V KK 396/14

Sąd Najwyższy2015-02-06
SAOSKarnepostępowanie karneWysokanajwyższy
kasacjasąd najwyższyprawo karneuchwała SNzasada prawnauprawnienie sędziegokpk

Sąd Najwyższy oddalił kasację skazanego, uznając ją za oczywiście bezzasadną w kwestii uprawnienia sędziego do orzekania, powołując się na uchwałę pełnego składu SN.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację obrońcy skazanego D.P. od wyroku Sądu Okręgowego, który zmieniał wyrok Sądu Rejonowego. Kasacja dotyczyła zarzutu uchybienia procesowego z art. 439 § 1 pkt 1 k.p.k., związanego z uprawnieniem sędziego do orzekania. Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną, wskazując, że kwestia ta została rozstrzygnięta uchwałą pełnego składu SN z dnia 28 stycznia 2014 r., która ma moc zasady prawnej i wiąże od chwili podjęcia.

Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał kasację wniesioną przez obrońcę skazanego D.P. od wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia 12 lutego 2014 r., który z kolei zmieniał wyrok Sądu Rejonowego w Ś. VII Zamiejscowego Wydziału Karnego z siedzibą w W. z dnia 18 czerwca 2013 r. Kasacja została oddalona jako oczywiście bezzasadna. Głównym zarzutem podniesionym w kasacji było uchybienie procesowe z art. 439 § 1 pkt 1 k.p.k., dotyczące uprawnienia sędziego do orzekania w sprawie, w której zapadł wyrok Sądu Rejonowego. Sąd Najwyższy odwołał się do uchwały pełnego składu Sądu Najwyższego z dnia 28 stycznia 2014 r. (BSA I-4110-4-4/13), która stwierdziła, że Minister Sprawiedliwości nie może być zastąpiony przez sekretarza ani podsekretarza stanu w decyzji o przeniesieniu sędziego. Uchwała ta uzyskała moc zasady prawnej i wiąże od chwili jej podjęcia. Sąd Najwyższy podkreślił, że wykładnia ta dotyczy przyszłych stanów faktycznych i stosunków prawnych. Ponieważ decyzja Ministra Sprawiedliwości o przeniesieniu sędziego, z udziałem którego zapadł wyrok Sądu Rejonowego, została wydana przed datą uchwały pełnego składu SN, uznał ją za skuteczną, niezależnie od sposobu jej podpisania. W związku z tym zarzut uchybienia procesowego nie mógł być zasadny, a co za tym idzie, zarzut niedostatecznej kontroli odwoławczej również stracił rację bytu. Skazany został obciążony kosztami postępowania kasacyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli została wydana przed datą uchwały pełnego składu Sądu Najwyższego z dnia 28 stycznia 2014 r., która stanowi zasadę prawną.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na uchwałę pełnego składu SN, która rozstrzygnęła, że Minister Sprawiedliwości nie może być zastąpiony w tej kwestii. Jednakże, wykładnia ta wiąże od chwili podjęcia uchwały i dotyczy przyszłych stanów prawnych. Decyzja dotycząca sędziego zapadła przed tą datą, co czyni ją skuteczną.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie kasacji

Strona wygrywająca

Skarb Państwa (w kontekście utrzymania wyroku)

Strony

NazwaTypRola
D. P.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (8)

Główne

k.p.k. art. 439 § § 1 pkt. 1

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy bezwzględnych przyczyn odwoławczych, w tym braku uprawnienia do orzekania przez sędziego.

Pomocnicze

p.u.s.p. art. 75 § § 3 w zw. z art. 75 § 1 pkt. 2

Ustawa - Prawo o ustroju sądów powszechnych

Reguluje kwestie przeniesienia sędziego na inne miejsce służbowe.

Ustawa o Sądzie Najwyższym art. 61 § § 6

Stanowi o mocy zasady prawnej uchwał pełnego składu Sądu Najwyższego.

k.p.k. art. 433 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy obowiązku sądu odwoławczego do rozpoznania zarzutów apelacji.

k.p.k. art. 535 § § 3

Kodeks postępowania karnego

Reguluje tryb rozpoznawania kasacji na posiedzeniu.

k.k. art. 13 § § 1

Kodeks karny

Dotyczy usiłowania przestępstwa.

k.k. art. 279 § § 1

Kodeks karny

Dotyczy kradzieży z włamaniem.

k.k. art. 64 § § 1

Kodeks karny

Dotyczy recydywy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Uchwała pełnego składu SN z dnia 28 stycznia 2014 r. ma moc zasady prawnej i wiąże od chwili podjęcia. Decyzja Ministra Sprawiedliwości o przeniesieniu sędziego, wydana przed datą uchwały SN, jest skuteczna. Nie zachodzi bezwzględna podstawa odwoławcza z art. 439 § 1 pkt 1 k.p.k.

Odrzucone argumenty

Wyrok Sądu Rejonowego był dotknięty bezwzględną przyczyną odwoławczą z powodu braku uprawnienia sędziego do orzekania. Kontrola odwoławcza była niedostateczna w zakresie zarzutu dotyczącego uprawnienia sędziego.

Godne uwagi sformułowania

kasacja okazała się w sposób oczywisty bezzasadna uchwała pełnego składu Sądu Najwyższego uzyskała z chwilą jej podjęcia moc zasady prawnej wykładnia nową należy więc – ze względu na wskazane wartości – przyjmować za prawidłową dopiero dla przyszłych stanów faktycznych i stosunków prawnych.

Skład orzekający

Dorota Rysińska

SSN

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja mocy zasady prawnej uchwał Sądu Najwyższego oraz skuteczności decyzji Ministra Sprawiedliwości o przeniesieniu sędziego w kontekście zmian organizacyjnych sądów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z datą wydania decyzji Ministra Sprawiedliwości w odniesieniu do daty uchwały SN.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy fundamentalnej kwestii prawidłowości składu sądu i interpretacji przepisów proceduralnych przez Sąd Najwyższy, co ma znaczenie dla stabilności orzecznictwa.

Czy decyzja Ministra Sprawiedliwości podpisana przez zastępcę jest ważna? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V KK 396/14 POSTANOWIENIE Dnia 6 lutego 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dorota Rysińska na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 6 lutego 2015 r., sprawy D. P. skazanego z art. 13 § 1 kk w zw. z art. 279 § 1 kk i art. 64 § 1 kk i innych z powodu kasacji wniesionej przez obrońcę od wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia 12 lutego 2014 r., zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w Ś. VII Zamiejscowy Wydział Karny z siedzibą w W. z dnia 18 czerwca 2013 r., postanowił 1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną; 2. obciążyć skazanego kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Kasacja wniesiona na korzyść D. P. okazała się w sposób oczywisty bezzasadna. Zagadnienie leżące u źródeł zarzutu kasacji, podniesionego jako uchybienie wskazane w art. 439 § 1 pkt. 1 k.p.k., było przedmiotem kontrowersji w praktyce sądowej. Co do kwestii uprawnienia do orzekania w danym sądzie przez sędziego, którego dotyczyła – podjęta w trybie art. 75 § 3 w zw. z art. 75 § 1 pkt. 2 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2013 r., poz. 427) – decyzja Ministra Sprawiedliwości o przeniesieniu sędziego na inne miejsce 2 służbowe, która nie została podpisana przez Ministra osobiście, rozstrzygnięto ostatecznie uchwałą pełnego składu Sądu Najwyższego z dnia 28 stycznia 2014 r., BSA I-4110-4-4/13 (OSNC 2014, z. 5, poz. 49). W uchwale tej Sąd Najwyższy stwierdził, że w wydaniu tej decyzji Minister Sprawiedliwości nie może być zastąpiony przez sekretarza ani podsekretarza stanu. W powyższej sytuacji, nie ma obecnie potrzeby sięgania – jak czyni to autor skargi – do argumentów, wydanej wcześniej, uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 17 lipca 2013 r., III CZP 46/13 (OSNC 2013, z. 12, poz. 135, OSNKW 2014, z. 4). Przypomnieć jedynie trzeba, że w owym czasie przyjmowano również odmienną interpretację powyższego zagadnienia, wyrażoną w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 16 października 2013 r., III KK 280/13 (lex nr 1378173) – do której z kolei nawiązywało stanowisko Sądu odwoławczego. W obecnym stanie, istotne natomiast jest po pierwsze to, że przytoczona powyżej uchwała pełnego składu Sądu Najwyższego uzyskała z chwilą jej podjęcia moc zasady prawnej (art. 61 § 6 ustawy o Sądzie Najwyższym), która wiąże wszystkie składy Sądu Najwyższego, po wtóre zaś to, że uchwała wskazuje wprost, iż dokonana w niej wykładnia wiąże od chwili podjęcia tejże uchwały. Odnotowując w kasacji sam tylko fakt wydania przez pełny skład Sądu Najwyższego wskazanej uchwały, skarżący całkiem pominął drugi z jej składników. Tymczasem nie sposób nie dostrzec, że podane określenie czasowego zakresu przyjętej w omawianej uchwale wykładni zostało szeroko i wieloaspektowo umotywowane, jako równie ważki element rozstrzygnięcia. Zwrócono tu zwłaszcza uwagę na konsekwencje wynikające ze zmiany wykładni lub odstąpienia od wykładni błędnej i podkreślono, że wartości wiążące się z ochroną zaufania obywateli do prawa oraz ocaleniem stosunków prawnych ukształtowanych na podstawie wykładni dotychczasowej, dyktują wymóg oznaczenia chwili obowiązywania zmienionego sposobu interpretacji przepisów prawa. Wykładnię nową należy więc – ze względu na wskazane wartości – przyjmować za prawidłową dopiero dla przyszłych stanów faktycznych i stosunków prawnych. Zignorowanie w kasacji tego aspektu omawianego orzeczenia wywołało całkowitą nietrafność wysuniętego w niej zarzutu, który został odniesiony do uprawnienia do orzekania sędziego, z udziałem którego w dniu 18 czerwca 2013 r. 3 zapadł wyrok Sądu Rejonowego w Ś. VII Zamiejscowego Wydziału Karnego z siedzibą w W. Skoro bowiem dotycząca tego sędziego decyzja Ministra Sprawiedliwości o przeniesieniu na inne miejsce służbowe – podjęta w związku z wejściem w życie rozporządzeń Ministra Sprawiedliwości z dnia 5 października 2012 r. w sprawie zniesienia niektórych sądów rejonowych (Dz. U. 2012, poz. 1121) oraz z dnia 25 października 2012 r. w sprawie ustalenia siedzib i obszarów właściwości sądów apelacyjnych, sądów okręgowych i sądów rejonowych (Dz. U. 2012, poz. 1223) – została wydana przed dniem 28 stycznia 2014 r. (datą cytowanej uchwały pełnego składu Sądu Najwyższego), to uznać należy, iż decyzja ta pozostaje skuteczna bez względu na to, czy została podpisana przez sekretarza lub podsekretarza stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości. W powyższym świetle nie ma żadnych podstaw do podzielenia stanowiska kasacji, by wskazane orzeczenie Sądu Rejonowego było dotknięte bezwzględnym powodem odwoławczym, wymienionym w art. 439 § 1 pkt. 1 k.p.k. Zarzut skargi, w części wskazującej zarazem na niedostateczną, w ujęciu art. 433 § 2 k.p.k., kontrolę odwoławczą analogicznego zarzutu apelacji, wniesionej od powyższego wyroku pierwszoinstancyjnego, traci w tej sytuacji rację bytu, jako że podnoszone uchybienie pozostaje bez żadnego wpływu na treść zaskarżonego wyroku. Wszystkie te, całkiem oczywiste względy przesądziły więc o oddaleniu kasacji na posiedzeniu, w trybie określonym przepisem art. 535 § 3 k.p.k.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI