IV KK 304/19

Sąd Najwyższy2020-03-19
SNKarnepostępowanie karneŚrednianajwyższy
kasacjanaruszenie prawa procesowegoustalenia faktycznekontrola instancyjnain dubio pro reokodeks postępowania karnegosąd najwyższy

Sąd Najwyższy oddalił kasację skazanego, uznając ją za oczywiście bezzasadną, ponieważ zarzuty dotyczyły ustaleń faktycznych, a nie naruszenia prawa procesowego.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację obrońcy skazanego Ł. J. od wyroku Sądu Okręgowego utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego. Kasacja została uznana za oczywiście bezzasadną, gdyż skarżący w istocie kwestionował ustalenia faktyczne, a nie naruszenia prawa procesowego, co jest niedopuszczalne w postępowaniu kasacyjnym. Sąd Najwyższy stwierdził, że Sąd Odwoławczy prawidłowo odniósł się do zarzutów apelacji, a ewentualne drobne uchybienia nie miały istotnego wpływu na treść orzeczenia.

Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 19 marca 2020 r. oddalił kasację wniesioną przez obrońcę skazanego Ł. J. za czyn z art. 280 § 1 k.k. Kasacja została uznana za oczywiście bezzasadną, ponieważ jej autor w rzeczywistości kwestionował ustalenia faktyczne dokonane przez Sąd I instancji oraz ocenę materiału dowodowego, zamiast skupić się na naruszeniach prawa procesowego, co jest niedopuszczalne w postępowaniu kasacyjnym zgodnie z art. 519 i 523 § 1 k.p.k. Sąd Najwyższy podkreślił, że Sąd Odwoławczy prawidłowo przeprowadził kontrolę instancyjną, odnosząc się do zarzutów apelacji, w tym oceny zeznań pokrzywdzonego i wyjaśnień skazanego. Nawet jeśli Sąd Odwoławczy nie odniósł się indywidualnie do każdego zarzutu dotyczącego ustaleń faktycznych, jego uzasadnienie było wystarczające, a ewentualne uchybienia nie miały istotnego wpływu na treść orzeczenia. Sąd Najwyższy odniósł się również do zarzutu naruszenia art. 5 § 2 k.p.k. (zasada in dubio pro reo), wskazując, że sądy nie powzięły wątpliwości co do winy skazanego, a ocena dowodów mieści się w ramach swobodnej oceny dowodów (art. 7 k.p.k.). W konsekwencji kasacja została oddalona, a skazanego zwolniono od kosztów sądowych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, kasacja może być wnoszona jedynie od wyroków sądów odwoławczych i nie dopuszcza skarżenia ustaleń faktycznych.

Uzasadnienie

Kasacja jest nadzwyczajnym środkiem odwoławczym, który służy kontroli prawidłowości stosowania prawa, a nie ponownej ocenie materiału dowodowego i ustaleń faktycznych. Zarzuty dotyczące błędów w ustaleniach faktycznych są niedopuszczalne w postępowaniu kasacyjnym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie kasacji

Strona wygrywająca

Skarb Państwa (w zakresie kosztów)

Strony

NazwaTypRola
Ł. J.osoba_fizycznaskazany
Skarb Państwaorgan_państwowystrona kosztów
r. pr. W. S. S.osoba_fizycznaobrońca z urzędu

Przepisy (6)

Główne

k.p.k. art. 519

Kodeks postępowania karnego

Dopuszcza wnoszenie kasacji od wyroków sądów odwoławczych.

k.p.k. art. 523 § 1

Kodeks postępowania karnego

Nie dopuszcza skarżenia ustaleń faktycznych w postępowaniu kasacyjnym.

Pomocnicze

k.p.k. art. 433 § 2

Kodeks postępowania karnego

Obowiązek sądu odwoławczego do rozważenia zarzutów i wniosków apelacji.

k.p.k. art. 457 § 3

Kodeks postępowania karnego

Obowiązek sądu do ustosunkowania się do zarzutów i wniosków apelacji w uzasadnieniu.

k.p.k. art. 5 § 2

Kodeks postępowania karnego

Zasada in dubio pro reo.

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

Zasada swobodnej oceny dowodów.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kasacja jest niedopuszczalna, ponieważ skupia się na ustaleniach faktycznych, a nie na naruszeniu prawa procesowego. Sąd Odwoławczy prawidłowo przeprowadził kontrolę instancyjną, a jego uzasadnienie było wystarczające. Zasada in dubio pro reo nie została naruszona, gdyż sądy nie powzięły wątpliwości co do winy skazanego.

Odrzucone argumenty

Zarzuty dotyczące naruszenia prawa procesowego przez Sąd Odwoławczy (niewłaściwa kontrola apelacyjna, nienależyte rozważenie zarzutów).

Godne uwagi sformułowania

kasacja skierowana jest przeciwko ustaleniom faktycznym i ocenom dokonanym przez Sąd I instancji kasacja została zatem wywiedziona wbrew treści art. 519 k.p.k. nie dopuszcza skarżenia w tym postępowaniu ustaleń faktycznych forma uzasadnienia świadczy o tym, że kontrola odwoławcza została przeprowadzona we właściwy sposób nie można uznać za uchybienie, które mogło wywrzeć istotny wpływ na treść orzeczenia nie powzięły żadnych wątpliwości co do winy skazanego nie są miarodajne wątpliwości zgłaszane przez stronę procesową, ale to, czy sąd rozstrzygający sprawę powziął wątpliwości

Skład orzekający

Jerzy Grubba

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ugruntowana interpretacja dopuszczalności środków odwoławczych w postępowaniu karnym, w szczególności ograniczeń kasacji."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania kasacyjnego w sprawach karnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia kluczowe ograniczenia kasacji w polskim prawie karnym, co jest istotne dla praktyków, ale nie zawiera nietypowych faktów ani zaskakujących rozstrzygnięć.

Kasacja w polskim prawie karnym: Kiedy można kwestionować ustalenia faktyczne?

Dane finansowe

wynagrodzenie dla obrońcy: 442,8 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt IV KK 304/19
POSTANOWIENIE
Dnia 19 marca 2020 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Jerzy Grubba
na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k.
po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2020r.
sprawy
Ł.  J.
skazanego za czyn z art. 280 § 1 k.k.
z powodu kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego
od wyroku Sądu Okręgowego w K.  z dnia 23 października 2018r., sygn. akt IX Ka (…), utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w K.  z dnia 19 października 2017r., sygn. akt IX K (…).
p o s t a n o w i ł:
1. oddalić kasację uznając ją za oczywiście bezzasadną,
2. zasądzić od Skarbu Państwa na rzecz r. pr. W. S. S. (Kancelaria Prawna w K.) kwotę 442,80 zł (czterysta czterdzieści dwa złote osiemdziesiąt groszy) w tym 23% VAT tytułem wynagrodzenia za sporządzenie kasacji dla obrońcy wyznaczonego z urzędu,
3. zwolnić skazanego od ponoszenia kosztów sądowych postępowania kasacyjnego, obciążając nimi Skarb Państwa.
UZASADNIENIE
Kasacja wniesiona w imieniu skazanego jest bezzasadna i to w stopniu oczywistym.
Skarżący tylko pozornie podnosi w niej zarzuty związane z naruszeniem prawa procesowego, którego miałby dopuścić się Sąd Odwoławczy, gdy w istocie kasacja skierowana jest przeciwko ustaleniom faktycznym i ocenom dokonanym przez Sąd I instancji. Kasacja została zatem wywiedziona wbrew treści art. 519 k.p.k., który zezwala na wnoszenie tego nadzwyczajnego środka odwoławczego jedynie od wyroków sądów odwoławczych oraz art. 523 § 1 k.p.k., który nie dopuszcza skarżenia w tym postępowaniu ustaleń faktycznych.
Kasacja formalnie odnosi się tu do wadliwego dokonania kontroli instancyjnej – art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 457 k.p.k. Autor kasacji, podnosząc zarzut rażącego i mogącego mieć istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenia prawa procesowego polegającego na niewłaściwym przeprowadzeniu kontroli apelacyjnej oraz nienależytego rozważenia i ustosunkowania się w części motywacyjnej uzasadnienia zaskarżonego wyroku do podniesionych w apelacji zarzutów naruszenia prawa procesowego, w uzasadnieniu powiela
de facto
treść drugiego z zarzutów apelacji, tj. błędu w ustaleniach faktycznych.
W niniejszej sprawie Sąd Odwoławczy w uzasadnieniu swojego orzeczenia w prawidłowy sposób odniósł się do postawionych przez obronę zarzutów apelacyjnych szczególną uwagę skupiając na zarzutach, w których apelujący zakwestionował dokonaną przez Sąd I instancji ocenę materiału dowodowego. Sąd II instancji wyjaśnił, z jakich przyczyn nie podzielił zastrzeżeń obrony co do wiarygodności zeznań złożonych przez pokrzywdzonego M. W. wskazując na ich spójność z treścią wyjaśnień skazanych M. S.  i D. K., czy zabezpieczonego w sprawie zapisu monitoringu, a także odnosząc się do treści sporządzonej na potrzeby niniejszej sprawy opinii psychologicznej dotyczącej pokrzywdzonego. Sąd ten omówił także kwestię wiarygodności wyjaśnień skazanego, wskazując na ich wewnętrzną sprzeczność, nieumiejętność logicznego wytłumaczenia zachodzących w nich rozbieżności, jak też niespójność depozycji skazanego z bezspornymi ustaleniami poczynionymi w sprawie, które jednoznacznie świadczą o celu wizyty skazanych w mieszkaniu M. W.
Choć należy przyznać rację obrońcy skazanego, że Sąd Odwoławczy nie odniósł się w sposób indywidualny do każdego z wymienionych w apelacji, w ocenie obrońcy błędnych, ustaleń faktycznych, to jednak forma uzasadnienia świadczy o tym, że kontrola odwoławcza została przeprowadzona we właściwy sposób. Oceniając bowiem prawidłowość przeprowadzenia kontroli instancyjnej należy mieć na względzie, że sposób wykonania obowiązku z art. 457 § 3 k.p.k. w odniesieniu do zarzutów i wniosków apelacji (art. 433 § 2 k.p.k.) jest pochodną, z jednej strony, jakości i kompletności wywodu zawartego w uzasadnieniu wyroku sądu I instancji, a z drugiej strony, treści zarzutów apelacji oraz argumentacji, która ma wspierać te zarzuty. Jeżeli sąd I instancji w swoim uzasadnieniu dokona wszechstronnej i kompleksowej oceny wszystkich istotnych okoliczności, tak w zakresie ustaleń faktycznych, będących konsekwencją szczegółowo wykazanej oceny materiału dowodowego, jak i w sposób pełny przedstawi argumentację prawną, to oparcie zarzutów apelacji na tych elementach, które były już wszechstronnie i kompleksowo rozważone przez sąd pierwszej instancji, co wynika z uzasadnienia wyroku, uprawnia sąd odwoławczy do ograniczenia swojego uzasadnienia w znacznym zakresie do odesłania do tej argumentacji (
vide
: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 kwietnia 2018r., sygn. akt V KK 384/17). W przedmiotowej sprawie Sąd Odwoławczy, w odniesieniu do zarzutów związanych z poczynieniem przez Sąd I instancji błędnych ustaleń faktycznych, ograniczył się do stwierdzenia, że
zgodna z zasadami logiki,
wiedzy
i doświadczenia życiowego ocena zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego doprowadziła Sąd do prawidłowych ustaleń faktycznych. Oszczędność uzasadnienia wyroku Sądu Odwoławczego w tym zakresie nie wynikała jednak z braku rzetelności, ale ze zgodności jego stanowiska z wyrokiem Sądu I instancji i motywami jego rozstrzygnięcia.
Zatem nawet gdyby uznać, że Sąd II instancji winien odnieść się bezpośrednio do sformułowanych przez autora apelacji zarzutów w zakresie błędnych ustaleń faktycznych i szerzej uzasadnić swoje stanowisko,
to postępowania Sądu nie można uznać za uchybienie, które mogło wywrzeć istotny wpływ na treść orzeczenia i w konsekwencji mogłoby skutkować wzruszeniem zapadłego orzeczenia.
Nie mógł być także skuteczny zarzut
nienależytego rozważenia i ustosunkowania się w uzasadnieniu orzeczenia do zarzutu apelacji dotyczącego naruszenia art. 5 § 2 k.p.k. Sąd Odwoławczy przedstawił rozważania do tożsamego zarzutu wywiedzionego w apelacji obrońcy współoskarżonego D. K. na k. 8-9 uzasadnienia i choć nie odniósł ich do apelacji wywiedzionej przez obrońcę Ł. J., jak to uczynił w odniesieniu do oceny zeznań pokrzywdzonego (str. 9 uzasadnienia), to powyższego uchybienia Sądu również nie można uznać za
rażące naruszenia prawa, które mogło mieć istotny wpływ na treść orzeczenia. Wszak, jak wynika z motywów rozstrzygnięć Sądów orzekających w przedmiotowej sprawie, Sądy te nie powzięły żadnych wątpliwości co do winy skazanego Ł. J., a wręcz przeciwnie, w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy uznały, że wina skazanego nie budzi żadnych wątpliwości.
P
rzypomnieć zatem należy, że dla oceny, czy nie doszło do naruszenia reguły
in dubio pro reo
, nie są miarodajne wątpliwości zgłaszane przez stronę procesową, ale to, czy sąd rozstrzygający sprawę powziął wątpliwości co do ustaleń faktycznych lub wykładni prawa i wobec braku możliwości ich usunięcia rozstrzygnął je na niekorzyść oskarżonego (
vide
: postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 3 kwietnia 2012r., sygn. akt V KK 335/11). W wypadku zaś, gdy pewne ustalenia faktyczne zależne są od dania wiary lub jej odmówienia w odniesieniu do konkretnych dowodów czy ich grup, nie może być mowy o naruszeniu zasady
in dubio pro reo
, a ewentualne kwestionowanie oceny wiarygodności konkretnego dowodu lub grupy dowodów rozstrzygane może być jedynie na płaszczyźnie swobodnej oceny dowodów, wynikającej z treści art. 7 k.p.k.  (
vide
: postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 20 września 2006r., sygn. akt II KK 327/05).
Podsumowując, autor kasacji nie wykazał, by Sąd Odwoławczy dopuścił się jakichkolwiek uchybień, tym bardziej zaś rażącego naruszenia prawa, które mogło mieć istotny wpływ na treść orzeczenia.
Powyższe skutkowało uznaniem skargi kasacyjnej za bezzasadną w stopniu oczywistym.
Skazanego, uwzględniając jego sytuację osobistą i materialną, zwolniono od ponoszenia kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego, a obrońcy wyznaczonemu z urzędu przyznano wynagrodzenie według norm przypisanych.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI