V KK 403/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy uchylił wyrok nakazowy Sądu Rejonowego, uznając, że nie można było orzekać w trybie nakazowym z powodu wątpliwości co do prawomocności zakazu prowadzenia pojazdów, który stanowił podstawę oskarżenia.
Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego, który skazał A.F. za niestosowanie się do zakazu prowadzenia pojazdów. Kasacja zarzuciła rażące naruszenie prawa procesowego, wskazując, że zakaz prowadzenia pojazdów, orzeczony innym wyrokiem nakazowym, uprawomocnił się dopiero po dacie popełnienia zarzucanego czynu. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, stwierdzając, że w sytuacji istnienia wątpliwości co do prawomocności zakazu, sąd nie powinien był orzekać w trybie nakazowym.
Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego wniesioną na korzyść skazanego A.F. od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi z dnia 8 kwietnia 2020 r. (sygn. akt V K 346/20). Wyrokiem tym A.F. został uznany za winnego popełnienia przestępstwa z art. 244 k.k. (niestosowanie się do orzeczonego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych) i skazany na karę ograniczenia wolności oraz zakaz prowadzenia pojazdów na okres 2 lat. Kasacja zarzuciła rażące naruszenie przepisów prawa karnego procesowego, w szczególności art. 500 § 1 i 3 k.p.k., polegające na wydaniu wyroku w postępowaniu nakazowym mimo wątpliwości co do winy i sprawstwa oskarżonego. Kluczowym zarzutem było to, że zakaz prowadzenia pojazdów, na podstawie którego orzekano, uprawomocnił się dopiero po dacie popełnienia zarzucanego czynu (12 grudnia 2018 r.), gdyż wyrok nakazowy z dnia 12 października 2018 r. (sygn. akt IV W […]) uprawomocnił się dopiero 21 grudnia 2018 r. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, podkreślając, że postępowanie nakazowe może być stosowane tylko wtedy, gdy okoliczności czynu i wina oskarżonego nie budzą wątpliwości. W niniejszej sprawie istniały wątpliwości co do prawomocności zakazu prowadzenia pojazdów w dacie popełnienia czynu, a także co do prawidłowości doręczenia odpisu wyroku nakazowego, co uniemożliwiało orzekanie w trybie nakazowym. W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, w przypadku istnienia wątpliwości co do prawomocności zakazu prowadzenia pojazdów, który jest podstawą oskarżenia o przestępstwo z art. 244 k.k., nie można orzekać w trybie postępowania nakazowego.
Uzasadnienie
Postępowanie nakazowe wymaga, aby okoliczności czynu i wina oskarżonego nie budziły wątpliwości. W tej sprawie wątpliwości dotyczyły prawomocności zakazu prowadzenia pojazdów, który uprawomocnił się po dacie popełnienia zarzucanego czynu, co uniemożliwiało zastosowanie art. 244 k.k. i tym samym orzekanie w trybie nakazowym.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie wyroku i przekazanie do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
skazany (w wyniku uwzględnienia kasacji)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A.F. | osoba_fizyczna | skazany |
Przepisy (8)
Główne
k.k. art. 244
Kodeks karny
Przepis dotyczy niestosowania się do orzeczonego przez sąd zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych. Wymaga, aby zakaz był prawomocny w dacie popełnienia czynu.
k.p.k. art. 500 § § 1 i 3
Kodeks postępowania karnego
Przepisy dotyczące postępowania nakazowego. Wskazują, że można je prowadzić tylko wtedy, gdy okoliczności czynu i wina oskarżonego nie budzą wątpliwości.
Pomocnicze
k.k. art. 37a
Kodeks karny
k.k. art. 34 § § 1a pkt 1
Kodeks karny
k.k. art. 35 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 42 § § 1a pkt 2
Kodeks karny
k.p.k. art. 521 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 535 § § 5
Kodeks postępowania karnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zakaz prowadzenia pojazdów, na podstawie którego orzeczono o przestępstwie z art. 244 k.k., uprawomocnił się po dacie popełnienia zarzucanego czynu. Istniały wątpliwości co do prawomocności zakazu prowadzenia pojazdów, co uniemożliwiało orzekanie w trybie postępowania nakazowego.
Godne uwagi sformułowania
orzekanie w trybie postępowania nakazowego może nastąpić jedynie w sytuacji, gdy sąd - dysponując materiałem dowodowym zebranym w postępowaniu przygotowawczym - może stwierdzić, że okoliczności czynu i wina oskarżonego nie budzą wątpliwości. w chwili czynu przypisanego wyrokiem w sprawie V K […]1, orzeczenie zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych nie było jeszcze prawomocne, a więc nie mogło stanowić podstawy kwalifikacji prawnej z art. 244 k.k.
Skład orzekający
Małgorzata Wąsek-Wiaderek
przewodniczący
Eugeniusz Wildowicz
członek
Włodzimierz Wróbel
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że w przypadku wątpliwości co do prawomocności środka karnego, nie można stosować trybu postępowania nakazowego, a także że przestępstwo z art. 244 k.k. wymaga prawomocnego zakazu w dacie popełnienia czynu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy zakaz prowadzenia pojazdów orzeczony wyrokiem nakazowym uprawomocnił się po dacie popełnienia czynu z art. 244 k.k. Wymaga analizy dat uprawomocnienia się orzeczeń.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak kluczowe są formalne aspekty postępowania karnego i prawidłowe ustalenie dat prawomocności orzeczeń, co może prowadzić do uchylenia wyroku nawet w trybie kasacyjnym.
“Błąd formalny w dacie prawomocności zakazu prowadzenia pojazdów doprowadził do uchylenia wyroku przez Sąd Najwyższy.”
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN V KK 403/23 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 16 listopada 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Wąsek-Wiaderek (przewodniczący) SSN Eugeniusz Wildowicz SSN Włodzimierz Wróbel (sprawozdawca) Protokolant Katarzyna Wełpa w sprawie A.F. skazanego z art. 244 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 16 listopada 2023 r., w trybie art. 535 § 5 k.p.k. kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść skazanego, od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi z dnia 8 kwietnia 2020 r., sygn. akt V K 346/20, uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi Rejonowemu dla Łodzi - Śródmieścia w Łodzi w celu ponownego rozpoznania. UZASADNIENIE Wyrokiem nakazowym Sądu Rejonowego dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi z dnia 8 kwietnia 2020 r. (sygn. akt V K 346/20) uznano oskarżonego A.F. za winnego tego, że w dniu 12 grudnia 2018 r. w Łodzi, prowadząc pojazd marki R. o nr rej. […], nie stosował się do orzeczonego wyrokiem nakazowym Sądu Rejonowego w Ł. z dnia 12 października 2018 r., wydanym w sprawie o sygn. akt IV W […], zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym, tj. zarzucanego mu czynu wypełniającego dyspozycję art. 244 k.k. i za to na podstawie art. 244 k.k. w zw. z art. 37a k.k. w zw. z art. 34 § 1a pkt 1 k.k. w zw. z art. 35 § 1 k.k. wymierzono oskarżonemu karę 1 roku i 4 miesięcy ograniczenia wolności, polegającą na obowiązku wykonywania nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 30 godzin w stosunku miesięcznym. Na podstawie art. 42 § 1a pkt 2 k.k. orzeczono wobec oskarżonego A.F. zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 2 lat. Wyrok powyższy uprawomocnił się bez zaskarżenia. Od tego orzeczenia kasację na korzyść skazanego wniósł Prokurator Generalny w trybie art. 521 § 1 k.p.k., zarzucając wyrokowi „rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa karnego procesowego, a mianowicie art. 500 § 1 i 3 k.p.k., polegające na wydaniu wobec A.F. wyroku w postępowaniu nakazowym, mimo iż okoliczności opisanego w akcie oskarżenia czynu z art. 244 k.k., popełnionego w dniu 12 grudnia 2018 r. oraz wina oskarżonego, w świetle całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, budziły wątpliwości w odniesieniu do przyjęcia, że wymieniony nie stosował się do zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, orzeczonego wyrokiem nakazowym Sądu Rejonowego w Ł. z dnia 12 października 2018 r. o sygn. akt IV W […], gdyż z materiału tego wynika, że przedmiotowy wyrok nakazowy uprawomocni! się w dniu 21 grudnia 2018 r., a zatem w dacie przypisanego oskarżonemu zachowania, tj. 12 grudnia 2018 r., nie obowiązywał w obrocie prawnym, a tym samym nie mógł stanowić podstawy pociągnięcia wymienionego do odpowiedzialności karnej za występek z art. 244 k.k.” Prokurator Generalny wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku nakazowego i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja okazała się zasadna. Powszechnie w orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że orzekanie w trybie postępowania nakazowego może nastąpić jedynie w sytuacji, gdy sąd - dysponując materiałem dowodowym zebranym w postępowaniu przygotowawczym - może stwierdzić, że okoliczności czynu i wina oskarżonego nie budzą wątpliwości. Chodzi zatem o ustalenia w zakresie sprawstwa czynu, jak również wszelkie okoliczności mające wpływ na dokonanie jego właściwej oceny prawnej. Warunki te w niniejszej sprawie nie zostały spełnione. Istniały bowiem wątpliwości co do możliwości przyjęcia, że oskarżony A.F. kierując pojazdem w dniu 12 grudnia 2018 r. nie stosował się do środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, orzeczonego wyrokiem nakazowym Sądu Rejonowego w Ł. z dnia 12 października 2018 r. o sygn. akt IV W […]. Jak bowiem wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w postaci odpisu przedmiotowego wyroku nakazowego o sygn. akt IV W […] – uprawomocnił się on dopiero w dniu 21 grudnia 2018 r. (k. 6 - akta o sygn. V K […]1). Oznacza to, że w chwili czynu przypisanego wyrokiem w sprawie V K […]1, orzeczenie zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych nie było jeszcze prawomocne, a więc nie mogło stanowić podstawy kwalifikacji prawnej z art. 244 k.k. Jak wskazuje jednak Prokurator Generalny, kwestia prawidłowości ostatecznego ustalenia daty uprawomocnienia się tego wyroku także powinna być przedmiotem dalszych ocen. Wskazuje on na kwestie związane z brakami (lub rozbieżnościami) w aktach sprawy dotyczącymi prawidłowości doręczenia oskarżonemu odpisu wyroku nakazowego. W systemie EPO widnieją dwa awiza, natomiast brak adnotacji o drugiej awizacji w przypadku papierowej korespondencji zwróconej sądowi. Konieczność pogłębionej analizy tego wątku (wpływa to bezpośrednio na kwestię daty uprawomocnienia się wyroku) powoduje, że orzekanie w trybie nakazowym nie było w niniejszej sprawie możliwe. Wobec powyższego należało orzec jak w sentencji. WZ [ał]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI