V KK 389/16

Sąd Najwyższy2017-02-27
SNKarneprzestępstwa przeciwko mieniuŚrednianajwyższy
kasacjaśrodek zabezpieczającynieobowiązujący przepiskara pozbawienia wolnościleczenie odwykoweSąd Najwyższykodeks karny

Sąd Najwyższy uchylił wyrok sądu niższej instancji w części dotyczącej umieszczenia skazanego w zakładzie odwykowym z powodu zastosowania nieobowiązującego przepisu prawa.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego dotyczącą wyroku sądu rejonowego, który skazał M. Ł. za usiłowanie kradzieży i orzekł wobec niego karę pozbawienia wolności oraz umieszczenie w zamkniętym zakładzie leczenia odwykowego. Kasacja dotyczyła zastosowania nieobowiązującego już przepisu art. 96 § 1 k.k. do orzeczenia środka zabezpieczającego. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną i uchylił zaskarżony fragment wyroku, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego wniesioną na korzyść skazanego M. Ł. od wyroku Sądu Rejonowego w G. z dnia 13 lipca 2015 r. Sąd Rejonowy uznał oskarżonego za winnego popełnienia czynu z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 278 § 1 k.k. (usiłowanie kradzieży) i wymierzył mu karę 6 miesięcy pozbawienia wolności. Dodatkowo, na podstawie art. 96 § 1 k.k. w zw. z art. 4 § 1 k.k., orzekł umieszczenie oskarżonego w zamkniętym zakładzie leczenia odwykowego z powodu uzależnienia od środków odurzających. Kasacja zaskarżyła wyrok w części dotyczącej środka zabezpieczającego, wskazując, że art. 96 § 1 k.k. został uchylony ustawą z dnia 20 lutego 2015 r., która weszła w życie 1 lipca 2015 r., a wyrok sądu pierwszej instancji zapadł 13 lipca 2015 r. Sąd Najwyższy stwierdził, że przepis stanowiący podstawę orzeczenia o umieszczeniu w zakładzie odwykowym już nie obowiązywał w dacie wydawania wyroku. W związku z tym, Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywistą i zasadną, uchylił zaskarżony fragment wyroku i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania z uwzględnieniem obowiązujących przepisów.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, nie można orzec środka zabezpieczającego na podstawie nieobowiązującego przepisu prawa.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że art. 96 § 1 k.k. został uchylony z dniem 1 lipca 2015 r., a wyrok sądu pierwszej instancji zapadł 13 lipca 2015 r. Zastosowanie nieobowiązującego przepisu stanowi rażące naruszenie prawa materialnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie wyroku i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

oskarżony (w zakresie środka zabezpieczającego)

Strony

NazwaTypRola
M. Ł.osoba_fizycznaoskarżony
Minister Sprawiedliwości - Prokurator Generalnyorgan_państwowywnioskodawca
M. S.osoba_fizycznapokrzywdzony

Przepisy (8)

Główne

k.k. art. 278 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 13 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 14 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 96 § 1

Kodeks karny

Przepis uchylony z dniem 1 lipca 2015 r., nie mógł stanowić podstawy orzeczenia z dnia 13 lipca 2015 r.

Pomocnicze

k.k. art. 4 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 63 § 1

Kodeks karny

k.p.k. art. 535 § 5

Kodeks postępowania karnego

Ustawa o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw

Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r., która uchyliła art. 96 k.k.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zastosowanie przez sąd pierwszej instancji nieobowiązującego przepisu art. 96 § 1 k.k. do orzeczenia środka zabezpieczającego.

Godne uwagi sformułowania

kasacja okazała się zasadna w stopniu oczywistym przepis art. 96 k.k. ... już nie obowiązywał Sąd pierwszej instancji powinien zatem dostrzec fakt uchylenia art. 96 k.k.

Skład orzekający

Barbara Skoczkowska

przewodniczący

Marian Buliński

sprawozdawca

Dorota Rysińska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Stosowanie przepisów prawa materialnego, które uległy zmianie lub zostały uchylone."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego przepisu (art. 96 k.k.) i jego stanu prawnego w określonym czasie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest stosowanie aktualnych przepisów prawa, nawet w sprawach karnych, i jak błąd proceduralny może prowadzić do uchylenia wyroku.

Sąd Najwyższy uchyla wyrok za błąd w sztuce prawnej: zastosowano nieobowiązujący przepis!

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V KK 389/16
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 27 lutego 2017 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Barbara Skoczkowska (przewodniczący)
‎
SSN Marian Buliński (sprawozdawca)
‎
SSN Dorota Rysińska
Protokolant Katarzyna Wełpa
w sprawie
M. Ł.
‎
skazanego z art. 278 § 1 k.k.
‎
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu na podstawie art. 535 § 5 k.p.k.
‎
w dniu 27 lutego 2017 r.,
‎
kasacji, wniesionej przez Ministra Sprawiedliwości - Prokuratora Generalnego na korzyść skazanego
‎
od wyroku Sądu Rejonowego w G.
‎
z dnia 13 lipca 2015 r., sygn. akt: II K (...),
uchyla wyrok Sądu Rejonowego w G. w zaskarżonej części, tj. w pkt. II i w tym zakresie przekazuje sprawę temu Sądowi do ponownego rozpoznania.
UZASADNIENIE
Wydanym w dniu 13 lipca 2015 roku wyrokiem, sygn. akt II K (...), Sąd Rejonowy w G., po rozpoznaniu sprawy M. Ł. oskarżonego o to, że w dniu 15 października 2014 roku, około godz. 12.30 w G. przy ul. S. w rejonie klatki (...) usiłował dokonać zaboru w celu przywłaszczenia pieniędzy w kwocie 8727,23 zł na szkodę M. S., tj. o czyn z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 278 § 1 k.k.
orzekł:
.
I.
oskarżonego M. Ł. uznał za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu i za to na podstawie art. 14 § 1 k.k. w zw. z art. 278 § 1 k.k. wymierzył mu karę 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności;
II.
na podstawie art. 96 § 1 k.k. w zw. z art. 4 § 1 k.k. orzekł umieszczenie oskarżonego M. Ł. w zamkniętym zakładzie leczenia odwykowego;
III.
na podstawie art. 63 § 1 k.k. w zw. z art. 4 § 1 k.k. na poczet orzeczonej wobec oskarżonego kary pozbawienia wolności zaliczył okres zatrzymania od dnia 15.10.2014 r. do dnia 16.10.2014 r. przyjmując, iż jeden dzień rzeczywistego pozbawienia wolności równy jest jednemu dniowi kary pozbawienia wolności;
IV.
zwolnił oskarżonego od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, obciążając nimi Skarb Państwa
.
Wyrok ten nie został zaskarżony przez żadną ze stron procesu i uprawomocnił się w pierwszej instancji w dniu 21 lipca 2015 roku.
Kasację od tego wyroku na korzyść M. Ł. wniósł Minister Sprawiedliwości - Prokurator Generalny. Zaskarżył w niej wyrok w części dotyczącej rozstrzygnięcia zawartego w pkt II. wyroku Sądu pierwszej instancji, nakazujące umieszczenie oskarżonego w zamkniętym zakładzie leczenia odwykowego, w związku z uzależnieniem od środków odurzających.
Autor kasacji zarzucił wyrokowi
rażące i mające istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenie przepisu prawa karnego materialnego - art. 96 § 1 k.k., polegające na orzeczeniu na podstawie tego przepisu środka zabezpieczającego w postaci umieszczenia oskarżonego M. Ł., w związku ze stwierdzonym uzależnieniem od środków odurzających, w zamkniętym zakładzie leczenia odwykowego, w sytuacji gdy orzeczenie takiego środka w dacie wyrokowania sądu w tej sprawie było niedopuszczalne, albowiem art. 96 § 1 k.k. został uchylony przez ustawę z dnia 20 lutego 2015 roku o zmianie ustawy Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2015.396), która w tym zakresie weszła w życie w dniu 1 lipca 2015 roku i przepis ten przestał obowiązywać.
W konkluzji wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie w tym zakresie sprawy do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w G.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja okazała się zasadna w stopniu oczywistym, co pozwoliło, zgodnie z treścią art. 535 § 5 k.p.k., na jej rozpoznanie i uwzględnienie zawartego w niej wniosku na posiedzeniu.
Przepis art. 96 k.k., który stanowi podstawę orzeczenia Sądu Rejonowego o umieszczeniu M. Ł. w zamkniętym zakładzie leczenia odwykowego w związku z jego uzależnieniem od środków odurzających przestał obowiązywać z dniem 30 czerwca 2015 r. Ustawodawca znowelizował zawarte w Kodeksie karnym regulacje dotyczące stosowania środków zabezpieczających ustawą z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw. Nowe przepisy weszły w życie z dniem 1 lipca 2015 r. W czasie wydawania wyroku przez Sąd pierwszej instancji, to jest w dniu 13 lipca 2015 r., art. 96 § 1 k.k., a więc przepis stanowiący podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia, już nie obowiązywał. Sąd pierwszej instancji powinien zatem dostrzec fakt uchylenia art. 96 k.k., a następnie rozważyć, czy może zastosować inny środek, zgodny z obowiązującymi przepisami Kodeksu karnego.
W tym stanie rzeczy konieczne okazało się uchylenie zaskarżonej kasacją części wyroku Sądu pierwszej instancji i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania, w którym należy uwzględnić obowiązujące obecnie przepisy.
r.g.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI