V KK 4/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał wniosek obrońcy z urzędu o uzupełniające zasądzenie kosztów obrony w postępowaniu kasacyjnym. Obrońca powołał się na postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13 grudnia 2023 r., I KZP 5/23, zgodnie z którym w przypadku stwierdzenia niekonstytucyjności przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu, istnieje możliwość wydania postanowienia uzupełniającego na podstawie art. 626 § 2 k.p.k. Sąd Najwyższy podzielił tę wykładnię, uznając zróżnicowanie stawek za niezgodne z Konstytucją. Stwierdzono, że zwolnienie skazanego od kosztów i obciążenie nimi Skarbu Państwa jest warunkiem wydania orzeczenia uzupełniającego. Sąd uwzględnił przerwanie biegu przedawnienia przez wcześniejsze wnioski, jednakże odrzucił wniosek o zasądzenie kwoty obejmującej podatek VAT, wskazując, że przepisy dotyczące opłat za czynności adwokackie nie przewidują powiększania należnych opłat o VAT. W związku z tym, uzupełniająca kwota została określona na 277,20 zł, co wraz z poprzednio zasądzoną kwotą 442,80 zł, daje łącznie 720 zł, odpowiadającą stawce należnej obrońcy z wyboru.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie możliwości uzupełniającego zasądzenia kosztów pomocy prawnej z urzędu, interpretacja przepisów o przedawnieniu roszczeń oraz stosowanie stawek obrońcy z wyboru w przypadku niekonstytucyjności przepisów rozporządzenia.
Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o uzupełnienie kosztów obrony z urzędu w postępowaniu kasacyjnym, po wydaniu postanowienia o oddaleniu kasacji i zwolnieniu od kosztów.
Zagadnienia prawne (3)
Czy możliwe jest uzupełniające zasądzenie kosztów obrony z urzędu w oparciu o orzecznictwo dotyczące niekonstytucyjności stawek pomocy prawnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jest to możliwe, o ile spełnione są określone warunki, w tym dotyczące przedawnienia.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy potwierdził możliwość uzupełniającego zasądzenia kosztów obrony z urzędu, powołując się na orzecznictwo Sądu Najwyższego i Trybunału Konstytucyjnego wskazujące na niezgodność z Konstytucją zróżnicowania stawek pomocy prawnej z urzędu i z wyboru. Uwzględniono również przerwanie biegu przedawnienia.
Czy do kosztów obrony z urzędu, zasądzanych na podstawie stawek obrońcy z wyboru, należy doliczyć podatek VAT?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy dotyczące opłat za czynności adwokackie nie przewidują powiększania należnych opłat o stawkę VAT.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że stosowanie przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie, które nie przewidują doliczania VAT, jest konieczne dla zachowania zasady równości i nie narusza praw obrońców z wyboru.
Czy wniosek o uzupełniające zasądzenie kosztów obrony z urzędu nie uległ przedawnieniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Wniosek nie uległ przedawnieniu z uwagi na przerwanie biegu terminu przez wcześniejsze wnioski, a także ze względu na zasadę współżycia społecznego i minimalne przekroczenie terminu.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że złożenie wcześniejszego wniosku o wydanie postanowienia uzupełniającego przerwało bieg przedawnienia. Pomimo późniejszego ponowienia wniosku po upływie terminu, sąd, kierując się zasadami współżycia społecznego i minimalnym przekroczeniem terminu, uznał za dopuszczalne nieuwzględnianie upływu tego terminu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| T. K. | osoba_fizyczna | skazany |
| adw. R. M. | osoba_fizyczna | obrońca z urzędu |
| Skarb Państwa | organ_państwowy | podmiot obciążony kosztami |
Przepisy (11)
Główne
k.p.k. art. 626 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie
Stawki należne obrońcy z wyboru, stosowane per analogiam.
Konstytucja RP art. 64 ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada równości wobec prawa.
Konstytucja RP art. 31 ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 32 ust. 1 zdanie drugie
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 92 ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Pomocnicze
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu
Przepisy uznane za niekonstytucyjne w zakresie różnicowania stawek.
Ustawa z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych art. 20 § ust. 2
Stosowana per analogiam do określenia terminu przedawnienia.
k.c. art. 123 § § 1 pkt 1
Kodeks cywilny
Przerwanie biegu przedawnienia.
k.c. art. 124 § § 1
Kodeks cywilny
Ponowne biegnie przedawnienia.
k.c. art. 5 § § 1
Kodeks cywilny
Zasady współżycia społecznego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Możliwość uzupełniającego zasądzenia kosztów obrony z urzędu na podstawie orzecznictwa SN dotyczącego niekonstytucyjności stawek. • Przerwanie biegu przedawnienia przez wcześniejsze wnioski. • Zasady współżycia społecznego i minimalne przekroczenie terminu przedawnienia jako podstawa nieuwzględnienia zarzutu przedawnienia.
Odrzucone argumenty
Wniosek o zasądzenie kwoty obejmującej podatek VAT. • Przedawnienie roszczenia (w części, która nie została przerwana).
Godne uwagi sformułowania
zróżnicowane stawek za poszczególne czynności dokonywane przez obrońców ustanowionych z wyboru oraz wyznaczonych z urzędu jest niezgodne z art. 64 ust. 2 w zw. z art. 31 ust. 3, art. 32 ust. 1 zdanie drugie i art. 92 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej • zastosowanie w takim wypadku art. 626 § 2 k.p.k., ograniczone jest też terminami przedawnienia roszenia • podniesienie zarzutu przedawnienia może nastąpić wyłącznie na wniosek, a jednocześnie kierując się zasadami współżycia społecznego (art. 5 § 1 k.c.) oraz minimalnym przekroczeniem terminu przedawnienia uznał za dopuszczalne wyjątkowe nieuwzględnianie upływu tego terminu • Rozporządzenie z dnia 22 października 2015 r. nie przewiduje powiększania należnych adwokatom opłat o stawkę VAT.
Skład orzekający
Tomasz Artymiuk
przewodniczący-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie możliwości uzupełniającego zasądzenia kosztów pomocy prawnej z urzędu, interpretacja przepisów o przedawnieniu roszczeń oraz stosowanie stawek obrońcy z wyboru w przypadku niekonstytucyjności przepisów rozporządzenia."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o uzupełnienie kosztów obrony z urzędu w postępowaniu kasacyjnym, po wydaniu postanowienia o oddaleniu kasacji i zwolnieniu od kosztów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z kosztami pomocy prawnej z urzędu i niekonstytucyjnością przepisów, co jest istotne dla prawników. Dodatkowo, kwestia przedawnienia i zasad współżycia społecznego dodaje jej praktycznego znaczenia.
“Sąd Najwyższy: Jak uzyskać więcej za obronę z urzędu? Kluczowe orzeczenie w sprawie kosztów!”
Dane finansowe
koszty obrony z urzędu: 277,2 PLN
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.