Orzeczenie · 2022-11-09

V KK 408/22

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2022-11-09
SNKarneprzestępstwa przeciwko obrotowi gospodarczemuWysokanajwyższy
pranie pieniędzyart. 299 k.k.operacja specjalnadowodylegalność dowodówkontrola operacyjnaCBAkasacjapostępowanie karneumorzenie postępowania

Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego wniesioną na niekorzyść oskarżonych M. W., M. P., J. K. i L. W. w sprawie o przestępstwa z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 299 § 1, 5 i 6 k.k. Kasacja dotyczyła postanowienia Sądu Apelacyjnego w Gdańsku, które utrzymało w mocy postanowienie Sądu Okręgowego w Toruniu o umorzeniu postępowania w części dotyczącej czynów zarzucanych tym oskarżonym. Sąd Okręgowy umorzył postępowanie, uznając, że kluczowe dowody zostały nielegalnie pozyskane przez CBA i nie mogą być wykorzystane, co skutkowało brakiem podstaw do oskarżenia. Sąd Najwyższy stwierdził, że Sądy niższych instancji nie dokonały prawidłowej merytorycznej oceny zarzutów odwoławczych i rażąco naruszyły przepisy postępowania, w tym art. 339 § 3 pkt 2 k.p.k. Uznano, że umorzenie postępowania na posiedzeniu przed rozprawą z powodu braku podstaw do oskarżenia było przedwczesne i nieuprawnione, gdyż wymagało wszechstronnej analizy dowodów, której nie przeprowadzono. W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie Sądu Okręgowego i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu w Toruniu do ponownego rozpoznania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących umorzenia postępowania karnego na etapie posiedzenia przed rozprawą, oceny legalności dowodów oraz zakresu kontroli odwoławczej.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z umorzeniem postępowania z powodu rzekomo nielegalnych dowodów uzyskanych w ramach operacji specjalnej.

Zagadnienia prawne (2)

Czy sąd może umorzyć postępowanie karne na posiedzeniu przed rozprawą z powodu braku podstaw do oskarżenia, jeśli ocena dowodów pod kątem ich legalności i wiarygodności wymaga wszechstronnej analizy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, umorzenie postępowania na podstawie art. 339 § 3 pkt 2 k.p.k. jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy brak podstaw do oskarżenia jest oczywisty i nie wymaga szczegółowej analizy dowodów. W przypadku wątpliwości co do legalności lub wiarygodności dowodów, sprawa powinna być rozpoznana na rozprawie.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że umorzenie postępowania na etapie posiedzenia przed rozprawą z powodu braku faktycznych podstaw oskarżenia jest możliwe tylko w sytuacjach oczywistych. Jeśli ocena dowodów, w tym ich legalności, wymaga gruntownego zbadania i krytycznej analizy, umorzenie jest niedopuszczalne. Sądy niższych instancji nie przeprowadziły takiej analizy, co stanowiło rażące naruszenie przepisów postępowania.

Czy dowody uzyskane w ramach operacji specjalnej CBA, w tym kontroli operacyjnej i transakcji pozorne, mogą być wykorzystane w postępowaniu karnym, jeśli budzą wątpliwości co do ich legalności?

Odpowiedź sądu

Sąd Najwyższy nie rozstrzygnął bezpośrednio o legalności dowodów, ale wskazał, że ocena ta wymaga wszechstronnej analizy na rozprawie, a nie na etapie posiedzenia o umorzeniu postępowania. Wskazał, że przedwczesne uznanie dowodów za niedopuszczalne, bez należytej analizy, jest błędem proceduralnym.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy zwrócił uwagę, że decyzja o umorzeniu postępowania z powodu rzekomo nielegalnych dowodów była przedwczesna. Wymagała ona szczegółowej analizy, czy dowody te zostały uzyskane z naruszeniem przepisów, a także czy nie zachodzą przesłanki z art. 168a k.p.k. dotyczące dowodów pochodnych. Brak takiej analizy przez sądy niższych instancji był podstawą uchylenia ich postanowień.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie postanowienia i przekazanie do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
oskarżeni (w zakresie uchylenia postanowienia o umorzeniu)

Strony

NazwaTypRola
M. W.osoba_fizycznaoskarżony
M. P.osoba_fizycznaoskarżony
J. K.osoba_fizycznaoskarżony
L. W.osoba_fizycznaoskarżony
M. L.osoba_fizycznaoskarżony
Prokurator Okręgowy w Warszawieorgan_państwowystrona wnosząca zażalenie
Prokurator Generalnyorgan_państwowystrona wnosząca kasację

Przepisy (15)

Główne

k.p.k. art. 339 § § 3 pkt 2

Kodeks postępowania karnego

Umorzenie postępowania na posiedzeniu przed rozprawą z powodu braku faktycznych podstaw oskarżenia jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy brak ten jest oczywisty i nie wymaga szczegółowej analizy dowodów.

k.k. art. 13 § § 1

Kodeks karny

Przepis dotyczący usiłowania przestępstwa.

k.k. art. 299 § § 1, 5 i 6

Kodeks karny

Przepisy dotyczące przestępstwa prania pieniędzy.

k.k. art. 299 § § 6a

Kodeks karny

Przepis dotyczący przestępstwa prania pieniędzy.

k.p.k. art. 17 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania karnego

Przesłanka umorzenia postępowania z powodu braku faktycznych podstaw oskarżenia.

k.p.k. art. 339 § § 3 pkt 1

Kodeks postępowania karnego

Umorzenie postępowania na posiedzeniu z powodu braku faktycznych podstaw oskarżenia.

Pomocnicze

k.p.k. art. 168a

Kodeks postępowania karnego

Przepis dotyczący niedopuszczalności dowodów pochodnych, uzyskanych z naruszeniem przepisów lub warunków wskazanych w tym przepisie.

u.o.CBA art. 17

Ustawa o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym

Przepis dotyczący kontroli operacyjnej.

u.o.CBA art. 19

Ustawa o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym

Przepis dotyczący transakcji pozornej.

k.k.s. art. 107 § § 1

Kodeks karny skarbowy

Przepis dotyczący przestępstwa skarbowego.

k.p.k. art. 433 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Obowiązek wszechstronnej kontroli odwoławczej.

k.p.k. art. 457 § § 3

Kodeks postępowania karnego

Obowiązek ustosunkowania się do zarzutów w uzasadnieniu orzeczenia odwoławczego.

k.p.k. art. 94 § § 1 pkt 5

Kodeks postępowania karnego

Zakres kontroli instancyjnej.

k.p.k. art. 98 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Obowiązki sądu odwoławczego.

k.p.k. art. 458

Kodeks postępowania karnego

Zakres rozpoznania sprawy przez sąd odwoławczy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sądy niższych instancji nie dokonały wszechstronnej analizy dowodów pod kątem ich legalności i wiarygodności. • Umorzenie postępowania na posiedzeniu przed rozprawą było przedwczesne i nieuprawnione. • Sąd Apelacyjny nie rozpoznał należycie wszystkich zarzutów zażalenia prokuratora.

Godne uwagi sformułowania

kasacja okazała się zasadna w stopniu oczywistym • nie dokonał prawidłowej merytorycznej oceny zarzutów odwoławczych • rażące i mające istotny wpływ na treść postanowienia naruszenie przepisów prawa karnego procesowego • nie sposób uznać, że zebrany materiał dowodowy był na tyle jednoznaczny i ewidentny, aby dawał podstawę do umorzenia postępowania z powodu oczywistego braku podstaw oskarżenia • decyzja umarzająca w oparciu o art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k. w zw. z art. 339 § 3 pkt 1 k.p.k. jest dopuszczalna tylko wtedy, gdy w sposób oczywisty z zebranego w postępowaniu przygotowawczym materiału dowodowego wynika, że zarzucony oskarżonemu czyn nie zawiera znamion czynu zabronionego.

Skład orzekający

Jacek Błaszczyk

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących umorzenia postępowania karnego na etapie posiedzenia przed rozprawą, oceny legalności dowodów oraz zakresu kontroli odwoławczej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z umorzeniem postępowania z powodu rzekomo nielegalnych dowodów uzyskanych w ramach operacji specjalnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy kluczowych kwestii procesowych związanych z legalnością dowodów w sprawach karnych, co jest zawsze interesujące dla prawników. Dodatkowo, kontekst operacji specjalnych CBA i zarzutów prania pieniędzy dodaje jej wagi.

Sąd Najwyższy: Umorzenie sprawy karnej z powodu 'nielegalnych dowodów' wymaga dowodów na brak podstaw oskarżenia!

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst