V KK 403/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną przez obrońcę skazanej E.W. od wyroku Sądu Okręgowego w Gdańsku, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Gdyni. Skazana została uznana za winną popełnienia kilkuset przestępstw oszustwa (art. 286 § 1 k.k.) oraz przywłaszczenia (art. 284 § 1 k.k.), za co wymierzono jej karę łączną 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności. Dodatkowo, zobowiązano ją do naprawienia szkody na rzecz T. S.A. w W. w kwocie 892 554,76 zł. Obrońca zarzucił w kasacji naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 7 k.p.k. poprzez dowolną ocenę dowodów, kwestionując m.in. brak znaczenia udzielonego pełnomocnictwa, wiarygodność zeznań świadka K.R., a także brak ustalenia stanu sprzętu. Podniesiono również zarzuty naruszenia art. 5 § 1 k.p.k. w zw. z art. 74 § 1 k.p.k. w kontekście rozstrzygania wątpliwości na niekorzyść oskarżonej, a także zarzut dotyczący uznania T. S.A. za pokrzywdzonego i zasądzenia odszkodowania. Kwestionowano również oddalenie wniosku dowodowego o opinię biegłego oraz rzekomą sprzeczność opinii biegłego ds. badania dokumentów. Sąd Najwyższy uznał wszystkie podniesione zarzuty za oczywiście bezzasadne. Wskazał, że kasacja nie jest postępowaniem mającym na celu ponowne badanie ustaleń faktycznych, a zarzuty obrońcy w istocie polemizowały z prawidłowo ocenionym materiałem dowodowym przez sądy niższych instancji. Podkreślono, że sąd odwoławczy nie stosuje bezpośrednio art. 7 k.p.k., a jedynie kontroluje jego zastosowanie, chyba że sam dokonuje nowych ustaleń faktycznych. W tej sprawie sąd odwoławczy zaakceptował ustalenia i ocenę dowodów sądu pierwszej instancji. Sąd Najwyższy oddalił kasację i obciążył skazaną kosztami postępowania kasacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja dopuszczalności zarzutów kasacyjnych dotyczących oceny dowodów i stosowania zasady in dubio pro reo.
Dotyczy specyfiki postępowania kasacyjnego i relacji między kontrolą sądów instancji a kontrolą Sądu Najwyższego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy naruszenie art. 7 k.p.k. przez sąd odwoławczy może polegać na dowolnej ocenie dowodów, jeśli sąd ten jedynie kontroluje zastosowanie tego przepisu, a nie stosuje go bezpośrednio?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd odwoławczy nie narusza art. 7 k.p.k. (ani art. 410 k.p.k.), gdy tylko kontroluje zastosowanie tych przepisów, ale sam ich nie stosuje. Może je naruszyć, gdy poczyni własne ustalenia faktyczne odmienne od pierwszoinstancyjnych lub uzupełni przewód sądowy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że sąd odwoławczy nie stosuje bezpośrednio art. 7 k.p.k., a jedynie kontroluje jego zastosowanie przez sąd pierwszej instancji. Bezpośrednie naruszenie art. 7 k.p.k. przez sąd odwoławczy może nastąpić jedynie w sytuacji, gdy sam dokonuje nowych ustaleń faktycznych lub uzupełnia postępowanie dowodowe.
Czy zarzuty naruszenia art. 5 § 1 k.p.k. (zasada in dubio pro reo) mogą być skuteczne, gdy skarżący kwestionuje ocenę poszczególnych dowodów, która stanowi podstawę ustaleń faktycznych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, łączenie zarzutów obrazy art. 7 k.p.k. i art. 5 § 2 k.p.k. nie może być skuteczne, gdyż mają one charakter rozłączny. Zasada in dubio pro reo może mieć zastosowanie dopiero na etapie ustalania faktów w oparciu o dowody ocenione jako wiarygodne, jeśli mimo to istnieją niedające się usunąć wątpliwości.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że zarzuty dotyczące oceny dowodów (art. 7 k.p.k.) i zarzuty naruszenia zasady in dubio pro reo (art. 5 § 2 k.p.k.) są rozłączne. Jeśli sąd przeprowadził postępowanie w sposób pełny i dokonał oceny dowodów zgodnie z art. 7 k.p.k., to naruszenie art. 5 § 2 k.p.k. może nastąpić tylko wtedy, gdy mimo tej oceny istnieją niedające się usunąć wątpliwości, które sąd rozstrzygnął niezgodnie z tą zasadą.
Czy kasacja jest odpowiednim środkiem do kwestionowania ustaleń faktycznych i oceny dowodów dokonanej przez sądy niższych instancji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, kasacja jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia o rygorystycznych uwarunkowaniach formalnych, który nie służy ponownej kontroli odwoławczej ani polemice z ustaleniami faktycznymi i oceną dowodów, jeśli nie wystąpiły rażące naruszenia prawa procesowego lub materialnego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy przypomniał, że kasacja nie jest postępowaniem, które ma na celu ponowne badanie ustaleń faktycznych czy ocenę dowodów. Sąd Najwyższy bada jedynie, czy sąd odwoławczy rażąco i istotnie naruszył wskazane przepisy, a ciężar gatunkowy uchybienia musi być poważny. Kwestionowanie ustaleń faktycznych pod pozorem zarzutu naruszenia prawa procesowego nie jest dopuszczalne.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| E. W. | osoba_fizyczna | skazana |
| T. S.A. | spółka | pokrzywdzony |
| K. Sp. z o.o. | spółka | podmiot powiązany |
| S. Sp. z o.o. | spółka | podmiot powiązany |
Przepisy (22)
Główne
k.k. art. 286 § § 1
Kodeks karny
Dotyczy przestępstwa oszustwa, które zostało przypisane skazanej.
k.k. art. 91 § § 1
Kodeks karny
Dotyczy instytucji ciągu przestępstw przy wymiarze kary.
k.k. art. 284 § § 1
Kodeks karny
Dotyczy przestępstwa przywłaszczenia.
k.k. art. 86 § § 1
Kodeks karny
Dotyczy łączenia kar jednostkowych przy wymiarze kary łącznej.
k.k. art. 91 § § 2
Kodeks karny
Dotyczy łączenia kar jednostkowych przy wymiarze kary łącznej w przypadku ciągu przestępstw.
k.k. art. 46 § § 1
Kodeks karny
Dotyczy obowiązku naprawienia szkody.
k.p.k. art. 535 § § 3
Kodeks postępowania karnego
Podstawa do rozpoznania kasacji na posiedzeniu w trybie uproszczonym.
k.p.k. art. 7
Kodeks postępowania karnego
Zasada swobodnej oceny dowodów.
k.p.k. art. 5 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Zasada in dubio pro reo.
k.p.k. art. 49 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy pokrzywdzonego w postępowaniu.
k.p.k. art. 167
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy obowiązku sądu do podejmowania czynności dowodowych.
k.p.k. art. 637a
Kodeks postępowania karnego
Podstawa do orzekania o kosztach postępowania kasacyjnego.
Pomocnicze
k.k. art. 4 § § 1
Kodeks karny
Zastosowano brzmienie przepisu obowiązujące przed dniem 1 lipca 2015 r.
k.k. art. 12
Kodeks karny
Dotyczy popełnienia czynu zabronionego jako przestępstwo ciągłe.
k.p.k. art. 74 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy zakazu stosowania niedozwolonych środków dowodowych.
k.p.k. art. 49 § § 2 pkt 2
Kodeks postępowania karnego
Określa krąg podmiotów, które mogą być uznane za pokrzywdzonych.
k.p.k. art. 193 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy powoływania biegłych.
k.p.k. art. 170 § § 1 pkt 5
Kodeks postępowania karnego
Podstawa do oddalenia wniosku dowodowego.
k.p.k. art. 201
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy sytuacji, gdy opinia biegłego budzi wątpliwości.
k.p.k. art. 433 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Obowiązek sądu odwoławczego do ustosunkowania się do zarzutów i wniosków apelacji.
k.p.k. art. 457 § § 3
Kodeks postępowania karnego
Wymogi uzasadnienia wyroku sądu odwoławczego.
k.p.k. art. 636 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Podstawa do obciążenia kosztami postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Kasacja jest oczywiście bezzasadna, gdy już pobieżna analiza zarzutów wskazuje na ich nietrafność. • Skarżący kwestionuje jedynie ustalenia faktyczne pod pozorem zarzutu naruszenia prawa procesowego. • Sąd odwoławczy nie naruszył art. 7 k.p.k., gdyż jedynie kontrolował jego zastosowanie, a nie stosował bezpośrednio. • Zarzuty naruszenia art. 5 § 2 k.p.k. są rozłączne z zarzutami naruszenia art. 7 k.p.k. • Kasacja nie jest postępowaniem służącym ponownej kontroli odwoławczej ani badaniu ustaleń faktycznych.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia art. 7 k.p.k. poprzez dowolną ocenę dowodów (pełnomocnictwo, zeznania świadka K.R., stan sprzętu). • Zarzuty naruszenia art. 5 § 1 k.p.k. w zw. z art. 74 § 1 k.p.k. poprzez rozstrzygnięcie wątpliwości na niekorzyść oskarżonej. • Zarzut naruszenia art. 49 § 1 k.p.k. w zw. z art. 49 § 2 pkt 2 k.p.k. poprzez uznanie T. S.A. za pokrzywdzonego i zasądzenie odszkodowania. • Zarzuty naruszenia art. 167 k.p.k. w zw. z art. 193 § 1 k.p.k. w zw. z art. 170 § 1 pkt 5 k.p.k. poprzez oddalenie wniosku dowodowego o opinię biegłego. • Zarzuty naruszenia art. 167 k.p.k. w zw. z art. 201 k.p.k. poprzez bezzasadne uznanie, że opinie biegłego ds. badania dokumentów nie są sprzeczne.
Godne uwagi sformułowania
Kasacja jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, o bardzo rygorystycznych uwarunkowaniach formalnych co do rodzaju i konstrukcji zarzutów kasacyjnych. • Postępowanie kasacyjne nie jest postępowaniem, które ma ponawiać kontrolę odwoławczą. • Oczywista bezzasadność kasacji ma bowiem miejsce, gdy już pobieżna analiza podniesionych w niej zarzutów wskazuje, że są one nietrafne i nie mogą doprowadzić do oczekiwanego przez skarżącego rezultatu w postaci wzruszenia zaskarżonego orzeczenia.
Skład orzekający
Ryszard Witkowski
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja dopuszczalności zarzutów kasacyjnych dotyczących oceny dowodów i stosowania zasady in dubio pro reo."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania kasacyjnego i relacji między kontrolą sądów instancji a kontrolą Sądu Najwyższego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 4/10
Sprawa dotyczy rutynowego oddalenia kasacji w sprawie karnej, gdzie główny nacisk położony jest na procedury i interpretację przepisów procesowych, a nie na nietypowe fakty czy społeczne znaczenie.
Dane finansowe
WPS: 892 554,76 PLN
naprawienie szkody: 892 554,76 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.