V KK 403/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy wyłączył sędziego Pawła Kołodziejskiego od udziału w sprawie kasacyjnej z powodu potencjalnego braku bezstronności wynikającego z jego powołania przez wadliwie ukształtowaną KRS.
Obrońca skazanego J.Ł. złożył wniosek o wyłączenie sędziego Pawła Kołodziejskiego od udziału w sprawie rozpoznania kasacji, argumentując, że sędzia został powołany na urząd przez Krajową Radę Sądownictwa ukształtowaną ustawą z 2017 roku, co może budzić wątpliwości co do jego bezstronności w kontekście zarzutu nienależytej obsady sądu w kasacji. Sąd Najwyższy uznał wniosek za zasadny, powołując się na zasadę nemo iudex in causa sua oraz uchwałę składu połączonych izb SN z 2020 roku.
Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek obrońcy skazanego J.Ł. o wyłączenie sędziego Pawła Kołodziejskiego od udziału w sprawie rozpoznania kasacji od wyroku Sądu Apelacyjnego w Łodzi. Obrońca argumentował, że sędzia Kołodziejski, podobnie jak sędziowie orzekający w sprawie niższej instancji, został powołany na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa, której skład został ukształtowany ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. W kasacji podniesiono zarzut bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. dotyczącej nienależytej obsady sądu. Sąd Najwyższy uznał wniosek o wyłączenie za zasadny, stwierdzając, że udział sędziego w rozpoznaniu sprawy, w której podniesiono zarzut dotyczący sposobu jego powołania, mógłby prowadzić do uzasadnionych wątpliwości co do bezstronności. Sąd odwołał się do zasady nemo iudex in causa sua oraz do uchwały składu połączonych izb SN z dnia 23 stycznia 2020 r. (sygn. akt BSA I-4110-1/20), która stanowi, że nienależyta obsada sądu zachodzi również wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego SN na wniosek KRS ukształtowanej w trybie ustawy z 2017 r. W konsekwencji, Sąd Najwyższy postanowił wyłączyć sędziego Pawła Kołodziejskiego od udziału w sprawie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Tak, sędzia powinien zostać wyłączony.
Uzasadnienie
Udział sędziego w rozpoznaniu sprawy, w której podniesiono zarzut dotyczący sposobu jego własnego powołania, może prowadzić do uzasadnionych wątpliwości co do jego bezstronności, naruszając zasadę nemo iudex in causa sua. Sąd Najwyższy powołał się na własną uchwałę z 2020 r. stwierdzającą nienależytą obsadę sądu w takich przypadkach.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
wyłączenie sędziego
Strona wygrywająca
skazany J.Ł. (poprzez swojego obrońcę)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. Ł. | osoba_fizyczna | skazany |
| obrońca skazanego | inne | wnioskodawca |
| Paweł Kołodziejski | inne | sędzia |
Przepisy (4)
Główne
k.p.k. art. 41 § §1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 42 § §1
Kodeks postępowania karnego
Pomocnicze
k.p.k. art. 439 § §1
Kodeks postępowania karnego
Nienależyta obsada sądu zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r.
Ustawa o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sędzia Paweł Kołodziejski został powołany na urząd na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z 2017 r., co budzi wątpliwości co do jego bezstronności w sprawie, gdzie podniesiono zarzut nienależytej obsady sądu z tego samego powodu. Zasada nemo iudex in causa sua. Uchwała połączonych izb SN z 2020 r. (BSA I-4110-1/20) stanowi, że nienależyta obsada sądu zachodzi w przypadku sędziów SN powołanych na wniosek KRS ukształtowanej ustawą z 2017 r.
Godne uwagi sformułowania
pośrednio wypowiadałby się na temat własnego statusu jako sędziego Sądu Najwyższego strony postępowania mogłyby pozostawać w uzasadnionym przekonaniu, że zarzuty podnoszące zaistnienie uchybienia określonego w art. 439 §1 pkt 2 k.p.k. nie zostaną rozpoznane bezstronnie nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439§1 pkt 2 k.p.k. zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017r.
Skład orzekający
Jerzy Grubba
przewodniczący
Paweł Kołodziejski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasad wyłączania sędziów w sprawach dotyczących ich własnego statusu powołania, zwłaszcza w kontekście wadliwie ukształtowanej KRS i zarzutów nienależytej obsady sądu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji powołania sędziego SN na wniosek KRS ukształtowanej ustawą z 2017 r. i zarzutu z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii ustrojowych związanych z praworządnością i niezależnością sądownictwa, a konkretnie z powoływaniem sędziów i potencjalnym brakiem bezstronności. Jest to temat budzący duże zainteresowanie w środowisku prawniczym i szerszej opinii publicznej.
“Sędzia SN wyłączony od sprawy. Czy jego powołanie było legalne?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN V KK 403/25 POSTANOWIENIE Dnia 3 marca 2026 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jerzy Grubba w sprawie wniosku obrońcy skazanego J. Ł. o wyłączenie SSN Pawła Kołodziejskiego od udziału w sprawie, której przedmiotem jest rozpoznanie kasacji od wyroku Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 30 września 2024r. w sprawie o sygn. akt II AKa 221/22 po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 3 marca 2026r. na podstawie art. 41§1 k.p.k. i art. 42§1 k.p.k. postanowił: wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego Pawła Kołodziejskiego od udziału w sprawie, której przedmiotem jest rozpoznanie kasacji wniesionych na korzyść J.Ł., a prowadzonej w Sądzie Najwyższym pod sygn. akt V KK 403/25. UZASADNIENIE W dniu 23 lutego 2026r. do Sądu Najwyższego wpłynął wniosek obrońcy skazanego o wyłączenie sędziego Pawła Kołodziejskiego od orzekania w sprawie, której przedmiotem jest rozpoznanie kasacji od wyroku Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 30 września 2024r. w sprawie o sygn. akt II AKa 221/22. Uzasadniając wniosek obrońca odwołał się przede wszystkim do okoliczności związanych z wadliwym powołaniem na urząd sędziego wskazanego Sędziego w następstwie rekomendacji udzielonej przez Krajową Radę Sądownictwa w składzie, który został ukształtowany ustawą z dnia 8 grudnia 2017r. (Dz. U. z 2018r., poz. 3), w sytuacji, gdy analogiczny zarzut jest stawiany sędziom rozpoznającym sprawę w instancji odwoławczej. Sąd Najwyższy zważył co następuje: Złożony przez obrońcę wniosek o wyłączenie od udziału w rozpoznaniu sprawy zawisłej w Sądzie Najwyższym pod sygn. akt V KK 403/25 sędziego SN Pawła Kołodziejskiego jest zasadny. W kasacji podniesiono zarzut zaistnienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej, określonej w art. 439 §1 pkt 2 k.p.k. , poprzez wydanie orzeczenia przez Sąd Apelacyjny, w którego składzie orzekającym zasiadały osoby powołane na stanowisko sędziego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa, której skład został ukształtowany na mocy ustawy z dnia 8 grudnia 2017r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018r., poz. 3). W sytuacji, gdy Paweł Kołodziejski został powołany na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego na wniosek tak samo ukształtowanej Krajowej Rady Sądownictwa, jest oczywiste, że biorąc udział w rozpoznaniu przedmiotowej sprawy i decydując w przedmiocie zasadności zarzutu podniesionego w kasacji, pośrednio wypowiadałby się na temat własnego statusu jako sędziego Sądu Najwyższego. Z tej przyczyny, jeszcze przed wydaniem orzeczenia, strony postępowania mogłyby pozostawać w uzasadnionym przekonaniu, że zarzuty podnoszące zaistnienie uchybienia określonego w art. 439 §1 pkt 2 k.p.k. nie zostaną rozpoznane bezstronnie. Nawiązać należy tu do uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022r., sygn. akt I KZP 2/22, której teza 6, na gruncie analogicznej sytuacji, daje wyraz zasadzie nemo iudex in causa sua. Co zaś istotniejsze, należy również mieć w polu widzenia i to, że zgodnie z pkt 1 uchwały składu połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020r., sygn. akt BSA I-4110-1/20 „ nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439§1 pkt 2 k.p.k. zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r., poz. 3) ”. Uchwała ta w swej treści stanowi zasadę wiążącą wszystkie składy Sądu Najwyższego (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 września 2021r., sygn. akt I KZ 29/21, OSNK 2021, z. 10, poz. 41). Kierując się przedstawionymi względami, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie. Jerzy Grubba [J.J.] [a.ł]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI