V KK 386/18

Sąd Najwyższy2018-10-24
SNKarneprzestępstwa przeciwko wolności seksualnej i obyczajowościŚrednianajwyższy
prawo karnekasacjaSąd Najwyższyzgwałcenieznęcanieprzemoc domowakontrola instancyjnanaruszenie prawa procesowegonaruszenie prawa materialnego

Sąd Najwyższy oddalił kasację obrońcy skazanego A.D. od wyroku utrzymującego w mocy karę łączną 2 lat i 3 miesięcy pozbawienia wolności za przestępstwa znęcania, naruszenia czynności narządów ciała i zgwałcenia.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację obrońcy skazanego A.D. od wyroku Sądu Okręgowego, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego skazujący A.D. za przestępstwa z art. 197 § 1 k.k. (zgwałcenie), art. 207 § 1 k.k. (znęcanie) i art. 157 § 2 k.k. (naruszenie czynności narządów ciała). Obrońca zarzucał m.in. rażące naruszenie prawa procesowego przez lakoniczność uzasadnienia sądu odwoławczego oraz naruszenie prawa materialnego. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście bezzasadną, stwierdzając rzetelną kontrolę instancyjną przeprowadzoną przez Sąd Okręgowy i prawidłowe odniesienie się do zarzutów apelacyjnych.

Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał kasację wniesioną przez obrońcę skazanego A. D. od wyroku Sądu Okręgowego w P. z dnia 9 stycznia 2018 r., który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w T. z dnia 21 czerwca 2017 r. Sąd Rejonowy skazał A. D. za przestępstwa z art. 197 § 1 k.k. (zgwałcenie), dwukrotnie z art. 207 § 1 k.k. (znęcanie psychiczne i fizyczne nad konkubiną A. G.) oraz z art. 157 § 2 k.k. (naruszenie czynności narządów ciała). Sąd Rejonowy wymierzył kary jednostkowe, a następnie połączył je, orzekając karę łączną 2 lat i 3 miesięcy pozbawienia wolności. Obrońca skazanego w apelacji zarzucał m.in. obrazę przepisów postępowania (art. 7 k.p.k., art. 5 § 2 k.p.k.), błąd w ustaleniach faktycznych, obrazę prawa materialnego (art. 197 § 1 k.k.) oraz niewspółmierność kar. Sąd Okręgowy utrzymał wyrok w mocy. W kasacji obrońca podniósł zarzuty rażącego naruszenia prawa procesowego (art. 433 § 2 k.p.k., art. 457 § 3 k.p.k.) przez lakoniczność uzasadnienia sądu odwoławczego oraz rażące naruszenie prawa materialnego (art. 197 § 1 k.k., art. 207 § 1 k.k., art. 157 § 2 k.k.) przez niezasadne ich zastosowanie. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu sprawy na posiedzeniu, oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną. Stwierdził, że Sąd Okręgowy dokonał rzetelnej kontroli instancyjnej, a jego rozważania cechowały się szczegółowością, koncentrując się na weryfikacji oceny zeznań pokrzywdzonej, które stanowiły kluczowy dowód. Sąd Najwyższy uznał, że lakoniczność w odniesieniu do niektórych zarzutów apelacyjnych wynikała z ich jakości i odwoływania się do uzasadnienia sądu pierwszej instancji, co jest dopuszczalne. Odnosząc się do zarzutu naruszenia prawa materialnego, Sąd Najwyższy stwierdził, że nie został on rozwinięty i w istocie kwestionował ustalenia faktyczne, a nie wykładnię przepisów. Kosztami postępowania kasacyjnego obciążono skazanego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, lakoniczność uzasadnienia sądu odwoławczego, zwłaszcza gdy odwołuje się do uzasadnienia sądu pierwszej instancji i zarzuty apelacyjne są niskiej jakości, nie stanowi rażącego naruszenia prawa procesowego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że stopień szczegółowości rozważań sądu odwoławczego jest uzależniony od jakości argumentacji sądu pierwszej instancji i środka odwoławczego. Odwołanie się do uzasadnienia sądu niższej instancji jest dopuszczalne, gdy sąd odwoławczy w pełni podziela jego ocenę.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie kasacji

Strona wygrywająca

Skarb Państwa

Strony

NazwaTypRola
A. D.osoba_fizycznaskazany
A. G.osoba_fizycznapokrzywdzona

Przepisy (12)

Główne

k.k. art. 197 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 207 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 157 § § 2

Kodeks karny

Pomocnicze

k.k. art. 85 § § 1 i 2

Kodeks karny

Dotyczy łączenia kar.

k.k. art. 86 § § 1

Kodeks karny

Dotyczy wymiaru kary łącznej.

k.p.k. art. 535 § § 3

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy rozpoznania kasacji na posiedzeniu.

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy oceny dowodów.

k.p.k. art. 5 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy rozstrzygania wątpliwości na korzyść oskarżonego.

k.p.k. art. 433 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy obowiązku ustosunkowania się do zarzutów apelacji.

k.p.k. art. 457 § § 3

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy obowiązku ustosunkowania się do zarzutów apelacji.

k.p.k. art. 637a

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy kosztów w postępowaniu kasacyjnym.

k.p.k. art. 636 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy obciążenia kosztami postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd odwoławczy dokonał rzetelnej kontroli instancyjnej. Uzasadnienie sądu odwoławczego było wystarczająco szczegółowe, zwłaszcza w kontekście jakości zarzutów apelacyjnych. Zeznania pokrzywdzonej stanowiły istotny dowód, a ich wiarygodność została prawidłowo oceniona. Zarzut obrazy prawa materialnego nie był rozwinięty i kwestionował ustalenia faktyczne.

Odrzucone argumenty

Rażące naruszenie prawa procesowego przez lakoniczność uzasadnienia sądu odwoławczego. Rażące naruszenie prawa materialnego przez niezasadne zastosowanie przepisów. Brak odniesienia się do wszystkich zarzutów apelacyjnych.

Godne uwagi sformułowania

kasacja jest oczywiście bezzasadna Sąd ten dokonał rzetelnej kontroli instancyjnej. Rozważania Sądu ad quem cechują się wysokim stopniem szczegółowości wywodu. Zaaprobowanie przez Sąd drugiej instancji uznania za wiarygodne relacji procesowych pokrzywdzonej stanowiło zasadniczy powód utrzymania w mocy wyroku Sądu pierwszej instancji stopień szczegółowości rozważań sądu odwoławczego uzależniony jest od jakości wywodów zawartych w uzasadnieniu wyroku sądu pierwszej instancji oraz we wniesionym środku odwoławczym byłoby to zbędnym powtórzeniem argumentacji tego sądu brak odniesienia się do tej części argumentacji przedstawionej w apelacji, z uwagi na jej nielogiczność, nie może zmienić przekonania o rzetelności przeprowadzonej kontroli instancyjnej. Zarzut obrazy prawa materialnego nie został w ogóle rozwinięty i szerzej uargumentowany w uzasadnieniu kasacji.

Skład orzekający

Kazimierz Klugiewicz

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja wymogów formalnych uzasadnienia sądu odwoławczego w kontekście zarzutów apelacyjnych oraz dopuszczalność kwestionowania ustaleń faktycznych w kasacji pod pozorem obrazy prawa materialnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania kasacyjnego i oceny zarzutów procesowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w postępowaniu karnym, w szczególności oceny wymogów uzasadnienia sądu odwoławczego i granic kontroli kasacyjnej. Jest to interesujące dla prawników procesualistów.

Czy lakoniczne uzasadnienie sądu odwoławczego może być podstawą do uchylenia wyroku? Sąd Najwyższy wyjaśnia granice kontroli kasacyjnej.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V KK 386/18
POSTANOWIENIE
Dnia 24 października 2018 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Kazimierz Klugiewicz
na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 24 października 2018 r.
w sprawie
A. D.
,
‎
skazanego z art. 197 § 1 k.k. i in.,
‎
kasacji, wniesionej przez obrońcę skazanego
‎
od wyroku Sądu Okręgowego w P.
‎
z dnia 9 stycznia 2018 r., sygn. akt IV Ka
[…]
,
‎
utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w T.
‎
z dnia 21 czerwca
2017 r., sygn. akt II K
[…]
,
postanowił:
1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną;
2. kosztami procesu w postępowaniu kasacyjnym obciążyć skazanego A. D
.
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w T. wyrokiem z dnia 21 czerwca 2017 r., sygn. akt II K
[…]
,
uznał oskarżonego A. D. za winnego tego, że:
1.
nieustalonego dokładnie dnia w maju 2011 r. w T. gm. T., woj. […], rzucając na tapczan, przytrzymując i rozbierając A. G. wbrew jej woli przemocą doprowadził ją do obcowania płciowego, tj. przestępstwa z art. 197 § 1 k.k., za które wymierzono mu karę 2 lat pozbawienia wolności;
2.
w okresie od co najmniej nieustalonego dokładnie dnia w grudniu 2009 r. do nieustalonego dokładnie dnia w marcu 2011 r. w T., gm. T., woj. […], znęcał się psychicznie i fizycznie nad swoją konkubiną A. G. w ten sposób, że wszczynał awantury w trakcie których znieważał ją słowami powszechnie uważanymi za obelżywe, groził pozbawieniem życia, popychał, uderzał i szarpał, tj. przestępstwa z art. 207 § 1 k.k., za które wymierzono mu karę 6 miesięcy pozbawienia wolności;
3.
w okresie od co najmniej nieustalonego dokładnie dnia w maju 2012 r. do nieustalonego dokładnie dnia w lutym 2013 r. w T., gm. T., woj. […], znęcał się psychicznie i fizycznie nad swoją konkubiną A. G. w ten sposób, że wszczynał awantury w trakcie których znieważał ją słowami powszechnie uważanymi za obelżywe, groził pozbawieniem życia, ciągnął za włosy, kopał, uderzał i popychał, tj. przestępstwa z art. 207 § 1 k.k., za które wymierzono mu karę 6 miesięcy pozbawienia wolności;
4.
w dniu 27 marca 2013 r. w T., gm. T., woj. […], uderzył A. G. w twarz powodując u niej obrażenia w postaci stłuczenia twarzy i nadłamania kości nosowej, które naruszyły czynności narządów ciała pokrzywdzonej na okres poniżej 7 dni, tj. przestępstwa z art. 157 § 2 k.k., za które wymierzono mu karę 2 (miesięcy pozbawienia wolności.
Sąd Rejonowy w T. na podstawie art. 85 § 1 i 2 k.k. i art. 86 § 1 k.k. połączył kary pozbawienia wolności wymierzone A. D. i wymierzył mu karę łączną 2 lat i 3 miesięcy pozbawienia wolności.
Od tego wyroku apelację wniósł obrońca A. D., który podniósł zarzuty:
- rażącej obrazy przepisów postępowania, która miała wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia, tj. art. 7 k.p.k. i art. 5 § 2 k.p.k.;
- błędu w ustaleniach faktycznych, który miał wpływ na treść zapadłego orzeczenia, polegający na uznaniu, że skazany dopuścił się zarzucanych mu czynów;
- obrazy prawa materialnego – art. 197 § 1 k.k.;
- rażącej niewspółmierności kar jednostkowych oraz kary łącznej.
Na podstawie tych zarzutów apelujący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie A. D. od zarzucanych mu czynów, ewentualnie o orzeczenie łagodniejszych kar jednostkowych oraz łagodniejszej kary łącznej, w wysokości umożliwiającej zastosowanie instytucji warunkowego zawieszania jej wykonania.
Sąd Okręgowy w P. wyrokiem z dnia 9 stycznia 2018 r., sygn. akt IV Ka […], utrzymał w mocy zaskarżony wyrok.
Od tego wyroku kasację wniósł obrońca skazanego, podnosząc następujące zarzuty:
1. rażące naruszenie prawa procesowego, mające istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku – art. 433 § 2 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k. przez nadmierną lakoniczność odniesienia się Sądu Okręgowego w swoich rozważaniach do zarzutów odwoławczych i wniosków zawartych w środku odwoławczym, a nawet brak odniesienia do niektórych z zarzutów;
2. rażące naruszenie prawa materialnego – art. 197 § 1 k.k., art. 207 § 1 k.k., art. 157 § 2 k.k. przez niezasadne ich zastosowanie, wynikające z nietrafnego uznania, że zebrany przez Sąd materiał dowodowy i poczynione w oparciu o ten materiał ustalenia doprowadziły Sąd do przekonania, że oskarżony A. D. swoim zachowaniem wyczerpał dyspozycje zarzucanych mu czynów i tym samym jest sprawcą zdarzeń stanowiących przedmiot postępowania.
Na podstawie tych zarzutów skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w P. do ponownego rozpoznania, ewentualnie o uchylenie w całości wyroków Sądów obu instancji i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w T. do ponownego rozpoznania.
Prokurator w odpowiedzi na kasację wniósł o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej.
Sąd Najwyższy rozważył, co następuje.
Kasacja jest oczywiście bezzasadna.
Lektura uzasadnienia wyroku Sądu odwoławczego prowadzi do wniosku, że Sąd ten dokonał rzetelnej kontroli instancyjnej. Rozważania Sądu
ad quem
cechują się wysokim stopniem szczegółowości wywodu. Wprawdzie rzeczywiście Sąd ten skoncentrował się przede wszystkim na weryfikacji oceny zeznań pokrzywdzonej A.G., jednak było to o tyle uzasadnione, że stanowiły one najistotniejszy dowód w sprawie i były głównym przedmiotem zarzutów apelacyjnych. Zaaprobowanie przez Sąd drugiej instancji uznania za wiarygodne relacji procesowych pokrzywdzonej stanowiło zasadniczy powód utrzymania w mocy wyroku Sądu pierwszej instancji, przesądzając o bezzasadności zarzutów podniesionych w apelacji, w tym również tych dotyczących innych dowodów, mających podważać wiarygodność zeznań pokrzywdzonej.
To, że w odniesieniu do niektórych fragmentów argumentacji przedstawionej w apelacji rozważania Sądu odwoławczego są lakoniczne lub zawierają odwołanie do uzasadnienia Sądu pierwszej instancji wynika przeze wszystkim z samej treści tych zarzutów oraz ich jakości w kontekście wysokiego poziomu merytorycznego rozważań sądu pierwszej instancji, co uzasadniało odwoływanie się do stanowiska zaprezentowanego przez Sąd
a quo
. Jak bowiem wskazuje się w orzecznictwie, stopień szczegółowości rozważań sądu odwoławczego uzależniony jest od jakości wywodów zawartych w uzasadnieniu wyroku sądu pierwszej instancji oraz we wniesionym środku odwoławczym i w zależności od tych czynników może przybierać formę mniej lub bardziej rozbudowanego wywodu. Jeżeli zatem sąd odwoławczy, podziela w pełni dokonaną przez sąd pierwszej instancji ocenę dowodów i kwalifikację prawną czynu, może zaniechać w uzasadnieniu swojego wyroku szczegółowego odnoszenia się do zarzutów apelacji, bowiem byłoby to zbędnym powtórzeniem argumentacji tego sądu (
postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 27 kwietnia 2017 r., IV KK 107/17, LEX nr
2312479
; zob. też wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2018 r., III KK 573/17, LEX nr 2434669
).
Wbrew temu, co podnosi skarżący Sąd
ad quem
odniósł się do zarzutu dotyczącego doniosłości zeznań świadków, które wspierały relacje procesowe pokrzywdzonej (s. 6 uzasadnienia). Nie ustosunkował się natomiast do fragmentu zarzutu obrazy art. 7 k.p.k., kwestionującego stanowisko Sądu
meriti
, że zeznania świadków: J. S., K. G., W. R. i K. R., z których wynika, iż nie słyszeli oni żadnych awantur między A. G. a A. D., nie mogą podważać wiarygodności pokrzywdzonej. Brak odniesienia się do tej części argumentacji przedstawionej w apelacji, z uwagi na jej nielogiczność, nie może zmienić przekonania o rzetelności przeprowadzonej kontroli instancyjnej. Oczywiste jest bowiem to, że fakt, iż ww. świadkowie nie słyszeli żadnych awantur nie może świadczyć o tym, że do takich zdarzeń nie dochodziło albo – jak podnosi skarżący – że nie zdarzały się one tak często lub nie miały tak burzliwego przebiegu jak podawała to pokrzywdzona. Nieustosunkowanie się do tego zagadnienia przez Sąd odwoławczy nie mogło mieć zatem żadnego wpływu na treść wydanego wyroku.
Zarzut obrazy prawa materialnego nie został w ogóle rozwinięty i szerzej uargumentowany w uzasadnieniu kasacji. Odczytywanie go przez pryzmat jego sformułowania w
petitum
kasacji prowadzi do wniosku, że w istocie autor kasacji kwestionuje ocenę ustaleń faktycznych na gruncie zebranego w sprawie materiału dowodowego, nie zaś prawidłowość wykładni unormowań Kodeksu karnego. Również zatem i w tym zakresie kasacja jest bezzasadna w stopniu oczywistym.
Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu, na podstawie art. 637a k.p.k. w zw. z art. 636 § 1 k.p.k., obciążając A. D. kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI