IV KO 66/22

Sąd Najwyższy2022-07-06
SNKarnepostępowanie karneWysokanajwyższy
sąd najwyższykasacjawyłączenie sędziegokrajowa rada sądownictwaniezależność sądownictwabezstronnośćart. 439 k.p.k.art. 6 EKPC

Sąd Najwyższy uwzględnił wniosek sędziego o wyłączenie go od rozpoznania sprawy kasacyjnej ze względu na tożsamość zarzutów dotyczących sposobu powołania sędziego.

Sędzia Sądu Najwyższego Marek Siwek złożył wniosek o wyłączenie go od rozpoznania sprawy kasacyjnej (sygn. akt IV KK 58/22). Wniosek był uzasadniony tym, że zarzut kasacyjny dotyczący sposobu powołania sędziego sądu niższej instancji, podniesiony przez obrońcę skazanego A. K., w identyczny sposób dotyczy samego sędziego Marka Siwka. Sąd Najwyższy, powołując się na swoje wcześniejsze orzecznictwo, uznał wniosek za zasadny, podkreślając potrzebę utrwalania obrazu sądu jako działającego w warunkach bezstronności oraz standardu niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego ustawą.

Do Sądu Najwyższego wpłynęła kasacja obrońcy skazanego A. K. od wyroku Sądu Okręgowego w C. z dnia 8 października 2021 r. (sygn. akt VII Ka [...]). W kasacji podniesiono zarzut naruszenia art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. poprzez wydanie wyroku przez nienależycie obsadzony skład sądu okręgowego, wskazując na sposób powołania sędzi SSO M. M. przez Prezydenta RP na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej po zmianach w 2017 r. Sprawa pierwotnie przydzielona sędziemu Antoniemu Bojańczykowi, który został wyłączony, następnie trafiła do sędziego Marka Siwka. Sędzia Siwek złożył wniosek o własne wyłączenie, argumentując, że zarzut dotyczący sposobu powołania sędziego sądu niższej instancji w tożsamy sposób dotyczy jego samego. Sąd Najwyższy uznał wniosek za zasadny, odwołując się do utrwalonego orzecznictwa, które wskazuje, że wypowiadanie się sędziego w kwestii zasadności zarzutu dotyczącego trybu powołania innego sędziego, gdy okoliczność ta dotyczy również jego samego, mogłoby być odebrane jako postępowanie nieutrwalające obrazu sądu działającego w warunkach bezstronności. Podkreślono również, że sędzia ulega wyłączeniu, gdy orzekanie mogłoby prowadzić do naruszenia standardu niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego ustawą (art. 6 ust. 1 EKPC). W konsekwencji Sąd Najwyższy postanowił wyłączyć sędziego Marka Siwka od rozpoznania sprawy kasacyjnej o sygn. akt IV KK 58/22.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, sędzia powinien zostać wyłączony.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że wypowiadanie się sędziego w kwestii zasadności zarzutu dotyczącego trybu powołania innego sędziego, gdy okoliczność ta dotyczy również jego samego, może być odebrane jako postępowanie nieutrwalające obrazu sądu działającego w warunkach bezstronności. Ponadto, orzekanie w takiej sytuacji może naruszać standard niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego ustawą (art. 6 ust. 1 EKPC).

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uwzględnienie wniosku o wyłączenie

Strona wygrywająca

sędzia Marek Siwek

Strony

NazwaTypRola
A. K.osoba_fizycznaskazany
Marek Siwekosoba_fizycznasędzia Sądu Najwyższego (wnioskodawca)

Przepisy (3)

Pomocnicze

k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania karnego

Naruszenie przepisu polegające na wydaniu wyroku przez nienależycie obsadzony skład sądu.

k.k. art. 203

Kodeks karny

k.p.k. art. 41 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Okoliczności uzasadniające wyłączenie sędziego ze względu na wątpliwość co do jego bezstronności.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zarzut kasacyjny dotyczący sposobu powołania sędziego sądu niższej instancji w tożsamy sposób dotyczy sędziego Sądu Najwyższego wnioskującego o wyłączenie. Wypowiadanie się sędziego w kwestii zasadności zarzutu dotyczącego trybu powołania innego sędziego, gdy okoliczność ta dotyczy również jego samego, może być odebrane jako postępowanie nieutrwalające obrazu sądu działającego w warunkach bezstronności. Orzekanie przez sędziego w danej sprawie mogłoby prowadzić do naruszenia standardu z art. 6 ust. 1 EKPC i uznania, że taki skład orzekający w ogóle nie stanowi niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego ustawą.

Godne uwagi sformułowania

w odbiorze społecznym mogłoby być odebrane jako postępienie nie utrwalające obrazu sądu jako działającego w warunkach bezstronności naruszenia standardu z art. 6 ust. 1 EKPC i uznania, że taki skład orzekający w ogóle nie stanowi niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego ustawą

Skład orzekający

Kazimierz Klugiewicz

przewodniczący

Marek Siwek

wnioskodawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wyłączenia sędziego w sprawach, gdzie zarzuty dotyczące sposobu powołania sędziów dotyczą również orzekającego sędziego SN, w kontekście standardów ETPC i utrwalonego orzecznictwa SN."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z zarzutami dotyczącymi składu sądu i sposobu powołania sędziów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy kwestii niezależności i bezstronności sądownictwa, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie publiczne i prawnicze, zwłaszcza w kontekście zmian w wymiarze sprawiedliwości.

Sędzia SN sam się wyłączył. Dlaczego?

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt IV KO 66/22
POSTANOWIENIE
Dnia 6 lipca 2022 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Kazimierz Klugiewicz
w sprawie
A. K.
,
skazanego z art. 203 k.k. i in.,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu,
w dniu 6 lipca 2022 r.,
wniosku sędziego Sądu Najwyższego Marka Siwka o wyłączenie go od udziału w sprawie o sygn akt IV KK 58/22,
p o s t a n o w i ł:
wniosek uwzględnić i wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego Marka Siwka od udziału w rozpoznawaniu sprawy kasacyjnej o sygn. akt IV KK 58/22 .
UZASADNIENIE
Do Sądu Najwyższego wpłynęła kasacja obrońcy skazanego A. K. od wyroku Sądu Okręgowego w C. z dnia 8 października 2021 r, sygn. akt VII Ka
[…]
, w której został podniesiony zarzut naruszenia art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. poprzez wydanie zaskarżonego wyroku przez Sąd Okręgowy w nienależycie obsadzonym składzie poprzez udział w wydaniu zaskarżonego wyroku SSO M. M.  Sędzia ta, jak wskazał obrońca w uzasadnieniu kasacji, została powołana na stanowisko sędziego Sądu Okręgowego w C. w dniu 4 lutego 2021 r przez Prezydenta RP na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa, której skład został ukształtowany po zmianach w 2017 r., zgodnie z ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r.
Pierwotnie przemiotowa sprawa została przydzielona do rozpoznania sędziemu Sądu Najwyższego Antoniemu Bojańczykowi, ale postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 28 kwietnia 2022 r., sygn akt IV KO 32/22, sędzia ten został wyłaczony od udziału w jej rozpoznaniu.
Następnie sprawa powyższa została przydzielona do rozpoznaniu sędziemu Sądu Najwyższego Markowi Siwkowi, który pismem z dnia 20 czerwca 2022 r. wniósł o jego wyłączenie od rozpoznania sprawy IV KK 58/22, albowiem podniesiona w kasacji okoliczność związana z powołaniem sędziego Sądu Okręgowego w C. w takim samym stopniu dotyczy jego samego, tj. powołanie na urząd sędziego  na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej  zgodnie z aktualnie obowiazujacymi przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r.
Sąd Najwyższy rozważył, co następuje.
Wniosek jest zasadny.
Trafnie bowiem w orzecnictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że wypowiadanie się przez sędziego w kwestii zasadności lub bezzasadności zarzutu kasacyjnego odnosnie trybu i sposobu powołania sędziego, który orzekał w sądzie niższej instancji, a która to okolicznośc wręcz w tożsamy sposób dotyczy jego samego „w odbiorze społecznym mogłoby być odebrane jako postępienie nie utrwalające obrazu sądu jako działającego w warunkach bezstronności” (postanowienie z dnia 3 listopada 2021 r., IV KO 86/21). Wskazuje się również, że sędzia ulega wyłączeniu, nie tylko wówczas, gdy istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie (art. 41 § 1 k.k.), ale również w sytuacji,  gdy orzekanie przez sędziego w danej sprawie mogłoby  prowadzić do naruszenia standardu z art. 6 ust. 1 EKPC i uznania, że taki skład orzekający w ogóle nie stanowi niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego ustawą (postanowienia: z dnia 13 października 2021 r., II KO 30/21; z dnia 28 kwietnia 2022 r., IV KO 32/22; z dnia 17 marca 2022 r., II KO 12/22).
Mając zatem na uwadze treść zarzutu podniesionego w kasacji obrońcy A. K. oraz argumentcję zawartą we wniosku sędziego Sądu Najwyższego Marka Siwka, należało wniosek sędziego uwzględnić i wyłączyć go od rozpoznania sprawy kasacyjnej o sygnaturze IV KK 58/22.
Z tych względu orzeczono jak w postanowieniu.
[as]

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI