V KK 396/14

Sąd Najwyższy2015-02-06
SNKarnepostępowanie karneWysokanajwyższy
kasacjasąd najwyższyprawo ustrojoweuprawnienie sędziegouchwała zasady prawnejskazanypostępowanie karne

Sąd Najwyższy oddalił kasację skazanego jako oczywiście bezzasadną, uznając, że sędzia orzekający w sprawie był prawidłowo umocowany.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną na korzyść D.P. od wyroku Sądu Okręgowego w W., który zmieniał wyrok Sądu Rejonowego w Ś. Głównym zarzutem kasacji było uchybienie wskazane w art. 439 § 1 pkt. 1 k.p.k., dotyczące uprawnienia do orzekania sędziego. Sąd Najwyższy, powołując się na uchwałę pełnego składu SN z dnia 28 stycznia 2014 r., stwierdził, że decyzja Ministra Sprawiedliwości o przeniesieniu sędziego była skuteczna, a tym samym wyrok sądu pierwszej instancji nie był dotknięty bezwzględną przyczyną odwoławczą.

Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał kasację wniesioną przez obrońcę skazanego D.P. od wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia 12 lutego 2014 r., który z kolei zmieniał wyrok Sądu Rejonowego w Ś. VII Zamiejscowego Wydziału Karnego z dnia 18 czerwca 2013 r. Kasacja została wniesiona z powodu zarzutu uchybienia określonego w art. 439 § 1 pkt. 1 k.p.k., dotyczącego uprawnienia sędziego do orzekania. Sąd Najwyższy odwołał się do uchwały pełnego składu Sądu Najwyższego z dnia 28 stycznia 2014 r. (BSA I-4110-4-4/13), która rozstrzygnęła kwestię przeniesienia sędziego na inne miejsce służbowe przez Ministra Sprawiedliwości. Uchwała ta stwierdziła, że Minister Sprawiedliwości nie może być zastąpiony przez sekretarza ani podsekretarza stanu w wydaniu takiej decyzji. Sąd Najwyższy podkreślił, że uchwała ta uzyskała moc zasady prawnej i wiąże wszystkie składy SN, a jej wykładnia wiąże od chwili podjęcia. Ponieważ decyzja Ministra Sprawiedliwości dotycząca sędziego orzekającego w sprawie D.P. została wydana przed datą uchwały SN, uznał ją za skuteczną, niezależnie od tego, kto ją podpisał. W związku z tym, zarzut kasacji uznano za całkowicie nietrafny, a wyrok Sądu Rejonowego nie był dotknięty bezwzględną przyczyną odwoławczą. Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną i obciążył skazanego kosztami postępowania kasacyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, sędzia był prawidłowo umocowany, ponieważ decyzja Ministra Sprawiedliwości o przeniesieniu na inne miejsce służbowe, wydana przed datą uchwały pełnego składu Sądu Najwyższego z dnia 28 stycznia 2014 r., pozostaje skuteczna.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na uchwałę pełnego składu SN z dnia 28 stycznia 2014 r., która stwierdziła, że Minister Sprawiedliwości nie może być zastąpiony przez sekretarza lub podsekretarza stanu w wydaniu decyzji o przeniesieniu sędziego. Uchwała ta uzyskała moc zasady prawnej i wiąże od chwili podjęcia. Ponieważ decyzja dotycząca sędziego w tej sprawie została wydana przed tą datą, jest ona skuteczna.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie_kasacji

Strona wygrywająca

Skarb Państwa

Strony

NazwaTypRola
D. P.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (9)

Główne

k.p.k. art. 439 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 535 § 3

Kodeks postępowania karnego

Pomocnicze

u.p.u.s.p. art. 75 § 1

Ustawa - Prawo o ustroju sądów powszechnych

u.p.u.s.p. art. 75 § 3

Ustawa - Prawo o ustroju sądów powszechnych

u.SN art. 61 § 6

Ustawa o Sądzie Najwyższym

k.k. art. 13 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 279 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 64 § 1

Kodeks karny

k.p.k. art. 433 § 2

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Decyzja Ministra Sprawiedliwości o przeniesieniu sędziego, wydana przed datą uchwały pełnego składu SN z 28 stycznia 2014 r., jest skuteczna, nawet jeśli nie została osobiście podpisana przez Ministra. Uchwała pełnego składu SN z 28 stycznia 2014 r. ma moc zasady prawnej i wiąże od chwili podjęcia, a jej wykładnia dotyczy przyszłych stanów faktycznych i stosunków prawnych.

Odrzucone argumenty

Wyrok Sądu Rejonowego był dotknięty bezwzględną przyczyną odwoławczą z art. 439 § 1 pkt. 1 k.p.k. z powodu wadliwego składu orzekającego.

Godne uwagi sformułowania

kasacja okazała się w sposób oczywisty bezzasadna nie ma obecnie potrzeby sięgania do argumentów, wydanej wcześniej, uchwały składu siedmiu sędziów uchwała pełnego składu Sądu Najwyższego uzyskała z chwilą jej podjęcia moc zasady prawnej wykładnię nową należy więc – ze względu na wskazane wartości – przyjmować za prawidłową dopiero dla przyszłych stanów faktycznych i stosunków prawnych pozostaje skuteczna bez względu na to, czy została podpisana przez sekretarza lub podsekretarza stanu

Skład orzekający

Dorota Rysińska

ssn

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących uprawnienia sędziego do orzekania w kontekście zmian organizacyjnych sądów i decyzji Ministra Sprawiedliwości, a także zasada mocy prawnej uchwał pełnego składu SN."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z uchwałą SN z 28 stycznia 2014 r. i decyzjami Ministra Sprawiedliwości wydanymi przed tą datą.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy fundamentalnej kwestii prawidłowości składu sądu, co ma kluczowe znaczenie dla pewności prawa. Wyjaśnia złożone zagadnienie interpretacji przepisów ustrojowych i mocy wiążącej uchwał Sądu Najwyższego.

Czy sędzia bez podpisu Ministra Sprawiedliwości mógł orzekać? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V KK 396/14
POSTANOWIENIE
Dnia 6 lutego 2015 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Dorota Rysińska
na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 6 lutego 2015 r.,
sprawy
D. P.
‎
skazanego z art. 13 § 1 kk w zw. z art. 279 § 1 kk i art. 64 § 1 kk i innych
‎
z powodu kasacji wniesionej przez obrońcę
‎
od wyroku Sądu Okręgowego w W.
‎
z dnia 12 lutego 2014 r.,
‎
zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w Ś. VII Zamiejscowy Wydział Karny z siedzibą w W.
‎
z dnia 18 czerwca 2013 r.,
postanowił
1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną;
2. obciążyć skazanego kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
Kasacja wniesiona na korzyść D. P. okazała się w sposób oczywisty bezzasadna.
Zagadnienie leżące u źródeł zarzutu kasacji, podniesionego jako uchybienie wskazane w art. 439 § 1 pkt. 1 k.p.k., było przedmiotem kontrowersji w praktyce sądowej. Co do kwestii uprawnienia do orzekania w danym sądzie przez sędziego, którego dotyczyła – podjęta w trybie art. 75 § 3 w zw. z art. 75 § 1 pkt. 2 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2013 r., poz. 427) –  decyzja Ministra Sprawiedliwości o przeniesieniu sędziego na inne miejsce służbowe, która nie została podpisana przez Ministra osobiście, rozstrzygnięto ostatecznie uchwałą pełnego składu Sądu Najwyższego z dnia 28 stycznia 2014 r., BSA I-4110-4-4/13 (OSNC 2014, z. 5, poz. 49). W uchwale tej Sąd Najwyższy stwierdził, że w wydaniu tej decyzji Minister Sprawiedliwości nie może być zastąpiony przez sekretarza ani podsekretarza stanu.
W powyższej sytuacji, nie ma obecnie potrzeby sięgania – jak czyni to autor skargi – do argumentów, wydanej wcześniej, uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 17 lipca 2013 r., III CZP 46/13 (OSNC 2013, z. 12, poz. 135, OSNKW 2014, z. 4). Przypomnieć jedynie trzeba, że w owym czasie przyjmowano również odmienną interpretację powyższego zagadnienia, wyrażoną w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 16 października 2013 r., III KK 280/13 (lex nr 1378173) – do której z kolei nawiązywało stanowisko Sądu odwoławczego. W obecnym stanie, istotne natomiast jest po pierwsze to, że przytoczona powyżej uchwała pełnego składu Sądu Najwyższego uzyskała z chwilą jej podjęcia moc zasady prawnej (art. 61 § 6 ustawy o Sądzie Najwyższym), która wiąże wszystkie składy Sądu Najwyższego, po wtóre zaś to, że uchwała wskazuje wprost, iż dokonana w niej wykładnia wiąże od chwili podjęcia tejże uchwały.
Odnotowując w kasacji sam tylko fakt wydania przez pełny skład Sądu Najwyższego wskazanej uchwały, skarżący całkiem pominął drugi z jej składników. Tymczasem nie sposób nie dostrzec, że podane określenie czasowego zakresu przyjętej w omawianej uchwale wykładni zostało szeroko i wieloaspektowo umotywowane, jako równie ważki element rozstrzygnięcia. Zwrócono tu zwłaszcza uwagę na konsekwencje wynikające ze zmiany wykładni lub odstąpienia od wykładni błędnej i podkreślono, że wartości wiążące się z ochroną zaufania obywateli do prawa oraz ocaleniem stosunków prawnych ukształtowanych na podstawie wykładni dotychczasowej, dyktują wymóg oznaczenia chwili obowiązywania zmienionego sposobu interpretacji przepisów prawa. Wykładnię nową należy więc – ze względu na wskazane wartości – przyjmować za prawidłową dopiero dla przyszłych stanów faktycznych i stosunków prawnych.
Zignorowanie w kasacji tego aspektu omawianego orzeczenia wywołało całkowitą nietrafność wysuniętego w niej zarzutu, który został odniesiony do uprawnienia do orzekania sędziego, z udziałem którego w dniu 18 czerwca 2013 r. zapadł wyrok Sądu Rejonowego w Ś. VII Zamiejscowego Wydziału Karnego z siedzibą w W. Skoro bowiem dotycząca tego sędziego decyzja Ministra Sprawiedliwości o przeniesieniu na inne miejsce służbowe – podjęta w związku z wejściem w życie rozporządzeń Ministra Sprawiedliwości z dnia 5 października 2012 r. w sprawie zniesienia niektórych sądów rejonowych (Dz. U. 2012, poz. 1121) oraz z dnia 25 października 2012 r. w sprawie ustalenia siedzib i obszarów właściwości sądów apelacyjnych, sądów okręgowych i sądów rejonowych (Dz. U. 2012, poz. 1223) – została wydana przed dniem 28 stycznia 2014 r. (datą cytowanej uchwały pełnego składu Sądu Najwyższego), to uznać należy, iż decyzja ta pozostaje skuteczna bez względu na to, czy została podpisana przez sekretarza lub podsekretarza stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości.
W powyższym świetle nie ma żadnych podstaw do podzielenia stanowiska kasacji, by wskazane orzeczenie Sądu Rejonowego było dotknięte bezwzględnym powodem odwoławczym, wymienionym w art. 439 § 1 pkt. 1 k.p.k. Zarzut skargi, w części wskazującej zarazem na niedostateczną, w ujęciu art. 433 § 2 k.p.k., kontrolę odwoławczą analogicznego zarzutu apelacji, wniesionej od powyższego wyroku pierwszoinstancyjnego, traci w tej sytuacji rację bytu, jako że podnoszone uchybienie pozostaje bez żadnego wpływu na treść zaskarżonego wyroku.
Wszystkie te, całkiem oczywiste względy przesądziły więc o oddaleniu kasacji na posiedzeniu, w trybie określonym przepisem art. 535 § 3 k.p.k.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI