V KK 388/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego od postanowienia Sądu Rejonowego w Zgierzu z dnia 21 maja 2025 r., które umorzyło postępowanie w sprawie wykroczenia z art. 94 § 1 k.w. dotyczącego kierowania pojazdem mechanicznym bez wymaganych uprawnień. Prokurator Generalny zarzucił rażące naruszenie przepisów proceduralnych, polegające na zaniechaniu prawidłowej oceny materiału dowodowego, co doprowadziło do dowolnego uznania, że czyn nie wyczerpuje znamion wykroczenia, a powinien być oceniany jako występek z art. 180a k.k. Sąd Najwyższy podzielił stanowisko Prokuratora Generalnego, wskazując na istotne zmiany w przepisach dotyczących zawieszenia uprawnień do kierowania pojazdami. Zgodnie z aktualnym brzmieniem art. 104a ustawy o kierujących pojazdami, osoby, których uprawnienia zostały zawieszone, są uznawane za nieposiadające uprawnień w okresie zawieszenia. Sąd Najwyższy podkreślił, że samo zatrzymanie prawa jazdy nie jest równoznaczne z cofnięciem uprawnień i nie stanowi podstawy do odpowiedzialności za występek z art. 180a k.k., jeśli decyzja o cofnięciu nie została wydana. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Zgierzu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących kierowania pojazdem bez uprawnień, różnicy między zatrzymaniem prawa jazdy a cofnięciem uprawnień, oraz wpływu zmian legislacyjnych na odpowiedzialność karną i wykroczeniową.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z datami wydania decyzji administracyjnych i zmianami w ustawie o kierujących pojazdami.
Zagadnienia prawne (1)
Czy kierowanie pojazdem mechanicznym po drodze publicznej bez wymaganych uprawnień, w sytuacji gdy dokument prawa jazdy został zatrzymany, a decyzja o cofnięciu uprawnień została wydana z datą późniejszą niż czyn, stanowi wykroczenie z art. 94 § 1 k.w. czy występek z art. 180a k.k.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Kierowanie pojazdem mechanicznym w dniu popełnienia czynu, gdy decyzja o cofnięciu uprawnień została wydana z datą późniejszą, nie wyczerpuje znamion wykroczenia z art. 94 § 1 k.w. ani występku z art. 180a k.k., jeśli nie istniała wówczas wykonalna decyzja o cofnięciu uprawnień.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że zgodnie z aktualnym brzmieniem art. 104a ustawy o kierujących pojazdami, osoby, których uprawnienia zostały zawieszone (np. przez zatrzymanie dokumentu prawa jazdy), są uznawane za nieposiadające uprawnień w okresie zawieszenia. Jednakże, aby przypisać odpowiedzialność za występek z art. 180a k.k., musi istnieć uprzednio wydana i wykonalna decyzja administracyjna o cofnięciu uprawnień. Samo zatrzymanie dokumentu prawa jazdy nie jest równoznaczne z cofnięciem uprawnień.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M.K. | osoba_fizyczna | obwiniony |
Przepisy (7)
Główne
k.w. art. 94 § § 1
Kodeks wykroczeń
Kto na drodze publicznej, w strefie zamieszkania lub strefie ruchu prowadzi pojazd mechaniczny, nie mając do tego uprawnienia, podlega karze aresztu, ograniczenia wolności albo grzywny nie niższej niż 1500 złotych.
Pomocnicze
k.k. art. 180a
Kodeks karny
Kto na drodze publicznej, w strefie zamieszkania lub w strefie ruchu, prowadzi pojazd mechaniczny, nie stosując się do decyzji właściwego organu o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.
k.p.w. art. 5 § § 1 pkt 8
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
Nie wszczyna się postępowania, a wszczęte umarza, gdy postępowanie co do tego samego czynu obwinionego zostało prawomocnie zakończone lub wcześniej wszczęte, toczy się.
k.p.w. art. 5 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
Nie wszczyna się postępowania, a wszczęte umarza, gdy czyn nie zawiera znamion wykroczenia albo ustawa stanowi, że sprawca nie popełnia wykroczenia.
Ustawa o kierujących pojazdami art. 104a § ust. 1 pkt 1
Zawieszeniu ulegają uprawnienia do kierowania pojazdami osoby, której zatrzymano dokument stwierdzający posiadanie uprawnienia do kierowania.
Ustawa o kierujących pojazdami art. 104a § ust. 1 pkt 2
Zawieszeniu ulegają uprawnienia do kierowania pojazdami osoby, wobec której starosta wydał decyzję administracyjną o zatrzymaniu dokumentu stwierdzającego posiadanie uprawnienia do kierowania pojazdami.
Ustawa o kierujących pojazdami art. 104a § ust. 5
Osoby, których uprawnienia do kierowania pojazdami zostały zawieszone, uznaje się za nieposiadające uprawnień do kierowania pojazdami w zakresie i w okresie, w których uprawnienia te są zawieszone.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd Rejonowy dokonał błędnej oceny materiału dowodowego, nie uwzględniając prawidłowo przepisów dotyczących zawieszenia uprawnień do kierowania pojazdami. • Czyn zarzucany obwinionemu nie wyczerpuje znamion wykroczenia z art. 94 § 1 k.w., ponieważ w dacie jego popełnienia nie istniała wykonalna decyzja o cofnięciu uprawnień.
Godne uwagi sformułowania
nie zaistniały okoliczności wyłączając postępowanie • nie mogła go obowiązywać decyzja o cofnięciu uprawnień, skoro została ona wydana dopiero 3 miesiące później • okres od 30 listopada 2023 r. (...) do 19 lipca 2024 r. (...) należy traktować jako faktyczne „zawieszenie” uprawnień i niemożność korzystania z nich przez obwinionego w rozumieniu art. 94 § 1 k.w. • osoby, których uprawnienia do kierowania pojazdami zostały zawieszone, uznaje się za nieposiadające uprawnień do kierowania pojazdami w zakresie i w okresie, w których uprawnienia te są zawieszone. • warunkiem ponoszenia przez kierującego pojazdem mechanicznym odpowiedzialności za występek z art. 180a k.k. jest istnienie w obiegu prawnym uprzednio wydanej decyzji administracyjnej właściwego organu o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami i co oczywiste, w dacie czynu decyzja ta musi być wykonalną • samo zatrzymanie dokumentu prawa jazdy nie stanowi realizacji znamienia występku określonego w art. 180a k.k., albowiem czynność ta nie pociąga za sobą automatycznie skutku w postaci cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi
Skład orzekający
Waldemar Płóciennik
przewodniczący
Jerzy Grubba
członek
Kazimierz Klugiewicz
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kierowania pojazdem bez uprawnień, różnicy między zatrzymaniem prawa jazdy a cofnięciem uprawnień, oraz wpływu zmian legislacyjnych na odpowiedzialność karną i wykroczeniową."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z datami wydania decyzji administracyjnych i zmianami w ustawie o kierujących pojazdami.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego wykroczenia, ale pokazuje subtelne różnice prawne między zatrzymaniem a cofnięciem uprawnień, co może być zaskakujące dla wielu kierowców i prawników.
“Czy zatrzymanie prawa jazdy oznacza automatyczne zakaz prowadzenia? Sąd Najwyższy wyjaśnia!”
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.