Orzeczenie · 2021-02-23

V KK 399/20

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2021-02-23
SNKarneprzestępstwa przeciwko porządkowi publicznemuWysokanajwyższy
prawo karnekasacjanaruszenie proceduryudział prokuratoradobrowolne poddanie się karześrodki karneSąd Najwyższy

Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego wniesioną na niekorzyść skazanej A. G., która została oskarżona o fałszywe zawiadomienie o zdarzeniu zagrażającym życiu i zdrowiu wielu osób oraz mieniu w znacznych rozmiarach. Sąd Rejonowy w S. wyrokiem z dnia 26 września 2019 r., sygn. akt II K (...), uznał oskarżoną za winną i wymierzył jej karę 10 miesięcy ograniczenia wolności. Prokurator Generalny zaskarżył ten wyrok, zarzucając rażące naruszenie przepisów prawa karnego procesowego, w tym art. 46 § 1 k.p.k. (brak obligatoryjnego udziału prokuratora w rozprawie) oraz art. 387 § 2 k.p.k. w zw. z art. 224b k.k. (uwzględnienie wniosku o dobrowolne poddanie się karze bez obligatoryjnych środków). Sąd Najwyższy podzielił stanowisko skarżącego, uznając kasację za oczywiście zasadną. Stwierdził, że udział prokuratora w rozprawie był obowiązkowy i jego brak stanowił rażące naruszenie przepisów, które mogło mieć istotny wpływ na treść wyroku. Ponadto, sąd niższej instancji nieprawidłowo zastosował przepisy dotyczące dobrowolnego poddania się karze, nie orzekając obligatoryjnych środków w postaci nawiązki i świadczenia pieniężnego. W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w S. do ponownego rozpoznania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Naruszenie przepisów procedury karnej dotyczących udziału prokuratora w rozprawie oraz stosowania instytucji dobrowolnego poddania się karze, a także obowiązkowych środków karnych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznych okoliczności sprawy, w szczególności trybu postępowania i rodzaju popełnionego przestępstwa.

Zagadnienia prawne (3)

Czy rozprawa główna zakończona wyrokiem skazującym w trybie art. 387 k.p.k. może odbyć się bez udziału prokuratora, gdy jego obecność jest obowiązkowa?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli nie zachodzą ustawowe przesłanki zwalniające prokuratora z udziału, a sprawa dotyczy przestępstwa ściganego z oskarżenia publicznego.

Uzasadnienie

Udział prokuratora w rozprawie głównej jest obowiązkowy w sprawach o przestępstwa ścigane z oskarżenia publicznego, chyba że zachodzą szczególne wyjątki. Brak jego obecności, gdy jest wymagana, stanowi rażące naruszenie przepisów procedury karnej.

Czy sąd może uwzględnić wniosek o dobrowolne poddanie się karze, jeśli nie zawiera on obligatoryjnych środków przewidzianych przez prawo materialne?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sąd powinien odmówić uwzględnienia takiego wniosku lub wezwać do jego zmiany, a w przypadku braku zmian rozpoznać sprawę na zasadach ogólnych.

Uzasadnienie

Sąd rozpoznając wniosek o dobrowolne poddanie się karze, musi sprawdzić jego zgodność z przepisami prawa karnego materialnego, w tym z obligatoryjnymi środkami. Jeśli wniosek ich nie respektuje, sąd nie może go uwzględnić bez zmian.

Czy wyrok skazujący za czyn z art. 224a k.k. musi zawierać orzeczenie o obligatoryjnych środkach w postaci nawiązki i świadczenia pieniężnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, orzeczenie nawiązki i świadczenia pieniężnego jest obligatoryjne na mocy art. 224b k.k.

Uzasadnienie

Przepis art. 224b k.k. nakłada na sąd obowiązek orzeczenia nawiązki i świadczenia pieniężnego na rzecz pokrzywdzonego lub Skarbu Państwa w przypadku skazania za czyn z art. 224a k.k.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
Prokurator Generalny

Strony

NazwaTypRola
A. G.osoba_fizycznaoskarżona

Przepisy (13)

Główne

k.k. art. 13 § § 1

Kodeks karny

Dotyczy usiłowania popełnienia przestępstwa.

k.k. art. 224a

Kodeks karny

Dotyczy zawiadomienia o nieistniejącym przestępstwie lub zdarzeniu mogącym wywołać niebezpieczeństwo.

k.k. art. 224b § pkt 1 i 2

Kodeks karny

Nakłada obowiązek orzeczenia nawiązki i świadczenia pieniężnego.

k.p.k. art. 46 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Określa obowiązek udziału prokuratora w rozprawie głównej.

k.p.k. art. 387 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy wniosku o dobrowolne poddanie się karze.

k.p.k. art. 387 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy sprzeciwu wobec dobrowolnego poddania się karze.

Pomocnicze

k.k. art. 14 § § 1

Kodeks karny

Dotyczy wymiaru kary za usiłowanie.

k.k. art. 37a

Kodeks karny

Dotyczy możliwości orzeczenia kary ograniczenia wolności zamiast kary pozbawienia wolności.

k.k. art. 39 § pkt 7

Kodeks karny

Wymienia środki karne, w tym świadczenie pieniężne.

k.p.k. art. 46 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy sytuacji, gdy postępowanie przygotowawcze zakończyło się dochodzeniem.

k.p.k. art. 517a § § 2

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy postępowania przyspieszonego.

k.p.k. art. 55 § § 4

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy oskarżenia subsydiarnego.

k.p.k. art. 387 § § 3

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy zmiany wniosku o dobrowolne poddanie się karze.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Rozprawa główna odbyła się bez udziału prokuratora, mimo że jego obecność była obowiązkowa zgodnie z art. 46 § 1 k.p.k. • Sąd Rejonowy uwzględnił wniosek o dobrowolne poddanie się karze, który nie zawierał obligatoryjnych środków przewidzianych w art. 224b k.k. • Wyrok skazujący nie zawierał orzeczenia o nawiążce i świadczeniu pieniężnym, które są obligatoryjne.

Godne uwagi sformułowania

udział prokuratora w rozprawie nie jest obowiązkowy w sprawach z oskarżenia prywatnego, w postępowaniu przyspieszonym, w sprawach z oskarżenia subsydiarnego, a także w sprawach, w których postępowanie przygotowawcze zakończyło się w formie dochodzenia • orzeczenie zarówno nawiązki, jak też świadczenia pieniężnego jest obligatoryjne • sąd zobligowany jest zawrzeć w wyroku oba te rozstrzygnięcia

Skład orzekający

Marek Motuk

przewodniczący-sprawozdawca

Marek Siwek

członek

Igor Zgoliński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Naruszenie przepisów procedury karnej dotyczących udziału prokuratora w rozprawie oraz stosowania instytucji dobrowolnego poddania się karze, a także obowiązkowych środków karnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych okoliczności sprawy, w szczególności trybu postępowania i rodzaju popełnionego przestępstwa.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak istotne są formalne aspekty procedury karnej i jak błędy proceduralne mogą prowadzić do uchylenia wyroku, nawet jeśli materiał dowodowy nie budzi wątpliwości.

Błąd proceduralny uchylił wyrok skazujący – Sąd Najwyższy przypomina o obowiązkach prokuratora i sądu.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst