IV KK 140/22

Sąd Najwyższy2022-11-16
SNKarnewykroczeniaWysokanajwyższy
wykroczeniekara ograniczenia wolnościwymiar karySąd Najwyższykasacjaprawo karnekodeks wykroczeń

Sąd Najwyższy uchylił wyrok nakazowy Sądu Rejonowego w Gliwicach, uznając, że orzeczona kara ograniczenia wolności przekroczyła ustawowe ramy czasowe.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w Gliwicach, który skazał S. P. za wykroczenia i wymierzył karę 3 miesięcy ograniczenia wolności. Kasacja zarzuciła rażące naruszenie prawa materialnego, polegające na orzeczeniu kary ograniczenia wolności w wymiarze przekraczającym ustawowy miesięczny okres. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, stwierdzając, że kara ograniczenia wolności w przypadku wykroczeń może trwać maksymalnie jeden miesiąc, a przepis o zbiegu realnym wykroczeń nie pozwala na przekroczenie tej granicy.

Sąd Najwyższy w składzie orzekającym w osobach SSN Igora Zgolińskiego (przewodniczącego i sprawozdawcy), SSN Marka Siwka oraz SSN Pawła Kołodziejskiego, rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego wniesioną na korzyść ukaranego S. P. od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w Gliwicach z dnia 9 grudnia 2021 r. (sygn. akt III W 1141/21). S. P. został uznany za winnego popełnienia trzech wykroczeń: zakłócania porządku publicznego (art. 51 § 2 k.w.), nie stosowania się do poleceń funkcjonariusza Policji (art. 65a k.w.) oraz używania słów nieprzyzwoitych (art. 141 k.w.). Sąd Rejonowy wymierzył mu karę 3 miesięcy ograniczenia wolności. Prokurator Generalny zarzucił rażące naruszenie prawa materialnego, wskazując, że kara ograniczenia wolności w przypadku wykroczeń może trwać maksymalnie 1 miesiąc, zgodnie z art. 20 § 1 k.w. Sąd Najwyższy przychylił się do tego stanowiska, podkreślając, że art. 20 § 1 k.w. określa bezwzględnie oznaczony wymiar kary, a art. 9 § 2 k.w. (dotyczący zbiegu realnego wykroczeń) nie pozwala na orzeczenie kary ograniczenia wolności w wymiarze przekraczającym miesiąc. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej wymiaru kary i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, kara ograniczenia wolności za wykroczenia nie może przekroczyć 1 miesiąca, nawet w przypadku zbiegu realnego wykroczeń.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że art. 20 § 1 k.w. określa bezwzględnie oznaczony wymiar kary ograniczenia wolności na 1 miesiąc. Przepis art. 9 § 2 k.w. dotyczący zbiegu realnego wykroczeń nie daje podstaw do orzeczenia kary ograniczenia wolności w wymiarze przekraczającym ten ustawowy limit.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

S. P.

Strony

NazwaTypRola
S. P.osoba_fizycznaukarany

Przepisy (7)

Główne

k.w. art. 51 § § 2

Kodeks wykroczeń

k.w. art. 65a

Kodeks wykroczeń

k.w. art. 141

Kodeks wykroczeń

k.w. art. 20 § § 1

Kodeks wykroczeń

Kara ograniczenia wolności trwa 1 miesiąc. Jest to kara bezwzględnie oznaczona.

Pomocnicze

k.w. art. 9 § § 2

Kodeks wykroczeń

W przypadku orzekania kary za dwa lub więcej wykroczeń, sąd wymierza jedną karę w granicach zagrożenia przewidzianego w przepisie przewidującym karę najsurowszą. Nie daje podstawy do orzeczenia kary ograniczenia wolności w wymiarze innym niż 1 miesiąc.

k.p.k. art. 535 § § 5

Kodeks postępowania karnego

Tryb rozpoznawania kasacji na posiedzeniu.

k.p.w. art. 110 § § 1

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

Tryb wnoszenia kasacji przez Prokuratora Generalnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kara ograniczenia wolności za wykroczenia nie może przekroczyć 1 miesiąca. Przepis o zbiegu realnym wykroczeń nie pozwala na orzeczenie kary ograniczenia wolności w wymiarze przekraczającym 1 miesiąc.

Godne uwagi sformułowania

kara ta trwa 1 miesiąc. Jest to więc kara bezwzględnie oznaczona braku prawnej możliwości orzeczenia kary ograniczenia wolności przekraczającej 1 miesiąc nie eliminował znajdujący w niniejszej sprawie zastosowanie przepis art. 9 § 2 k.w. nie daje jednak podstawy do orzeczenia kary ograniczenia wolności w wymiarze innym aniżeli niż 1 miesiąc

Skład orzekający

Igor Zgoliński

przewodniczący-sprawozdawca

Marek Siwek

członek

Paweł Kołodziejski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja maksymalnego wymiaru kary ograniczenia wolności za wykroczenia oraz stosowanie art. 9 § 2 k.w. w kontekście tej kary."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie wykroczeń i kary ograniczenia wolności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa wykroczeń - prawidłowego wymiaru kary, co jest istotne dla praktyków. Pokazuje, jak Sąd Najwyższy koryguje błędy sądów niższych instancji.

Kara ograniczenia wolności za wykroczenie nie może trwać dłużej niż miesiąc – wyjaśnia Sąd Najwyższy.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt IV KK 140/22
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 16 listopada 2022 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Igor Zgoliński (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSN Marek Siwek
‎
SSN Paweł Kołodziejski
w sprawie
S. P.,
ukaranego z art. 51 § 2 k.w. i in.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.
w dniu 16 listopada 2022 r.,
kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść ukaranego
od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w Gliwicach
z dnia 9 grudnia 2021 r., sygn. akt III W 1141/21,
uchyla wyrok w zaskarżonej części i przekazuje sprawę Sądowi Rejonowemu w Gliwicach do ponownego rozpoznania.
UZASADNIENIE
S. P. został obwiniony o to. że:
1.
w dniu 29 lipca 2021 r. ok. godz. 1:50 w G. przy ul. […] będąc w stanie nietrzeźwości głośnym krzykiem zakłócił porządek publiczny, tj. o wykroczenie z art. 51 § 2 k.w.,
2.
w tym samym miejscu i czasie umyślnie nie stosował się do wydawanych mu przez funkcjonariusza Policji na podstawie prawa poleceń, czym istotnie utrudniał wykonywanie czynności służbowych, tj. o wykroczenie z art. 65a k.w.,
3.
w tym samym miejscu i czasie używał słów nieprzyzwoitych, tj. o wykroczenie z art. 141 k.w.
Sąd Rejonowy w Gliwicach wyrokiem nakazowym z dnia 9 grudnia 2021 r., sygn. akt III W 1141/21, uznał S. P. za winnego popełnienia zarzucanych mu czynów, uznając, że wyczerpał znamiona wykroczeń z art. 51 § 2 k.w., art. 65a § 1 k.w. oraz art. 141 k.w. i za to na mocy art. 51 § 2 k.w. w zw. z art. 9 § 2 k.w. wymierzył mu karę 3 miesięcy ograniczenia wolności, polegającą na wykonywaniu nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 30 godzin miesięcznie.
Powyższy wyrok nakazowy, wobec jego niezaskarżenia, uprawomocnił się w dniu 1 stycznia 2022 r. (k. 27).
Kasację od tego wyroku, na korzyść ukaranego S. P., złożył w trybie art. 110 § 1 k.p.w. Prokurator Generalny. Zarzucił rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 20 § 1 k.w. i art. 9 § 2 k.w., polegające na orzeczeniu wobec S. P. na podstawie art. 51 § 2 k.w. w zw. z art. 9 § 2 k.w. kary 3 miesięcy ograniczenia wolności, podczas gdy zgodnie z brzmieniem wskazanych przepisów kara ograniczenia wolności mogła być orzeczona jedynie w wymiarze miesiąca. W konsekwencji Prokurator Generalny wniósł o uchylenie wyroku nakazowego
‎
w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi Rejonowemu
‎
w Gliwicach do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył co następuje.
Kasacja okazała się oczywiście zasadna, stąd podlegała rozpoznaniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k.
S. P. został uznany za winnego popełnienia wykroczeń, za które ustawodawca przewidział następujące kary: za czyny z art. 51 § 2 k.w. oraz z art. 65a k.w. - areszt, ograniczenie wolności albo grzywna, natomiast za czyn z art. 141 k.w. - ograniczenie wolności, grzywna do 1500 zł albo nagana. Kwestię wymiaru kary ograniczenia wolności reguluje art. 20 § 1 k.w., stanowiąc, że kara ta trwa 1 miesiąc. Jest to więc kara bezwzględnie oznaczona, co której sąd nie ma możliwości jej miarkowania w ramach określonych granic (zob. np. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 9 czerwca 2021 r., sygn. akt V KK 544/20, LEX nr 3302420; z dnia 24 października 2018 r., sygn. akt V KK 473/18, LEX nr 2573402).
Wymierzenie S. P. za przypisane mu wykroczenia z art. 51 § 2 k.w. i art. 65a k.w. (błędnie wskazano w wyroku art. 65 § 1 k.w.) i art. 141 k.w., na podstawie art. 51 § 2 k.w. w zw. z art. 9 § 2 k.w. kary 3 miesięcy ograniczenia wolności nastąpiło z przekroczeniem wymiaru kary określonego przez art. 20 § 1 k.w. Słusznie podniósł również skarżący, że braku prawnej możliwości orzeczenia kary ograniczenia wolności przekraczającej 1 miesiąc nie eliminował znajdujący w niniejszej sprawie zastosowanie przepis art. 9 § 2 k.w. Reguluje on kwestię wymiaru kary za dwa lub więcej wykroczeń poprzez ustanowienie, że w takiej sytuacji sąd wymierza jedną karę w granicach zagrożenia przewidzianego w przepisie przewidującym karę najsurowszą. Określa więc w sposób autonomiczny kształt kary w przypadku zbiegu realnego wykroczeń, nie daje jednak podstawy do orzeczenia kary ograniczenia wolności w wymiarze innym aniżeli niż 1 miesiąc (por. np. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 20 sierpnia 2014 r., sygn. akt II KK 212/14, LEX nr 1496283; z dnia 12 marca 2008 r., sygn. akt II KK 14/08, LEX nr 609004).
Powyższe uchybienie niewątpliwie cechowało się stopniem rażącym oraz miało istotny wpływ na treść wydanego orzeczenia, albowiem skutkowało wymierzeniem S. P. kary ograniczenia wolności w wymiarze przekraczającym ustawowe granice.
Z tych względów orzeczono jak w sentencji wyroku.
l.n,ał

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI