Orzeczenie · 2020-10-09

V KK 402/19

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2020-10-09
SNKarneprzestępstwa przeciwko środowiskuWysokanajwyższy
ochrona środowiskaprawo karneodpowiedzialność właścicielasieć kanalizacyjnazanieczyszczenieSąd Najwyższykasacja

Sprawa dotyczyła kasacji wniesionej przez prokuratora od wyroku Sądu Okręgowego w P., który uniewinnił oskarżonych A. G. i M. G. od zarzutu naruszenia przepisów Prawa ochrony środowiska (art. 186 § 1 k.k.). Oskarżeni, jako członkowie zarządu spółki będącej właścicielem sieci kanalizacyjnej, mieli nie utrzymywać jej w należytym stanie, co doprowadziło do zanieczyszczenia powierzchni ziemi. Sąd Rejonowy w P. pierwotnie warunkowo umorzył postępowanie, jednak Sąd Okręgowy zmienił ten wyrok, uniewinniając oskarżonych. Prokurator zarzucił sądowi okręgowemu rażące naruszenie prawa materialnego, w szczególności błędne niezastosowanie art. 186 § 1 k.k. i art. 138 ust. 1 Prawa ochrony środowiska. Sąd Najwyższy przyznał rację prokuratorowi, wskazując, że sąd okręgowy nie odniósł się do przepisów Prawa ochrony środowiska, a oparł swoje rozstrzygnięcie na przepisach ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, które nie wyłączały zastosowania Prawa ochrony środowiska. Sąd Najwyższy podkreślił, że zgodnie z art. 138 ust. 1 Prawa ochrony środowiska, obowiązek utrzymania instalacji w należytym stanie spoczywa na właścicielu, chyba że inny podmiot jest jego posiadaczem. W tej sprawie właścicielami sieci byli oskarżeni, a do przekazania urządzeń gminie nie doszło. Pominięcie przez sąd okręgowy kluczowych przepisów Prawa ochrony środowiska zostało uznane za rażące naruszenie prawa, które miało istotny wpływ na treść orzeczenia. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania sądowi okręgowemu.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów Prawa ochrony środowiska w kontekście odpowiedzialności właścicieli instalacji oraz relacji z przepisami o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji właściciela sieci kanalizacyjnej i jego obowiązków.

Zagadnienia prawne (2)

Czy właściciel sieci kanalizacyjnej, będący jednocześnie członkiem zarządu spółki, może ponosić odpowiedzialność karną za naruszenie obowiązków wynikających z art. 138 ust. 1 Prawa ochrony środowiska, jeśli gmina jest odpowiedzialna za utrzymanie czystości i porządku w gminach na podstawie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, właściciel sieci kanalizacyjnej ponosi odpowiedzialność za jej utrzymanie w należytym stanie zgodnie z art. 138 ust. 1 Prawa ochrony środowiska, nawet jeśli gmina ma ogólny obowiązek utrzymania czystości i porządku.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że przepis art. 138 ust. 1 Prawa ochrony środowiska, nakładający obowiązek na właściciela instalacji, nie jest wyłączony przez przepisy ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Właściciel sieci kanalizacyjnej, reprezentowany przez oskarżonych, był zobowiązany do dbałości o stan urządzeń, a sąd okręgowy błędnie pominął ten obowiązek.

Czy sąd odwoławczy, rozpoznając apelację od wyroku skazującego za naruszenie przepisów ochrony środowiska, może pominąć analizę przepisów Prawa ochrony środowiska, opierając się wyłącznie na przepisach ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sąd odwoławczy nie może pominąć analizy przepisów Prawa ochrony środowiska, jeśli stanowią one podstawę zarzutów i wyroku sądu pierwszej instancji.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że pominięcie przez sąd okręgowy treści art. 138 ust. 1 Prawa ochrony środowiska, którego naruszenie było podstawą zarzutów i wyroku sądu pierwszej instancji, stanowiło rażące naruszenie prawa i miało istotny wpływ na treść orzeczenia.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
Prokurator

Strony

NazwaTypRola
A. G.osoba_fizycznaoskarżony
M. G.osoba_fizycznaoskarżony
Prokurator Rejonowy w P.organ_państwowyskarżący
Obrońca oskarżonychinnereprezentant strony
Prokuratura Krajowaorgan_państwowyudział prokuratora

Przepisy (4)

Główne

k.k. art. 186 § § 1

Kodeks karny

PoŚ art. 138 § ust. 1

Prawo ochrony środowiska

Eksploatacja instalacji i urządzeń zgodnie z wymaganiami ochrony środowiska jest obowiązkiem ich właściciela, chyba że wykaże on, iż władającym instalacją lub urządzeniem jest na podstawie tytułu prawnego inny podmiot.

Pomocnicze

UoCz. art. 3 § ust. 1

Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

Nakłada na gminę obowiązek utrzymania czystości i porządku w gminach, ale nie wyłącza zastosowania art. 138 ust. 1 PoŚ wobec właścicieli instalacji.

PoŚ art. 139

Prawo ochrony środowiska

Argumenty

Skuteczne argumenty

Błędna interpretacja przez sąd okręgowy przepisów Prawa ochrony środowiska i ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. • Niewłaściwe zastosowanie prawa materialnego przez sąd okręgowy, polegające na pominięciu obowiązku właściciela sieci kanalizacyjnej wynikającego z art. 138 ust. 1 PoŚ.

Odrzucone argumenty

Argumenty obrońcy oskarżonych o bezzasadności kasacji (nie rozwinięte w tekście).

Godne uwagi sformułowania

konstrukcja uzasadnienia wyroku Sądu odwoławczego nie ułatwia ustalenia czytelnych granic między przyjętymi za prawidłowe przez ten Sąd ustaleniami co do faktów, a wykładnią stosowanych w sprawie przepisów • art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (...) nie stanowi lex specialis wobec art. 138 ust. 1 PoŚ i nie wyłącza jego zastosowania • pominięcie treści przepisu art. 138 ust. 1 PoŚ (...) stanowiło rażące naruszenie prawa

Skład orzekający

Tomasz Artymiuk

przewodniczący

Eugeniusz Wildowicz

członek

Paweł Wiliński

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa ochrony środowiska w kontekście odpowiedzialności właścicieli instalacji oraz relacji z przepisami o utrzymaniu czystości i porządku w gminach."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji właściciela sieci kanalizacyjnej i jego obowiązków.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy odpowiedzialności za zanieczyszczenie środowiska i pokazuje, jak kluczowa jest prawidłowa interpretacja przepisów, nawet w pozornie rutynowych sprawach dotyczących infrastruktury.

Właściciel sieci kanalizacyjnej odpowiada za zanieczyszczenie – Sąd Najwyższy prostuje błędną interpretację prawa.

Sektor

ochrona środowiska

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst