrzywdzonego, a także wobec przyjęcia ustaleń całkowicie dowolnych – wynikających z wadliwej oceny dowodów i naruszenia przepisów postępowania - w zakresie winy i sprawstwa skazanego, nieznajdujących potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym, a opartych na niepotwierdzonych domniemaniach faktycznych i dowodach, których wiarygodność w ocenie skazanego budzi poważne wątpliwości, 2) art. 457 § 3 k.p.k. w zw. z art. 458 k.p.k. oraz art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 440 k.p.k. przez niespełnienie wymogów w zakresie wyrokowania i sporządzenia uzasadnienia przez Sąd odwoławczy oraz dokonanie kontroli instancyjnej w sposób powierzchowny, z jednoczesnym zaniechaniem pogłębionej analizy, a także ustosunkowaniem się do zarzutów apelacji w sposób ogólny, z ich pominięciem, a w konsekwencji w zasadzie uchyleniem się od kontroli odwoławczej. W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Prokurator w odpowiedzi na kasację wniósł o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja okazała się bezzasadna w stopniu oczywistym, dlatego jej oddalenie mogło nastąpić na posiedzeniu w trybie art. 535§3 k.p.k.
Skarżący formułując w punkcie pierwszym kasacji zarzut rzekomego naruszenia dyspozycji art. 433§2 k.p.k. w rzeczywistości dąży do ponownej kontroli podstawy faktycznej rozstrzygnięcia skonstruowanej przez Sąd pierwszej instancji w sposób zgodny z wymogami prawa procesowego, przy zrealizowaniu zasady swobodnej oceny dowodów, co słusznie zyskało aprobatę Sądu odwoławczego. Już na wstępie rozważań wskazać należało na błąd w samej strukturze pierwszego zarzutu kasacji nie do pogodzenia z zakresem kontroli odwoławczej zagwarantowanej przepisami prawa procesowego. Za uchybienie należało uznać wskazanie w zarzucie naruszenia przez Sąd odwoławczy treści art. 7, art. 410, art. 4242§1 k.p.k., w sytuacji gdy Sąd odwoławczy nie orzekał reformatoryjnie w tej sprawie. Dopiero wtedy gdy w instancji odwoławczej dokonuje się zmiany ustaleń faktycznych na skutek odmiennej oceny dowodów od tej dokonanej przez Sąd pierwszej instancji, pojawia się możliwość stawiania w kasacji zarzutów dotyczących prawidłowości oceny dowodów, zakresu wykorzystania dowodów, czy też tych dotyczących jakości sporządzonego uzasadnienia, które w takiej sytuacji powinno odpowiadać regułom obowiązującym sąd pierwszej instancji. Taka sytuacja w tej sprawie jak już podniesiono, nie zaistniała. Sposób sformułowania tego zarzutu przekonuje dosadnie co do rzeczywistego powodu wniesienia kasacji w tej sprawie, zaakcentowanego na wstępie rozważań. W kontekście tak odczytanego zarzutu podnieść należało, że po myśli dyspozycji art. 523§1 k.p.k. w kasacji nie jest dopuszczalne podnoszenie zarzutów kwestionujących ustalenia faktyczne dokonane w sprawie. Odnosząc się do zakwestionowanej w kasacji jakości kontroli instancyjnej orzeczenia Sądu pierwszej instancji należało, w przekonaniu Sądu Najwyższego, stanowczo odrzucić tę sugestię zawartą w kasacji.
Wbrew twierdzeniom zawartym w kasacji kwestionującym pierwszo - instancyjną ocenę dowodu z zeznań pokrzywdzonego podnieść należało, że Sąd odwoławczy dokonał pełnej i wszechstronnej analizy depozycji pokrzywdzonego, posiłkując się opinią biegłego psychologa, zeznaniami świadków, a także konfrontując te dowody z wyjaśnieniami oskarżonego i doszedł do trafnej konkluzji w aspekcie całokształtu materiału dowodowego co do prawidłowej - w płaszczyźnie dyspozycji art. 7 k.p.k. – oceny dowodu z zeznań pokrzywdzonego zaprezentowanej w orzeczeniu Sądu pierwszej instancji. W tej analizie wykazano również dlaczego zeznania poszczególnych świadków i w jakim zakresie należało uznać za wiarygodne. Sąd odwoławczy w szerokim wywodzie prawno – faktycznym, zamieszczonym w uzasadnieniu orzeczenia, rozważył zatem wszystkie zarzuty i wykazał dlaczego uznał je za niezasadne, przedstawiając w uzasadnieniu swojego orzeczenia swój tok rozumowania. Taka kontrola spełniała wszystkie rygory rzetelnej kontroli odwoławczej wskazane w art. 433§2 k.p.k.
Przedstawiona argumentacja wskazuje na trafność oceny kasacji zaprezentowanej na wstępie rozważań.
O kosztach obrony z urzędu rozstrzygnięto na podstawie § 2 ust. 1, § 3, § 4 ust. 3, §17 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu ( Dz.U.2019.18).
Z tych względów orzeczono jak wstępie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI