V KK 384/16

Sąd Najwyższy2017-04-20
SNKarneprawo karne materialneNiskanajwyższy
kasacjanaruszenie prawa procesowegokwalifikacja prawna czynuwpływ na treść orzeczeniaustawa o przeciwdziałaniu narkomaniiSąd Najwyższykodeks postępowania karnegokodeks karny

Sąd Najwyższy oddalił kasacje obrońcy skazanych, uznając je za oczywiście bezzasadne, ponieważ brak uprzedzenia o zmianie kwalifikacji prawnej czynu nie wpłynął na treść orzeczenia, gdyż wymierzone kary mieściły się w dolnych granicach ustawowego zagrożenia.

Obrońca skazanych wniósł kasacje od wyroku utrzymującego w mocy wyrok skazujący, zarzucając naruszenie prawa procesowego polegające na braku uprzedzenia o możliwości zmiany kwalifikacji prawnej czynów. Sąd Najwyższy oddalił kasacje, stwierdzając, że choć przepis procesowy został naruszony, to brak uprzedzenia nie miał wpływu na treść orzeczenia, ponieważ wymierzone kary nie przekroczyły ustawowych zagrożeń, a sąd odwoławczy trafnie ocenił zarzut apelacyjny jako niezasadny.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasacje wniesione przez obrońcę skazanych J. D., P. S. (obecnie W.) i M. Ż., którzy zostali skazani z ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. Głównym zarzutem podniesionym w kasacjach było rażące naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k., poprzez niewłaściwe rozpoznanie zarzutu naruszenia przez Sąd I instancji art. 6 k.p.k. w zw. z przepisami Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Konstytucji RP. Zarzucono brak uprzedzenia stron o możliwości zmiany kwalifikacji prawnej czynów na kwalifikację z art. 91 § 1 k.k., co mogło mieć wpływ na wymiar kary. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu sprawy na posiedzeniu, oddalił wszystkie kasacje jako oczywiście bezzasadne. Sąd uznał, że choć doszło do naruszenia obowiązku procesowego sądu uprzedzenia stron o możliwości zmiany kwalifikacji prawnej czynów w trybie art. 399 § 1 k.p.k., to naruszenie to nie miało wpływu na treść orzeczenia. Sąd pierwszej instancji nie wymierzył bowiem kary powyżej górnej granicy ustawowego zagrożenia przewidzianego w art. 91 § 1 k.k., a wymierzone kary oscylowały w dolnych granicach zagrożenia. Sąd Najwyższy podkreślił, że dla uwzględnienia zarzutu apelacyjnego konieczne jest wykazanie nie tylko naruszenia prawa procesowego, ale także jego wpływu na treść orzeczenia. Ponieważ taki wpływ nie został wykazany, a sąd odwoławczy trafnie ocenił zarzut apelacyjny jako niezasadny, kasacje zostały oddalone. Sąd Najwyższy zwolnił również skazanych od kosztów postępowania kasacyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, brak uprzedzenia nie miał wpływu na treść orzeczenia, ponieważ wymierzone kary mieściły się w dolnych granicach ustawowego zagrożenia, a sąd odwoławczy trafnie ocenił zarzut apelacyjny jako niezasadny.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że choć doszło do naruszenia art. 399 § 1 k.p.k. poprzez brak uprzedzenia stron o możliwości zmiany kwalifikacji prawnej czynu, to naruszenie to nie miało wpływu na treść orzeczenia, gdyż wymierzone kary nie przekroczyły ustawowych zagrożeń. Podkreślono, że dla uwzględnienia zarzutu konieczne jest wykazanie wpływu naruszenia na treść orzeczenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie kasacji

Strona wygrywająca

Prokurator

Strony

NazwaTypRola
J. D.osoba_fizycznaskazany
P. S. (obecnie W.)osoba_fizycznaskazany
M. Ż.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (9)

Główne

k.p.k. art. 399 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Obowiązek sądu uprzedzenia stron o możliwości zmiany kwalifikacji prawnej czynu.

k.k. art. 91 § § 1

Kodeks karny

Przepis dotyczący możliwości wymierzenia kary w wysokości zwiększonej o połowę w przypadku ciągu przestępstw.

Pomocnicze

k.p.k. art. 433 § § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 457 § § 3

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 6

Kodeks postępowania karnego

Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności art. 6 § ust. 3 pkt b) i c)

Dotyczy prawa do obrony i możliwości zmiany kwalifikacji prawnej czynu.

Konstytucja RP art. 42 § ust. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

k.p.k. art. 439

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 535 § § 3

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak wpływu naruszenia art. 399 § 1 k.p.k. na treść orzeczenia, gdyż wymierzone kary mieściły się w dolnych granicach ustawowego zagrożenia.

Odrzucone argumenty

Rażące naruszenie przepisu art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k. poprzez niewłaściwe rozpoznanie zarzutu naruszenia przez Sąd I instancji art. 6 k.p.k. w zw. z art. 6 ust. 3 pkt b) i c) Konwencji Rady Europy o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności z 4 listopada 1950 r. w zw. z art. 42 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. w zw. z art. 399 § 1 k.p.k., polegające na braku uprzedzenia stron przed zamknięciem przewodu sądowego przez Sąd I instancji o możliwości zmiany kwalifikacji prawnej czynów zarzucanych oskarżonym i zakwalifikowaniu zarzucanych im czynów jako ciągów przestępstw.

Godne uwagi sformułowania

kasacje jako oczywiście bezzasadne nie został zrealizowany obowiązek procesowy sądu uprzedzenia stron o możliwości zmiany kwalifikacji prawnej czynów oskarżonych w trybie art. 399 § 1 k.p.k. nie jest wystarczające stwierdzenie naruszenia prawa procesowego. Skarżący winien nadto wykazać, że ta obraza przepisów postępowania mogła mieć wpływ na treść orzeczenia Sądu pierwszej instancji. wymierzone przez Sąd pierwszej instancji kary oscylują w dolnych granicach zagrożenia. Kasacja, jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, oprócz zarzutu dotyczącego uchybień z art. 439 k.p.k., może być wniesiona jedynie z powodu rażącego naruszenia prawa, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na treść orzeczenia sądu odwoławczego.

Skład orzekający

Dariusz Świecki

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Niska

Powoływalne dla: "Potwierdzenie, że naruszenie art. 399 § 1 k.p.k. nie zawsze prowadzi do uchylenia wyroku, jeśli nie miało wpływu na jego treść."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której kary były wymierzone w dolnych granicach ustawowego zagrożenia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy istotnego aspektu prawa procesowego karnego, jakim jest prawo do obrony i obowiązek informowania przez sąd o zmianie kwalifikacji prawnej czynu. Jednakże rozstrzygnięcie jest rutynowe, a brak wpływu naruszenia na treść orzeczenia czyni je mniej interesującym dla szerszego grona odbiorców.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V KK 384/16
POSTANOWIENIE
Dnia 20 kwietnia 2017 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Dariusz Świecki
w sprawie
J. D., P. S. (obecnie W.) i M. Ż.
skazanych z art. 56 ust. 3 i in. ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii z 2005 r.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k.
w dniu 20 kwietnia 2017 r.,
kasacji wniesionych przez obrońcę skazanych,
od wyroku Sądu Okręgowego w Ś.
z dnia 9 lutego 2016 r., sygn. akt IV Ka (…),
utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w W.
z dnia 13 sierpnia 2015 r., sygn. akt III K (…)
postanowił:
1. oddalić wszystkie kasacje jako oczywiście bezzasadne,
2. zwolnić skazanych od kosztów sądowych postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
Kasacje od wyroku Sądu Okręgowego w Ś. z dnia 9 lutego 2016 r., utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w W. z dnia 13 sierpnia 2015 r., wniósł obrońca skazanych i zarzucił mu: rażące naruszenie przepisu art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k., a to poprzez niewłaściwe rozpoznanie zarzutu naruszenia przez Sąd I instancji art. 6 k.p.k. w zw. z art. 6 ust. 3 pkt b) i c) Konwencji Rady Europy o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności z 4 listopada 1950 r. w zw. z art. 42 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. 1997 Nr 78, poz. 483) w zw. z art. 399 § 1 k.p.k., polegające na braku uprzedzenia stron przed zamknięciem przewodu sądowego przez Sąd I instancji o możliwości zmiany kwalifikacji prawnej czynów zarzucanych oskarżonym i zakwalifikowaniu zarzucanych im czynów jako ciągów przestępstw, co biorąc pod uwagę, iż przyjęcie kwalifikacji z art. 91 § 1 k.k. daje Sądowi możliwość wymierzenia kary w wysokości do górnej granicy ustawowego zagrożenia zwiększonego o połowę, bezwzględnie mogło mieć wpływ na treść orzeczenia.
W konkluzji kasacji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi drugiej instancji do ponownego rozpoznania.
W odpowiedzi na te skargi, prokurator Prokuratury Okręgowej w Ś. wniósł o ich oddalenie jako oczywiście bezzasadnych.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacje te są bezzasadne w stopniu oczywistym i w związku z tym podlegały oddaleniu.
Odnosząc się do ich zarzutów zauważyć trzeb
a,
że w sprawie tej nie został zrealizowany obowiązek procesowy sądu uprzedzenia stron o możliwości zmiany kwalifikacji prawnej czynów oskarżonych w trybie art. 399 § 1 k.p.k. Tym samym doszło do naruszenia tego przepisu. Zastąpić tego obowiązku w żadnym razie nie może bowiem wnioskowanie przez prokuratora w ramach głosów stron o przyjęcie kwalifikacji prawnej z art. 91 § 1 k.k., choć stanowiło to dla oskarżonych pewną informację.
Rzecz jednak w tym, że dla uwzględnienia sformułowanego zarzutu apelacyjnego w tej materii nie jest wystarczające stwierdzenie naruszenia prawa procesowego. Skarżący winien nadto wykazać, że ta obraza przepisów postępowania mogła mieć wpływ na treść orzeczenia Sądu pierwszej instancji. Takiego wpływu nie sposób się jednak doszukać, gdyż Sąd Rejonowy żadnemu z oskarżonych nie wymierzył kary powyżej górnej granicy ustawowego zagrożenia, na co zezwala przepis art. 91 § 1 k.k. W konsekwencji trafnie stwierdza Sąd odwoławczy, że zarzut apelacyjny nie jest zasadny.
Nie może okazać się skuteczne odwoływanie się do jedynie hipotetycznych możliwości, jakie płyną z zastosowania powyższego przepisu, z których sąd ostatecznie nie skorzystał. Zauważyć bowiem tu trzeba, że wymierzone przez Sąd pierwszej instancji kary oscylują w dolnych granicach zagrożenia.
Tym samym zarzuty kasacji uznać trzeba za oczywiście bezzasadne. Skarżący nie wykazał, w jaki sposób brak uprzedzenia stron przez Sąd
meriti
w trybie art. 399 § 1 k.p.k. o możliwości zmiany kwalifikacji prawnej czynów mógł rzutować na wyrok tego Sądu lub niekorzystnie oddziaływać na sytuację procesową oskarżonych, w związku z czym wadliwej kontroli odwoławczej dokonał Sąd
ad quem
. Kasacje te są zatem oczywiście bezzasadne. Kasacja, jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, oprócz zarzutu dotyczącego uchybień z art. 439 k.p.k., może być wniesiona jedynie z powodu rażącego naruszenia prawa, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na treść orzeczenia sądu odwoławczego.
Z tych wszystkich względów Sąd Najwyższy oddalił wszystkie kasacje jako oczywiście bezzasadne.
l.n

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI